W swojej opinii „Poprawa ochrony środowiska poprzez prawo karne”, przyjętej na marcowej sesji plenarnej, EKES zaproponował, aby UE nakładała sankcje karne za przestępstwa przeciw środowisku w jak największej liczbie przypadków.

W sprawozdaniu przeanalizowano proponowaną nową dyrektywę UE w sprawie przestępstw przeciwko środowisku i zaproponowano praktyczne sposoby uczynienia jej rzeczywiście skuteczną, proporcjonalną i odstraszającą.

EKES z zadowoleniem przyjął rozszerzenie wykazu przestępstw przeciwko środowisku z dziewięciu do osiemnastu, ale uważa, że dyrektywa powinna obejmować jak najwięcej rodzajów przestępstw przeciwko środowisku. Jest również zdania, że maksymalne limity sankcji powinny być znacznie wyższe, aby były skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

Ponadto w sprawozdaniu proponuje się, by przestępstwa przeciwko środowisku podlegały jurysdykcji Prokuratury Europejskiej, ponieważ wiadomo, że wiele z nich ma związek z przestępczością zorganizowaną.

EKES wzywa również do włączenia przestępstwa ekobójstwa do dyrektywy i zdefiniowania go jako „bezprawnego lub samowolnego czynu popełnionego z pełną świadomością, że istnieje znaczne prawdopodobieństwo spowodowania przez te czyny poważnych i rozległych albo długotrwałych szkód w środowisku.”. EKES zauważa, że konflikty zbrojne są praktycznie zawsze, z definicji, ekobójstwem. 

Przestępstwa przeciwko środowisku to czwarta kategoria przestępstw pod względem zysków na świecie i ich liczba w UE wzrasta. Liczba transgranicznych wyroków skazujących za tego rodzaju przestępstwa nie wzrosła znacząco, zaś zwiększył się odsetek przestępstw przeciwko środowisku popełnianych w Europie.
EKES podkreśla jednak, że gruntowny przegląd dyrektywy nie wystarczy. Jednym ze słabych punktów wskazanych w ocenach obecnej dyrektywy jest jej wdrażanie w państwach członkowskich. EKES zwraca zatem uwagę na potrzebę wzmocnienia łańcucha egzekwowania i proponuje, aby państwa UE powołały siły policyjne i sądy oraz prokuratorów i sędziów wyspecjalizowanych w dziedzinie przestępczości przeciwko środowisku.

Dyrektywa o przestępstwach przeciwko środowisku z 2008 r. jest głównym wiążącym instrumentem obowiązującym obecnie w Unii Europejskiej w celu zwalczania przestępstw przeciwko środowisku. Ocena przeprowadzona w latach 2019 i 2020 wykazała, że nie miała ona dużego oddziaływania w terenie. W ciągu ostatnich dziesięciu lat liczba spraw dotyczących przestępstw przeciwko środowisku, w których było przeprowadzone udane dochodzenie i doszło do skazania, pozostawała na niskim poziomie. Nakładane sankcje były niewystarczająco odstraszające i nie prowadzono systematycznej współpracy transgranicznej. Po przeprowadzeniu oceny Komisja postanowiła zastąpić ją nową dyrektywą UE. (mr)