Na grudniowej sesji plenarnej EKES przyjął z aprobatą wniosek Komisji dotyczący dyrektywy w sprawie odzyskiwania i konfiskaty mienia, uznając go za ważny krok w walce z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu w UE. Choć w niektórych państwach członkowskich sytuacja ogólnie się poprawiła, odsetek zamrożonego lub skonfiskowanego mienia pochodzącego z przestępstw jest w całej UE nadal bardzo niski.

W nowej dyrektywie ulepsza się współpracę transgraniczną między wszystkimi organami zajmującymi się odzyskiwaniem mienia, zachęca się państwa UE do opracowywania krajowych strategii i zobowiązuje je do utworzenia co najmniej jednego biura ds. odzyskiwania mienia – wyspecjalizowanej struktury, która miałaby śledzić i identyfikować dochody i inne mienie pochodzące z przestępstw. Tak EKES przedstawia projektowany akt w opinii w sprawie odzyskiwania i konfiskaty mienia, uchwalonej na sesji plenarnej w grudniu.

Uważamy wniosek Komisji za bardzo dobry, ponieważ zaspokaja potrzebę rozszerzenia zakresu mechanizmów konfiskaty. Ustanawia też mechanizmy współpracy transgranicznej, by zwiększyć odsetek odzyskiwanego mienia. Dzisiaj stopa odzyskiwania jest bardzo niska: tylko 2% mienia pochodzącego z przestępstw jest zamrożone, a zaledwie 1% – skonfiskowane – zaznaczył sprawozdawca opinii, Ionuţ Sibian.

W nowej dyrektywie dodaje się znaczący wykaz przestępstw do tych zawartych w dyrektywie w sprawie konfiskaty z 2014 r. Można w nim znaleźć chociażby: handel narządami, porwania, przestępstwa przeciwko środowisku czy handel kradzionymi pojazdami.

EKES zauważa jednak, że dyrektywa także zawodzi oczekiwania, gdyż nie zawiera wyraźnej wzmianki o przemycie migrantów ani nielegalnym handlu tytoniem, mimo że przestępcy na obu tych rynkach uzyskują znaczne dochody, szacowane odpowiednio na 289,4 mln EUR i 8 309,3 mln EUR rocznie. Wzywa w związku z tym Komisję, by dodała obie kategorie przestępstw do wspomnianego wykazu.

Komitet zaapelował także do Komisji Europejskiej, aby bardziej ambitnie podeszła do kwestii ponownego wykorzystania skonfiskowanego mienia na cele społeczne i ustaliła minimalny odsetek obowiązujący państwa członkowskie w zakresie takiego wykorzystania.

Niezwykle ważne jest to, żeby społeczności cierpiące w wyniku przestępczości otrzymywały bezpośrednio odszkodowania naprawcze i korzystały z zysków z tych odszkodowań. To jedna z dziedzin, w których spodziewaliśmy się zmian, jednakże obserwujemy stagnację. W zarządzanie skonfiskowanym mieniem i w zbywanie go trzeba włączyć społeczeństwo obywatelskie – zwrócił uwagę Ionuţ Sibian.

EKES wniósł ponadto, aby Komisja precyzyjniej określiła prawa ofiar do zaspokojenia ich roszczeń. Podkreślił, że podczas ustalania hierarchii wierzycieli pierwszeństwo należy przyznać ofiarom. (ll)