EKES z zadowoleniem przyjął wniosek Komisji Europejskiej dotyczący dyrektywy w sprawie poprawy warunków pracy za pośrednictwem platform internetowych, uznając tę inicjatywę za bardzo potrzebny krok w kierunku ustanowienia jasnych i dobrze zdefiniowanych kryteriów klasyfikacji stosunków pracy oraz uregulowania kwestii stosowania algorytmów przy rekrutacji i zatrudnianiu osób pracujących za pośrednictwem platform internetowych.

EKES zauważył, że zastosowanie wiążącego instrumentu prawnego, jakim jest dyrektywa, do uregulowania pracy za pośrednictwem platform internetowych jest uzasadnione, gdyż skrajna różnorodność warunków pracy i prawodawstwa w państwach członkowskich prowadzi często do złego traktowania pracowników platform i naruszania krajowych i unijnych norm ochrony pracowników. Opinia została przyjęta na marcowej sesji plenarnej stosunkiem głosów 149 do 80, 17 osób wstrzymało się od głosu.

Sprawozdawczyni tej opinii Cinzia del Rio stwierdziła: Widzimy wyraźne przykłady dyskryminacji i nierównego traktowania pracowników wykonujących pracę za pośrednictwem platform w całej UE. Sytuacja w państwach członkowskich jest niezwykle zróżnicowana – to gąszcz przepisów, które należy uporządkować. Proponowana dyrektywa ma na celu zapewnienie elastycznych ram prawnych, które można dostosować na poziomie krajowym i które pozwolą uwzględnić różnice w warunkach pracy.

Najważniejszą kwestią jest z pewnością prawna klasyfikacja stosunków pracy i ich jasne odróżnienie od rzeczywistego samozatrudnienia. W tym celu konieczne jest jasne określenie prawnie odpowiedzialnego pracodawcy, zarówno w celu zapewnienia prawidłowego odprowadzania podatków i składek na ubezpieczenia społeczne, jak i umożliwienia rokowań zbiorowych. Jednak zdaniem EKES-u tekst Komisji jest pod tym względem zbyt ogólny i nieprecyzyjny, zresztą tak, jak i w odniesieniu do innych kwestii, jak np. prawa pracowników i przedstawicieli związków zawodowych do informacji i konsultacji.

Ta niepewność prawna może w niektórych sytuacjach sprzyjać powstawaniu i rozprzestrzenianiu się nierejestrowanych form pracy oraz godnych ubolewania przypadków wyzysku i konkurencji między samymi pracownikami, którzy mogą świadczyć pracę w ramach nielegalnego podwykonawstwa, zauważa EKES. 

Grupa Pracodawców w EKES-ie przedstawiła kontropinię, która uzyskała ponad 30% oddanych głosów i została opublikowana jako załącznik do przyjętej opinii. Grupa Pracodawców sprzeciwiła się stosowaniu dyrektywy w celu uregulowania pracy za pośrednictwem platform internetowych, obawiając się, że takie wiążące prawodawstwo stanowić będzie zbyt uniwersalne rozwiązanie. Może się ono stać barierą dla innowacji i inwestycji w tworzenie i rozwój platform cyfrowych w UE.

Pracodawcy nie zgadzają się także z wprowadzeniem unijnej definicji prawnej, kto jest pracownikiem, a kto samozatrudnionym pracującym za pośrednictwem platform, gdyż nie pozwala to uwzględnić różnych modeli stosowanych w różnych krajach i utrzymać dynamiki rozwoju rynków pracy. (ll)