Η ευρωπαϊκή κάρτα αναπηρίας, μια από τις κορυφαίες προτεραιότητες του κινήματος των ΑμεΑ, θα δώσει στα άτομα αυτά τη δυνατότητα να ασκούν το θεμελιώδες δικαίωμά τους στην ελεύθερη κυκλοφορία εντός της ΕΕ επί ίσοις όροις με τα άτομα χωρίς αναπηρία.

Η ΕΟΚΕ εξέφρασε την ικανοποίησή της για την κατόπιν πρωτοβουλίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θεσμοθέτηση της Ευρωπαϊκής κάρτας αναπηρίας, η οποία θα διευκολύνει τα ΑμεΑ να μετακινούνται και να διαμένουν ελεύθερα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στην εγκριθείσα κατά τη σύνοδο ολομέλειας του Απριλίου γνωμοδότηση, η ΕΟΚΕ προειδοποιεί, ωστόσο, ότι η επιτυχία της εν λόγω κάρτας θα εξαρτηθεί από την αμοιβαία αναγνώριση του καθεστώτος αναπηρίας εκ μέρους των χωρών της ΕΕ, κάτι που δεν συμβαίνει επί του παρόντος, με αποτέλεσμα τα ΑμεΑ να στερούνται μέτρων στήριξης όταν ταξιδεύουν σε άλλες χώρες. Πρόκειται περί κατάφωρης παραβίασης του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας τους που συγκαταλέγεται μεταξύ των θεμελιωδών αξιών της ΕΕ.

Ο εισηγητής της γνωμοδότησης, Ιωάννης Βαρδακαστάνης, δήλωσε: «Σήμερα υπάρχουν Ευρωπαίοι πολίτες πρώτης και δεύτερης κατηγορίας· στην πρώτη κατηγορία ανήκουν οι πολίτες που μπορούν να μετακινηθούν από το ένα κράτος μέλος στο άλλο για ταξίδια, εργασία ή σπουδές ή για μόνιμη εγκατάσταση, ενώ στη δεύτερη κατηγορία ανήκουν εκείνοι που δεν έχουν ανάλογη δυνατότητα. Η Ευρωπαϊκή κάρτα αναπηρίας θα άρει αυτά τα εμπόδια».

Η ΕΟΚΕ επισήμανε στη γνωμοδότησή της ότι η Ευρωπαϊκή κάρτα αναπηρίας αποτελούσε υψηλή προτεραιότητα του κινήματος των ΑμεΑ και μακροχρόνιο αίτημά τους. Πρότεινε να θεσμοθετηθεί η κάρτα μέσω κανονισμού, δεδομένου ότι πρόκειται για το καταλληλότερο μέσο προς εξασφάλιση συνεπούς και καθολικής εφαρμογής και προς αποφυγή αποκλίσεων κατά την εφαρμογή σε εθνικό επίπεδο.

Θα πρέπει επίσης να ληφθούν συμπληρωματικά μέτρα για να εξασφαλιστεί ότι οι μεταφορές, οι υπηρεσίες και τα κτίρια είναι προσβάσιμα σε όλους, τα δε δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που περιέχονται στην κάρτα θα πρέπει να προστατεύονται από τους κανονισμούς για την προστασία των δεδομένων. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, η κάρτα θα λειτουργεί ως ευρωπαϊκό διαβατήριο αναπηρίας.

Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, η θεσμοθέτηση της κάρτας θα υποχρεώσει τα κράτη μέλη να βελτιώσουν τα υφιστάμενα συστήματα, τα οποία επί του παρόντος βασίζονται κυρίως σε μια ιατρική προσέγγιση της αναπηρίας, και να τα ευθυγραμμίσουν με μοντέλα που συμμορφώνονται με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία (UNCRPD).

Προκειμένου να στεφθεί από επιτυχία η θεσμοθέτηση της κάρτας, η ΕΟΚΕ ζήτησε την πλήρη συμμετοχή των ΑμεΑ και των οργανώσεων εκπροσώπησής τους σε όλες τις φάσεις της ανάπτυξής της, όπως και κατά τη διαδικασία παρακολούθησης.

Ένα περαιτέρω αίτημα αφορά τον διαχωρισμό της φυσικής ευρωπαϊκής κάρτας στάθμευσης από τη φυσική ευρωπαϊκή κάρτα αναπηρίας, κάτι που θα διευκόλυνε την πρόσβαση των ΑμεΑ στα συστήματα μεταφορών και στις δημόσιες υπηρεσίες. (ll)