Polityka konkurencji powinna odpowiadać nowym ambicjom UE

Należy dokonać przeglądu przepisów dotyczących łączenia przedsiębiorstw, przeciwdziałania praktykom monopolistycznym i kontroli pomocy państwa, tak aby służyły one ambicjom klimatycznym i cyfrowym Unii oraz przyczyniały się do osiągnięcia strategicznej autonomii. Będzie to wymagało ogromnych inwestycji. W dwóch nowych opiniach EKES wyjaśnia, jak taki przegląd przeprowadzić.

Debata przeprowadzona 19 maja na sesji plenarnej EKES-u dotyczyła dwóch nowych sprawozdań poświęconych polityce konkurencji i pomocy państwa w dziedzinie usług zdrowotnych i społecznych w zmienionej sytuacji na świecie.
W opinii „Polityka konkurencji gotowa na nowe wyzwania”, EKES wezwał Komisję Europejską, by dogłębniej niż kiedykolwiek zreformowała obecną unijną politykę konkurencji. 

Środki podjęte w odpowiedzi na pandemię COVID-19, a następnie rosyjską agresję na Ukrainę w ogromnym stopniu pomogły przedsiębiorstwom, ale wymagają jeszcze poprawy. Należy również zadbać o to, by kryteria kwalifikowalności umożliwiały korzystanie z tych środków wszystkim sektorom i nie wykluczały przedsiębiorstw najbardziej dotkniętych trudnościami. 

Jeśli chodzi o ogólne ramy prawa konkurencji, choć dostosowano je do szeregu wyzwań, to zmiany nie poszły wystarczająco daleko, jeśli chodzi o strategiczne cele UE, czyli transformację ekologiczną i cyfrową, a także zwiększanie odporności. EKES podkreślił, że ich realizacja wymaga ogromnych inwestycji publicznych i prywatnych oraz maksymalnego wsparcia.

Środki służące kontroli koncentracji i łączenia przedsiębiorstw niekiedy zdają się być przeszkodą w utrzymaniu konkurencyjności wobec Stanów Zjednoczonych i Chin. Przepisy dotyczące nadużywania pozycji dominującej niekoniecznie są dostosowane do nowych wyzwań ekologicznych i cyfrowych. 

Proponujemy pewne dostosowania techniczne, aby ułatwić dostęp do wsparcia, ale również lepsze sposoby uwzględniania innowacji i rozwoju cyfrowego. Sformułowaliśmy również sugestie, aby umożliwić wszystkim sektorom, a nie tylko przemysłowi, czerpanie korzyści. Mam na myśli zwłaszcza sektor handlu i MŚP, powiedziała sprawozdawczyni Emilie Prouzet.

W drugiej opinii EKES wypowiedział się w sprawie pomocy państwa w dziedzinie usług zdrowotnych i społecznych

Pandemia COVID-19 pokazała, że systemy ochrony socjalnej i opieki zdrowotnej muszą być zdolne do szybkiego dostosowania się do wszelkich zmian, stwierdził sprawozdawca Giuseppe Guerini (Grupa „Różnorodność Europy”, IT). Środki, które proponujemy, pomogłyby uprościć i przyspieszyć udzielanie pomocy przez państwo.

EKES zwrócił uwagę, że sektor ten ma niewielki wpływ na konkurencję transgraniczną. Usługi zdrowotne i społeczne są w większości organizowane lokalnie w obrębie poszczególnych krajów i zasadniczo korzysta się z nich tam, gdzie są świadczone. Pomoc państwa dla tego sektora nie powinna być traktowana jako zniekształcanie konkurencji.

Inna ważna propozycja dotyczy dozwolonego pułapu pomocy państwa. EKES uważa, że pułap zgłaszania pomocy Komisji (obecnie 500 000 EUR w ciągu trzech lat budżetowych), co uruchamia jednocześnie długotrwały i złożony proces, powinien być dla tych usług wyższy niż dla innych usług świadczonych w interesie ogólnym. Byłoby to uzasadnione ich rolą z punktu widzenia interesu publicznego, ograniczonym wpływem na handel transgraniczny i powrotem inflacji. (dm)