Jednym z priorytetów ruchu na rzecz osób z niepełnosprawnościami jest unijna karta, która umożliwi im korzystanie z podstawowego prawa do swobodnego przemieszczania się w UE na równi z osobami bez niepełnosprawności.

EKES przyjął z aprobatą pomysł wprowadzenia unijnej karty osoby z niepełnosprawnością, z którym wyszła Komisja Europejska, by pomóc tym osobom swobodnie przemieszczać się i przebywać w Unii Europejskiej.

W przyjętej na sesji plenarnej w kwietniu opinii Komitet ostrzegł jednak, że skuteczność karty będzie zależna od wzajemnego uznawania jej posiadaczy za osoby z niepełnosprawnościami przez kraje UE. Obecnie nie jest to powszechna praktyka, co pozbawia osoby z niepełnosprawnościami wsparcia podczas podróży do innych krajów. Jest to zasadnicze naruszenie swobody przemieszczania się, która należy do głównych wartości UE.

Sprawozdawca opinii Ioannis Vardakastanis powiedział: W Unii Europejskiej są teraz obywatele pierwszej i drugiej kategorii. Ci pierwsi mogą przemieszczać się między państwami członkowskimi w celu podróżowania, podjęcia pracy lub nauki czy też zamieszkania, a drudzy – nie mogą. Europejska karta osoby z niepełnosprawnością wyeliminuje te bariery.

Komitet zauważył w opinii, że europejska karta osoby z niepełnosprawnością jest od dawna kwestią priorytetową ruchu na rzecz osób z niepełnosprawnościami i wysuwanym przez niego postulatem. Zalecił ustanowienie karty w drodze rozporządzenia, ponieważ jest to odpowiedniejszy instrument pod względem zapewnienia spójności i uniwersalności stosowania i zapobieżenia różnicom we wdrażaniu na szczeblu krajowym.

Konieczne są również środki uzupełniające, by zapewnić ogólną dostępność transportu, usług i budynków. Dane osobowe widniejące na karcie muszą być objęte ochroną zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony danych. W ten sposób karta będzie działać jak paszport osoby z niepełnosprawnością.

Zdaniem EKES-u karta zmusi państwa członkowskie do udoskonalenia obecnych systemów, opartych przede wszystkim na podejściu medycznym do niepełnosprawności, oraz do dostosowania ich do modeli zgodnych z Konwencją ONZ o prawach osób niepełnosprawnych.

Komitet zaapelował, by w celu zapewnienia skuteczności karty w pełni włączono osoby z niepełnosprawnościami i ich organizacje we wszystkie etapy wdrażania i monitorowania.

Kolejny postulat dotyczy fizycznej odrębności tej karty oraz europejskiej karty parkingowej, co ułatwiłoby osobom z niepełnosprawnościami przemieszczanie się systemami transportu i korzystanie z usług publicznych. (ll)