EKES info

Mikuláš Bek, czeski minister spraw europejskich, w przemówieniu do członków EKES-u wygłoszonym w Pradze 28 kwietnia 2022 r. przedstawił pięć prawdopodobnych priorytetów politycznych nadchodzącej prezydencji czeskiej w Radzie UE.

Mikuláš Bek zarysował na posiedzeniu Prezydium EKES-u oczekiwane priorytety polityczne prezydencji czeskiej, podkreślając, że skupi się ona na transformacji ekologicznej i cyfrowej, ale także – w świetle ostatnich wydarzeń – na bezpieczeństwie.

Pod hasłem „Europa jako zadanie”, zapożyczonym z przemówienia czeskiego prezydenta Václava Havla w Akwizgranie, czeska prezydencja skoncentruje się na:

1) zarządzaniu kryzysem uchodźczym i powojennej odbudowie Ukrainy;
2) bezpieczeństwie energetycznym w Europie;
3) wzmocnieniu europejskich zdolności obronnych i cyberbezpieczeństwa;
4) strategicznej odporności gospodarki europejskiej;
5) odporności instytucji demokratycznych.

Odnosząc się do rozwoju sytuacji kryzysowej w Ukrainie, powiedział: Zapewnienie dostępu do przystępnych cenowo, zrównoważonych, ale także pewnych źródeł energii będzie jednym z największych wyzwań w historii UE.

W trakcie debaty członkowie EKES-u zwrócili się do ministra o zwiększenie wsparcia ze strony UE i rządów krajowych dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego, mówiąc, że organizacje te znajdują się na pierwszej linii kryzysu humanitarnego spowodowanego rosyjskim najazdem na Ukrainę i pilnie potrzebują praktycznej pomocy.

Innym istotnym wątkiem w dyskusji była solidarność europejska: członkowie podkreślili, że wstrzymanie importu nośników energii z Rosji będzie możliwe pod warunkiem, że wszystkie państwa członkowskie UE będą mówić jednym głosem i dzielić się dostępnymi źródłami energii.

Wielu mówców ostrzegło też przed pomijaniem tematyki społecznej w trakcie prezydencji czeskiej w Radzie w drugiej połowie 2022 r. Ze względu na wzrost cen energii i żywności rośnie także ubóstwo, które zagraża spójności społecznej.

W trakcie seminarium będącego częścią wydarzenia i poświęconego optymalnemu koszykowi energetycznemu na rzecz zrównoważonej i przystępnej cenowo energii przewodnicząca EKES-u Christa Schweng zwróciła uwagę, że bardzo istotne jest ograniczenie zależności energetycznej UE od krajów trzecich. Rozwiązaniem jest zróżnicowanie źródeł energii oraz zwiększenie inwestycji w odnawialne źródła energii.

Aby transformacja się powiodła, organizacje społeczeństwa obywatelskiego muszą odgrywać kluczową rolę w opracowywaniu i wdrażaniu działań, stwierdziła. (mp)

EKES z zadowoleniem przyjął wniosek Komisji Europejskiej dotyczący dyrektywy w sprawie poprawy warunków pracy za pośrednictwem platform internetowych, uznając tę inicjatywę za bardzo potrzebny krok w kierunku ustanowienia jasnych i dobrze zdefiniowanych kryteriów klasyfikacji stosunków pracy oraz uregulowania kwestii stosowania algorytmów przy rekrutacji i zatrudnianiu osób pracujących za pośrednictwem platform internetowych.

EKES zauważył, że zastosowanie wiążącego instrumentu prawnego, jakim jest dyrektywa, do uregulowania pracy za pośrednictwem platform internetowych jest uzasadnione, gdyż skrajna różnorodność warunków pracy i prawodawstwa w państwach członkowskich prowadzi często do złego traktowania pracowników platform i naruszania krajowych i unijnych norm ochrony pracowników. Opinia została przyjęta na marcowej sesji plenarnej stosunkiem głosów 149 do 80, 17 osób wstrzymało się od głosu.

Sprawozdawczyni tej opinii Cinzia del Rio stwierdziła: Widzimy wyraźne przykłady dyskryminacji i nierównego traktowania pracowników wykonujących pracę za pośrednictwem platform w całej UE. Sytuacja w państwach członkowskich jest niezwykle zróżnicowana – to gąszcz przepisów, które należy uporządkować. Proponowana dyrektywa ma na celu zapewnienie elastycznych ram prawnych, które można dostosować na poziomie krajowym i które pozwolą uwzględnić różnice w warunkach pracy.

Najważniejszą kwestią jest z pewnością prawna klasyfikacja stosunków pracy i ich jasne odróżnienie od rzeczywistego samozatrudnienia. W tym celu konieczne jest jasne określenie prawnie odpowiedzialnego pracodawcy, zarówno w celu zapewnienia prawidłowego odprowadzania podatków i składek na ubezpieczenia społeczne, jak i umożliwienia rokowań zbiorowych. Jednak zdaniem EKES-u tekst Komisji jest pod tym względem zbyt ogólny i nieprecyzyjny, zresztą tak, jak i w odniesieniu do innych kwestii, jak np. prawa pracowników i przedstawicieli związków zawodowych do informacji i konsultacji.

Ta niepewność prawna może w niektórych sytuacjach sprzyjać powstawaniu i rozprzestrzenianiu się nierejestrowanych form pracy oraz godnych ubolewania przypadków wyzysku i konkurencji między samymi pracownikami, którzy mogą świadczyć pracę w ramach nielegalnego podwykonawstwa, zauważa EKES. 

Grupa Pracodawców w EKES-ie przedstawiła kontropinię, która uzyskała ponad 30% oddanych głosów i została opublikowana jako załącznik do przyjętej opinii. Grupa Pracodawców sprzeciwiła się stosowaniu dyrektywy w celu uregulowania pracy za pośrednictwem platform internetowych, obawiając się, że takie wiążące prawodawstwo stanowić będzie zbyt uniwersalne rozwiązanie. Może się ono stać barierą dla innowacji i inwestycji w tworzenie i rozwój platform cyfrowych w UE.

Pracodawcy nie zgadzają się także z wprowadzeniem unijnej definicji prawnej, kto jest pracownikiem, a kto samozatrudnionym pracującym za pośrednictwem platform, gdyż nie pozwala to uwzględnić różnych modeli stosowanych w różnych krajach i utrzymać dynamiki rozwoju rynków pracy. (ll)
 

EKES wezwał państwa członkowskie UE, aby dołożyły starań i wdrożyły dyrektywę UE przewidującą kary dla pracodawców zatrudniających obywateli państw trzecich nielegalnie przebywających na terytorium UE. W przyjętej niedawno opinii przestrzegł przed niedociągnięciami związanymi z transpozycją i wdrożeniem dyrektywy w całej UE.

Zatrudnianie nielegalnie przebywających migrantów to nie tylko częste źródło wyzysku siły roboczej, lecz także czynnik przyciągający przemytników migrantów. Tymczasem co roku giną tysiące ludzi wyruszających w niebezpieczną podróż do Europy. Zdaniem EKES-u oba te przestępcze procedery wymagają stanowczej reakcji na poziomie krajowym i unijnym.

W opinii Komitet zaznaczył, że pod względem surowości kary znacząco się różnią między państwami członkowskimi i że na ogół tylko w niewielkim stopniu odwodzą pracodawców od zatrudniania nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich. 

Inny mankament dyrektywy polega na tym, że nie zachęca ona migrantów do składania oficjalnych skarg przeciwko pracodawcom. Wynika to z faktycznej i często uzasadnionej obawy migrantów przed odesłaniem do ich krajów pochodzenia. Zdecydowanie popieramy gotowość Komisji Europejskiej do tego, by wszczynać postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, jeśli państwa nie będą przekazywały wszystkich istotnych informacji na temat wykonywania wynikających z dyrektywy głównych obowiązków dotyczących sankcji, inspekcji i ochrony praw migrantów – powiedział sprawozdawca opinii Carlos Manuel Trindade. 

W innej opinii EKES przeanalizował odnowiony plan działania UE na rzecz zwalczania przemytu migrantów na lata 2021–2025. Pozytywnie ocenił przyjęte w planie całościowe podejście do tej kwestii i uznał dokument za kontynuację swoich prac nad przeciwdziałaniem tej niebezpiecznej i przestępczej działalności. Według danych Europolu ponad 90% osób, które nielegalnie wjechały do UE, część podróży odbyło z pomocą siatek przemytniczych.

Zwalczanie przemytu migrantów uznaje się za jeden z priorytetów w ramach nowego paktu UE o migracji i azylu, ponieważ proceder ten kosztował życie tysięcy migrujących kobiet, dzieci i mężczyzn. Przemytnicy naruszają prawa ludzi próbujących dostać się do UE i wykorzystują ich. Jest to również zagrożenie dla europejskiego bezpieczeństwa.

Walka z przemytem migrantów nigdy nie może być skierowana przeciwko samym migrantom ani przeciwko niesionej im pomocy humanitarnej i wsparciu. Nie można kryminalizować solidarności – podkreślił sprawozdawca opinii José Antonio Moreno Diaz. Rozumiemy, że ochrona granic zewnętrznych UE jest priorytetem, ale należy je chronić zawsze z poszanowaniem praw człowieka.

W swojej opinii „Poprawa ochrony środowiska poprzez prawo karne”, przyjętej na marcowej sesji plenarnej, EKES zaproponował, aby UE nakładała sankcje karne za przestępstwa przeciw środowisku w jak największej liczbie przypadków.

W sprawozdaniu przeanalizowano proponowaną nową dyrektywę UE w sprawie przestępstw przeciwko środowisku i zaproponowano praktyczne sposoby uczynienia jej rzeczywiście skuteczną, proporcjonalną i odstraszającą.

EKES z zadowoleniem przyjął rozszerzenie wykazu przestępstw przeciwko środowisku z dziewięciu do osiemnastu, ale uważa, że dyrektywa powinna obejmować jak najwięcej rodzajów przestępstw przeciwko środowisku. Jest również zdania, że maksymalne limity sankcji powinny być znacznie wyższe, aby były skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

Ponadto w sprawozdaniu proponuje się, by przestępstwa przeciwko środowisku podlegały jurysdykcji Prokuratury Europejskiej, ponieważ wiadomo, że wiele z nich ma związek z przestępczością zorganizowaną.

EKES wzywa również do włączenia przestępstwa ekobójstwa do dyrektywy i zdefiniowania go jako „bezprawnego lub samowolnego czynu popełnionego z pełną świadomością, że istnieje znaczne prawdopodobieństwo spowodowania przez te czyny poważnych i rozległych albo długotrwałych szkód w środowisku.”. EKES zauważa, że konflikty zbrojne są praktycznie zawsze, z definicji, ekobójstwem. 

Przestępstwa przeciwko środowisku to czwarta kategoria przestępstw pod względem zysków na świecie i ich liczba w UE wzrasta. Liczba transgranicznych wyroków skazujących za tego rodzaju przestępstwa nie wzrosła znacząco, zaś zwiększył się odsetek przestępstw przeciwko środowisku popełnianych w Europie.
EKES podkreśla jednak, że gruntowny przegląd dyrektywy nie wystarczy. Jednym ze słabych punktów wskazanych w ocenach obecnej dyrektywy jest jej wdrażanie w państwach członkowskich. EKES zwraca zatem uwagę na potrzebę wzmocnienia łańcucha egzekwowania i proponuje, aby państwa UE powołały siły policyjne i sądy oraz prokuratorów i sędziów wyspecjalizowanych w dziedzinie przestępczości przeciwko środowisku.

Dyrektywa o przestępstwach przeciwko środowisku z 2008 r. jest głównym wiążącym instrumentem obowiązującym obecnie w Unii Europejskiej w celu zwalczania przestępstw przeciwko środowisku. Ocena przeprowadzona w latach 2019 i 2020 wykazała, że nie miała ona dużego oddziaływania w terenie. W ciągu ostatnich dziesięciu lat liczba spraw dotyczących przestępstw przeciwko środowisku, w których było przeprowadzone udane dochodzenie i doszło do skazania, pozostawała na niskim poziomie. Nakładane sankcje były niewystarczająco odstraszające i nie prowadzono systematycznej współpracy transgranicznej. Po przeprowadzeniu oceny Komisja postanowiła zastąpić ją nową dyrektywą UE. (mr)
 

Unia Europejska ma obowiązek bronić naszych podstawowych wartości, w tym praw osób należących do mniejszości. Z tego powodu na marcowej sesji plenarnej EKES zdecydowanie poparł opracowanie przez Komisję Europejską strategii w sprawie zwalczania antysemityzmu i wspierania życia żydowskiego.

EKES jest w pełni przekonany, że antysemityzm stanowi sprawdzian idei europejskiej, praworządności, praw podstawowych i demokracji, jak wyjaśnił sprawozdawca opinii Ákos Topolánszky.

Komitet wyraża aprobatę dla faktu, że strategia nie tylko zajmuje się antysemityzmem, lecz także dąży do wspierania życia żydowskiego oraz do opracowania polityki publicznej i rozwinięcia współpracy w społecznościach, umożliwiając tym samym wzajemną akceptację.

EKES uważa, że konieczne jest zrozumienie źródeł wszelkich form przemocy wobec osób i społeczności żydowskich oraz określenie przyczyn, tak aby można było podjąć skuteczne działania nie tylko za pośrednictwem systemu sądownictwa karnego, ale także poprzez bardziej skuteczny system interwencji społecznych i wspólnotowych, 

Ponadto kultura żydowska, nierozerwalnie związana z tożsamością europejską, musi być bardziej dostępna dla obywateli i ogółu społeczeństwa. Komitet wzywa instytucje UE, państwa członkowskie i partnerów społecznych do odpowiedniego przedstawienia i uczczenia roli społeczności żydowskiej w UE jako integralnej i niezbywalnej części naszej wspólnej kultury,

EKES jest zdania, że dostępne konstytucyjne i europejskie instrumenty prawne powinny być systematycznie wykorzystywane do zwalczania antysemityzmu w mediach, a poziom wiedzy i zrozumienia odnośnie do życia żydowskiego należy zwiększyć poprzez zapewnienie, że relacje na ten temat będą bardziej wyważone i będą świadczyły o zwiększonej świadomości w tej dziedzinie. 

Reprezentacja społeczności żydowskich oraz ich członkiń i członków w mediach głównego nurtu i mediach społecznościowych jest w większości przypadków bardzo ograniczona i koncentruje się głównie na konsekwencjach aktów terroryzmu i antysemickiej przemocy. Istnieje jednak również potrzeba przedstawiania pozytywnych treści w duchu uznania znaczenia wspólnego życia w naszych społeczeństwach. 

EKES zachęca Komisję Europejską, aby nadała walce z antysemityzmem i strategicznemu programowi wspierania życia żydowskiego silny wymiar zewnętrzny we wszystkich aspektach współpracy z krajami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi. Zwraca uwagę na instrumenty polityki sąsiedztwa UE i współpracy na rzecz rozwoju, jak również na instrumenty służące zbliżeniu krajów kandydujących do Unii, gdyż stanowią one odpowiednie mechanizmy zwalczania antysemityzmu i promowania życia żydowskiego. (gb)

Komitet popiera zaproponowane przez Komisję środki mające na celu przeciwdziałanie nadużywaniu firm wydmuszek i wprowadzenie minimalnego poziomu skutecznego opodatkowania osób prawnych, ale pragnie ich wzmocnienia. W dwóch opiniach przyjętych na marcowej sesji plenarnej EKES zwraca uwagę na ewentualne niedociągnięcia wniosków i proponuje istotne uzupełnienia do nich. 

Zadbanie o skuteczne i sprawiedliwe opodatkowanie na jednolitym rynku ma zasadnicze znaczenie dla wspierania rzeczywistej odbudowy po pandemii COVID-19 i dla finansowania transformacji cyfrowej i ekologicznej. W obu opiniach EKES poparł propozycje Komisji mające ukrócić wykorzystywanie firm przykrywek do unikania opodatkowania i wprowadzić minimalny poziom skutecznego opodatkowania przedsiębiorstw. Wskazał jednak na ewentualne luki w tych wnioskach i zaproponował istotne środki dodatkowe. 

Benjamin Rizzo, sprawozdawca opinii „Zwalczanie wykorzystywania przedsiębiorstw fasadowych”, stwierdził: Założone w państwach członkowskich firmy wydmuszki muszą dostosować swoją działalność do przedstawionych we wniosku Komisji wymogów, a współpraca między państwami członkowskimi jest dziś bardziej niż kiedykolwiek potrzebna, aby uniknąć osłabienia uprawnień podatkowych UE. 

Javier Doz Orrit, współsprawozdawca opinii, dodał: Dyrektywa wymierzona przeciwko przedsiębiorstwom fasadowym uzupełnia pakiet legislacyjny Komisji w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy, a zapis mówiący o przeciwdziałaniu zjawisku polegającemu na prowadzeniu firm wydmuszek przez zawodowych pośredników dodatkowo uzupełniłby ten pakiet. 

Krister Andersson, sprawozdawca opinii „Minimalne skuteczne opodatkowanie przedsiębiorstw”, oznajmił: OECD ma wkrótce przedstawić ważne zasady dotyczące „bezpiecznych przystani”, uproszczonego składania dokumentów urzędowych i innych istotnych kwestii, które należy uwzględnić w dyrektywie. Bardzo ważna jest jednolita transpozycja tych przepisów w UE i równe ich stosowanie na całym świecie. 

Petru Sorin Dandea, współsprawozdawca opinii, powiedział: Komitet wnosi o przeprowadzenie oceny skutków tych części dyrektywy, które mają zapewnić jej zgodność z prawem Unii. Wyniki tej analizy należy upublicznić. (tk)
 

Nowy europejski Bauhaus stawia wymiar kulturowy i kreatywny w centrum Europejskiego Zielonego Ładu i fali renowacji, dając impuls do transformacji ekologicznej. W ten sposób przewodnicząca EKES-u Christa Schweng podsumowała stanowisko EKES-u w sprawie tej nowej inicjatywy Komisji podczas spotkania z komisarz do spraw innowacji, badań naukowych, kultury, edukacji i młodzieży Mariyą Gabriel na sesji plenarnej EKES-u w dniu 23 marca 2022 r.

W pełni zgadzamy się z celem zapewnienia w praktyczny sposób wszystkim obywatelom dostępu do towarów spełniających wymogi obiegu zamkniętego i niskoemisyjnych w miejscu ich życia i pracy, w budynkach publicznych i mieszkalnych, powiedziała Christa Schweng. Podkreślając znaczenie zaangażowania organizacji społeczeństwa obywatelskiego i przyszłościowej perspektywy, dodała: EKES jest gotów aktywnie zaangażować się w partycypacyjne podejście w ramach nowego europejskiego Bauhausu, by zapewnić owocny dialog z obywatelami i społeczeństwem obywatelskim, proponując rozwiązania służące poprawie codziennego życia.

Odnosząc się do poważnych skutków pandemii i wybuchu wojny w Ukrainie, komisarz Gabriel podkreśliła znaczenie takich projektów w obecnej sytuacji: Uważam, że bardziej niż kiedykolwiek ważne jest, by z nadzieją patrzeć w przyszłość i z myślą o niej nadal współpracować. Tak jest właśnie w przypadku nowego europejskiego Bauhausu. EKES jest niezbędnym partnerem na drodze do jego urzeczywistnienia. Wspólnie zagwarantujemy, że zostanie on zrealizowany możliwie najbliżej społeczności lokalnych, obywateli europejskich i ich miejsca zamieszkania.

Uznała też, że podejście partycypacyjne jest kluczowe dla utrzymania dialogu z obywatelami i dodała: Naszej inicjatywie przyświecała właśnie ta koncepcja współtworzenia i współpracy. Wyraziła uznanie dla propozycji EKES-u, takich jak sugestia utworzenia platformy społeczeństwa obywatelskiego w celu zapewnienia wsparcia na szczeblu lokalnym oraz zamiar zorganizowania specjalnej konferencji w związku z dorocznym festiwalem nowego europejskiego Bauhausu w dniach 9–12 czerwca 2022 r. Kolejnym ważnym krokiem będzie uruchomienie w kwietniu 2022 r. laboratorium nowego europejskiego Bauhausu, grupy refleksji i grupy działania ds. współtworzenia oraz opracowywania i testowania prototypów.

Na marcowej sesji plenarnej EKES przyjął opinię na temat przekształcenia dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. Wyraził w niej aprobatę dla faktu, że nowy wniosek Komisji uwzględnia kwestie uwypuklone w poprzednich opiniach EKES-u.

Sprawozdawca Mordechaj Martin Salamon tak skomentował przyjęcie opinii: „EKES w pełni popiera podejście unijne, gdyż wspiera ono renowację szczególnie budynków o najgorszej charakterystyce i wyznacza drogę Unii Europejskiej ku obniżeniu emisyjności ogrzewania i chłodzenia. Środki na poziomie UE mają większą skuteczność, jeśli chodzi o przyspieszenie niezbędnej transformacji”.

Uaktualniona dyrektywa w sprawie charakterystyki energetycznej budynków ma pomóc w stworzeniu energooszczędnego, wolnego od paliw kopalnych środowiska zbudowanego wysokiej jakości. W tym celu zapewnia narzędzia pozwalające skutecznie zaradzić ubóstwu energetycznemu i strukturalnemu długofalowemu niedoinwestowaniu w budownictwie.

Niedawny gwałtowny wzrost cen energii i perspektywa wysokich cen przynajmniej w średnim terminie pokazują, że jeszcze ważniejsze stało się opracowanie strategii zmierzającej do zmniejszenia i wyeliminowania ubóstwa energetycznego. 

W 2018 r. 6,8% mieszkańców UE (ok. 30,3 mln osób) nie było w stanie na bieżąco opłacać rachunków za media, co groziło im odcięciem dostaw. Ostatnie wydarzenia tylko zaostrzyły ten problem. 

Aby zapewnić wszystkim godne, przystępne cenowo mieszkania o dobrych warunkach sanitarnych, UE powinna wdrożyć długoterminowe środki na rzecz poprawy efektywności energetycznej budynków, w tym bezpiecznego usuwania azbestu. Jest to tym pilniejsze, że systemy ogrzewania i chłodzenia oparte na paliwach kopalnych staną się droższe wraz ze wzrostem kosztów uprawnień w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS). (mp)

Sprawiedliwe procedury i dialog ze społecznościami lokalnymi pozwolą uświadomić Europejkom i Europejczykom korzyści płynące z transformacji energetycznej, co zmotywuje ich do udziału w tym procesie – stwierdza EKES w opinii przyjętej na marcowej sesji plenarnej.

Aby transformacja energetyczna i przejście na gospodarkę niskoemisyjną stały się społecznie akceptowalne, konieczne jest budowanie wzajemnego zaufania między wszystkimi zainteresowanymi stronami – zaznaczył EKES w opinii Jakie warunki są niezbędne do społecznej akceptacji transformacji energetycznej i przejścia na gospodarkę niskoemisyjną?. 

W przypadku wszelkich środków związanych z transformacją energetyczną trzeba zadbać o otwartą komunikację oraz pełne uczestnictwo na jak najwcześniejszym etapie rozwoju projektu i na wszystkich odpowiednich szczeblach sprawowania rządów, od unijnego po lokalny – zwrócił uwagę sprawozdawca Arnaud Schwartz.

Współsprawozdawca Jean Coulon zauważył: Aby społeczność wzięła na siebie współodpowiedzialność, niezwykle ważne jest wsparcie ze strony społeczeństwa obywatelskiego. Organizacje lokalne mogą bowiem wnosić wkład w debatę publiczną z większą łatwością i wykorzystywać dane naukowe w celu przeciwstawienia się rozpowszechnionym błędnym przekonaniom.

Unia Europejska potrzebuje transformacji energetycznej, bo jest ona czystsza dla środowiska i bardziej sprawiedliwa z punktu widzenia jednostki i społeczności. Na dłuższą metę transformacja będzie też tańsza dla obywateli. Wymaga jednak indywidualnych i zbiorowych zmian, a w krótkiej perspektywie obniżenie emisyjności może pociągnąć za sobą wyższe koszty dla wytwórców i wyższe ceny dla konsumentów.

Dlatego jest bardzo ważne, aby społeczeństwo i wszystkie zainteresowane strony umocniły wzajemne zaufanie i zaakceptowały transformację oraz związane z nią zmiany techniczne, począwszy od planowania aż po wdrożenie. Aby to się udało, proces musi być niezależny, przejrzysty i pluralistyczny, przedstawiane informacje powinny cechować się wysoką jakością i być łatwo dostępne, a decydenci powinni ponosić odpowiedzialność. (mp)

Proponowana aktualizacja rozporządzenia w sprawie transeuropejskich sieci transportowych jest konieczna i użyteczna, jeżeli UE ma rzeczywiście przyczynić się do osiągnięcia zrównoważonego rozwoju i inteligentnej mobilności, w tym przy udziale kolei. Takie jest główne przesłanie opinii „Zmiana rozporządzenia w sprawie TEN-T i kolejowego korytarza towarowego”, przyjętej na marcowej sesji plenarnej.

Nowe rozporządzenie uaktualni istniejące ramy regulacyjne, które pochodzą z 2013 r., i zapewni podstawę infrastrukturalną do osiągnięcia celów określonych w Zielonym Ładzie, strategii na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności oraz w planie działania dotyczącym kolei. 

Komentując przyjęcie opinii, Thord Stefan Back powiedział: Najwyższy czas, by zaproponować nowe rozporządzenie, które uwzględnia obecny kontekst polityczny i wykorzystuje doświadczenia zdobyte w ostatnich kilku latach. Plan wzmocnienia zasad wdrażania TEN-T to bardzo dobra wiadomość, ponieważ obecne rozporządzenie wykonano ze znacznymi opóźnieniami i w sposób niezadowalający.

Komitet szczególnie docenia to, że spójność zajmuje centralne miejsce we wniosku Komisji Europejskiej. To oznacza, że podczas wdrażania sieci zapewni się wszystkim regionom w UE dostępność i łączność – zarówno w ruchu pasażerskim, jak i towarowym. Nowe rozporządzenie powinno także umożliwić skuteczną koordynację i wzajemne połączenia między ruchem dalekobieżnym, regionalnym i lokalnym a transportem w węzłach miejskich.

Z technicznego punktu widzenia EKES popiera coraz większą harmonizację wymogów infrastrukturalnych odnoszących się do sieci bazowej i sieci kompleksowej. Popiera także następujące terminy wdrożenia: 2030 r. dla sieci bazowej, 2040 r. dla rozszerzonej sieci bazowej i 2050 r. dla sieci kompleksowej. Ma jednak nadal wątpliwości, którym dał już wyraz w sprawozdaniu z oceny w 2020 r., co do możliwości dochowania terminu odnoszącego się do 2030 r. Uważa niemniej, że termin ten należy utrzymać, by wywierać presję na państwa członkowskie.

EKES zaproponował w ostatniej opinii z inicjatywy własnej utworzenie europejskiej agencji, by zaradzić mankamentom Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności, który nie był już w stanie zareagować na katastrofy związane ze zmianą klimatu i wielorakie kryzysy takie jak obecna wojna w Ukrainie. 

Zgodnie z propozycją EKES-u agencja łączyłaby w spójniejszy sposób ochronę ludności z pomocą humanitarną, a także mogłaby utorować drogę do skuteczniejszych działań w ramach polityki zagranicznej.

Pomimo wzmocnienia Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności i dostosowania przepisów w tym zakresie w maju 2021 r. wojna w Ukrainie dowiodła, że pilnie potrzebne jest jego usprawnienie oraz spójniejsze połączenie ochrony ludności z pomocą humanitarną.

Christophe Quarez, sprawozdawca opinii w sprawie wzmocnienia Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności, stwierdził:„Biorąc pod uwagę wszystkie nowe wyzwania, a zwłaszcza wojnę w Ukrainie, uważamy, że mechanizm nie zapewnia wystarczających lub odpowiednio skutecznych narzędzi. Propozycja utworzenia europejskiej agencji ochrony ludności i pomocy humanitarnej będzie stanowić pomoc dla Ukrainek i Ukraińców i umożliwi lepsze reagowanie na inne kwestie związane z katastrofami i kryzysami humanitarnymi”.

Współsprawozdawczyni opinii Violeta Jelić dodała:„Wszystkie kraje uczestniczące muszą w większym stopniu uznawać i doceniać ochronę ludności w duchu solidarności i przynależności”.

EKES sądzi również, że wymiar dyplomatyczny ochrony ludności UE nie został dostatecznie rozwinięty. Wziąwszy pod uwagę, że Unia Europejska odgrywa wiodącą rolę w pomocy humanitarnej dla krajów sąsiadujących, Unijny Mechanizm Ochrony Ludności może stać się potężnym orężem w zestawie narzędzi polityki zagranicznej UE.

EKES zaproponował również zmianę ustawodawczą, aby umożliwić automatyczną i natychmiastową odpowiedź w ramach mechanizmu na wypadek katastrofy lub kryzysu spowodowanego przez człowieka na terytorium UE i poza nim. (at)

29 marca EKES zorganizował pierwsze Europejskie Forum Społeczeństwa Obywatelskiego nt. Handlu i Zrównoważonego Rozwoju, które zgromadziło przedstawicielki i przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, świata nauki oraz instytucji unijnych i międzynarodowych. Celem było omówienie innowacyjnych pomysłów i przygotowanie konkretnych zaleceń na temat przyszłości polityki handlowej UE. 

Wydarzenie to odbyło się w kluczowym momencie dla handlu i zrównoważonego rozwoju i obejmowało szereg sesji dyskusyjnych poświęconych takim tematom jak prawa materialne w dziedzinie monitoringu, egzekwowanie itp. Uczestniczki i uczestnicy zostali poproszeni o wyrażenie swoich opinii w ramach trwającego przeglądu 15-punktowego planu działania oraz niedawnych wydarzeń w krajach partnerskich UE. 

„EKES zobowiązuje się przewodzić ambitnej debacie na temat handlu i zrównoważonego rozwoju, która odzwierciedla duże oczekiwania społeczeństwa obywatelskiego”, potwierdziła przewodnicząca Komitetu Christa Schweng. Nawiązała również do obecnej sytuacji geopolitycznej: „Wojna w Ukrainie, podobnie jak inne wojny, ma wymiar związany ze zrównoważonością: chodzi o zasoby i zależności w świecie dotkniętym zmianą klimatu”.

Bernd Lange, przewodniczący Komisji Handlu Międzynarodowego Parlamentu Europejskiego, zwrócił uwagę na zmiany, jakim uległy globalne ramy w wyniku pandemii COVID-19 i wojny w Ukrainie. „Wielostronny system jest zagrożony”, powiedział. „Wyraźnie widać, że musimy położyć większy nacisk na dwustronne umowy handlowe”.

Luisa Santos z Business Europe zgodziła się ze stwierdzeniem, że multilateralizm jest zagrożony, lecz dodała: „Nie możemy się poddawać, gdyż potrzebujemy wielostronnych instytucji do podtrzymania dialogu”. Wskazała przy tym na szereg niedawnych inicjatyw w zakresie środowiska podjętych na szczeblu Światowej Organizacji Handlu (WTO). 

Anaïs Berthier z Client Earth uważa, że polityka handlowa UE jest zbyt oddalona od innych polityki, takich jak polityka środowiskowa czy klimatyczna. Podkreśliła: „Autonomiczne inicjatywy muszą gwarantować, że produkty wypuszczane na rynek unijny spełniają kryteria zrównoważoności”. 

Maria Martin-Prat, zastępczyni dyrektora generalnego ds. handlu w Komisji Europejskiej, która przewodniczy bieżącym pracom nad przeglądem rozdziałów dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju, stwierdziła, że spójność nie jest celem, lecz że jest „skutecznym narzędziem umożliwiającym zmiany”. 

Jean-Marie Paugam, zastępca dyrektora generalnego w WTO, zaznaczył, że handel nie może stać w sprzeczności z polityką środowiskową. „Jeśli chodzi o zrównoważony rozwój, dysponujemy mechanizmem powiadamiania o środkach handlowych i zauważyliśmy, że masowo stosowane środki handlowe zostały wykorzystane do osiągnięcia celów środowiskowych”. 

Tanja Buzek, przewodnicząca Komitetu Monitorującego EKES-u ds. Handlu Międzynarodowego i sprawozdawczyni opinii w sprawie przeglądu rozdziałów dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju, przejawiła dużą ambicję, stwierdzając, że „musimy kreatywnie podejść do naszych priorytetów związanych z przeglądem rozdziałów dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju. Bardzo ważne jest przełamanie schematów”. Ambitny przegląd musi obejmować wzmocnienie egzekwowania ustaleń pod groźbą sankcji oraz lepsze monitorowanie ze strony społeczeństwa obywatelskiego. Należy przy tym wykorzystać innowacyjne narzędzia i zwiększyć potencjał stymulacyjny rozdziałów dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju. (at)
 

W niedawnym sprawozdaniu EKES stwierdził, że organizacje społeczeństwa obywatelskiego powinny być ściśle zaangażowane w negocjowanie nowych umów o wolnym handlu w ramach nowej polityki handlowej UE. 

EKES jest głęboko przekonany, że organizacje społeczeństwa obywatelskiego i partnerzy społeczni powinni zostać włączeni w negocjacje na temat nowej strategii handlowej UE. Pomoże to zagwarantować, że korzyści płynące z tej polityki zostaną autentycznie rozdzielone między wszystkich uczestników, zarówno w UE, jak i w krajach partnerskich. 

W lutym 2021 r. Komisja Europejska określiła kierunki nowej, otwartej, zrównoważonej i asertywnej europejskiej strategii handlowej, w ramach której UE zaostrzyła stanowisko wobec swoich partnerów handlowych, a w centrum uwagi postawiła zrównoważony rozwój. EKES uważa jednak, że istnieje szereg warunków wstępnych dla realizacji tej polityki.

W opinii z inicjatywy własnej przyjętej na marcowej sesji plenarnej EKES-u przedstawiciele organizacji społeczeństwa obywatelskiego wskazali, że potrzebne są nowe ramy dla umów o wolnym handlu i inwestycjach, aby umożliwić włączenie do tych umów organizacji społeczeństwa obywatelskiego i jednocześnie podnieść świadomość społeczną.

Stefano Palmieri, członek EKES-u i sprawozdawca opinii, podkreślił, żepotrzebna jest nowa metodologia negocjacji w celu sporządzenia nowego planu działania przewidującego rzeczywiste zaangażowanie organizacji społeczeństwa obywatelskiego i partnerów społecznych na wszystkich etapach negocjacji.

EKES krytycznie odnosi się do różnych narzędzi negocjacyjnych stosowanych przez UE i uważa, że nadszedł czas na opracowanie nowej strategii negocjacyjnej, obejmującej nowe standardy i procedury, które zapewnią szerokie i konstruktywne zaangażowanie społeczeństwa obywatelskiego i partnerów społecznych. Pierwszym krokiem w tym kierunku byłoby podpisanie protokołu ustaleń między stronami, który gwarantowałby zakończenie poszczególnych etapów negocjacji przez obie strony. Drugim krokiem jest gruntowna reforma wewnętrznych grup doradczych. W opinii sugeruje się, by każda podpisana umowa zawierała protokół dotyczący funkcjonowania wewnętrznych grup doradczych.

Ten podwójny proces reformy będzie opierał się na nowej polityce handlowej UE i pomoże w realizacji jej celów. 

Uczennice i uczniowie szkół średnich z całej Europy przekazali europejskiej komisarz do spraw wartości i przejrzystości Věrze Jourovej osiem konkretnych propozycji. Uczniowie wzięli udział w wirtualnym wydarzeniu „Twoja Europa – Twoje zdanie!” (YEYS2022) zatytułowanym „Prawda o kłamstwach. Młodzież demaskuje dezinformację”, które odbyło się w dniach 31 marca–1 kwietnia 2022 r. i którego gospodarzem był EKES. 

Po dwóch dniach ożywionych wirtualnych dyskusji i debat ponad 99 uczennic i uczniów w wieku 16–18 lat uczestniczących w #YEYS2022 opracowało konkretne zalecenia, które przedstawili do debaty wiceprzewodniczącej Věrze Jourovej.

„Edukacja to najlepszy sposób na zwiększenie odporności naszego społeczeństwa na dezinformację i fałszywe informacje”, powiedziała Věra Jourová na zakończenie wydarzenia „Twoja Europa – Twoje Zdanie 2022”. Komisarz dokładnie przeanalizowała wszystkie zalecenia i po kolei omówiła je z uczestniczkami i uczestnikami. „Dezinformacja stanowi zagrożenie dla naszego społeczeństwa, zwłaszcza w czasie wojny. Musimy umieć sobie z tym radzić, zachowując wolność słowa”, podsumowała. 

Celem tegorocznej młodzieżowej sesji plenarnej będzie wyczulenie na zagrożenia, jakie wiążą się z dezinformacją, oraz zachęcenie uczestniczek i uczestników do większej aktywności w walce z fałszywymi treściami. W programie imprezy znalazły się również szkolenia, dzięki którym uczniowie mogą łatwo wykrywać dezinformację i zwalczać ją. Podczas rozmaitych warsztatów uczestnicy w małych grupach najpierw opracowywali kampanię dezinformacyjną, którą później musieli zwalczać za pomocą silnej kontrkampanii informacyjnej.   

Witając młodych ludzi z całej Europy, przewodnicząca EKES-u Christa Schweng powiedziała: „Fałszywe informacje są rozpowszechniane, by podważyć europejskie wartości i demokrację. «Twoja Europa – Twoje Zdanie» to okazja, by młodzież rozwijała krytyczne myślenie i uczyła się narzędzi zwalczania dezinformacji. Młodzi odbiorcy są bardzo ważni dla kształtowania lepszej przyszłości”.

Cillian Lohan, wiceprzewodniczący EKES-u odpowiedzialny za komunikację, tak podsumował wydarzenie: „Jako przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego chcemy mieć częstszy kontakt młodzieżą, poznać jej otwarte podejście i zestawić nasze obawy z ich wyobraźnią i wizją przyszłości”. 

Twoja Europa – Twoje Zdanie 2022! – YEYS2022 ma być jednym z głównych wydarzeń w ramach obchodów Europejskiego Roku Młodzieży 2022.

Więcej szczegółów na temat wydarzenia „Twoja Europa – Twoje Zdanie” można znaleźć na oficjalnej stronie YEYS 2022. (ks)
 

W tym roku EKES uczcił Dzień Europy 7 maja, zwracając szczególną uwagę na młodzież oraz wsparcie dla Ukrainy.

W ten sposób przyłączył się do programu obchodów w innych organach i instytucjach UE w Brukseli.

Tego roku przypada Europejski Rok Młodzieży, dlatego głównym tematem Dnia Europy była młodzież. Zarazem EKES na specjalnej stronie wydarzenia zamieścił mocny apel o wsparcie Ukrainy i solidarność z nią.

Dzień Europy obchodzi się co roku w Brukseli i i w całej UE dla upamiętnienia historycznej deklaracji Roberta Schumana z 9 maja 1950 r. Jest to okazja do refleksji nad tym, co Unia zyskała dzięki pokojowi, współpracy i solidarności oraz co mamy nadzieję osiągnąć w przyszłości. W tym dniu UE zaprasza obywateli z całej Europy, by dowiedzieli się, jak funkcjonują jej instytucje i co może dla nich zrobić.

Więcej informacji – tutaj. (ck)