EKES z zadowoleniem przyjmuje nowy plan działania Komisji w sprawie kredytów zagrożonych, lecz uważa, że brakuje w nim nowych propozycji na miarę czasów pandemii COVID-19, przez co Europa musi stawić czoła sytuacji nadzwyczajnej, stosując przepisy opracowane na zwykłe czasy.

W opinii przyjętej przez Zgromadzenie Plenarne 25 marca EKES przeanalizował strategię na rzecz rozwiązania problemu kredytów zagrożonych. Komisja Europejska przedstawiła swoje główne obawy dotyczące konkretnych sektorów gospodarki takich jak banki, nabywcy kredytów, podmioty obsługujące kredyty. Jednak EKES nakreślił punkt widzenia szerszego społeczeństwa europejskiego.

EKES przywiązuje dużą wagę do stabilności sektora bankowego – stwierdził sprawozdawca opinii Kęstutis Kupšys. Ważne są dla nas jednak także również przedsiębiorstwa, które są zadłużone i nie mogą już spłacać długów, a także rentowne przedsiębiorstwa, które mogą potrzebować dodatkowych pieniędzy od banków. Zwracamy uwagę także na obywateli znajdujących się w trudnej sytuacji, którzy są zadłużeni i wkrótce padną ofiarą funduszy „sępich”. Mamy wreszcie na uwadze wszystkich podatników: gdy, a raczej jeśli środki publiczne są przeznaczane na zakup portfeli kredytów zagrożonych, to oni będą płacić za ratowanie banków przed złymi kredytami.

EKES zaleca przede wszystkim zajęcie się przyczynami leżącymi u podstaw kredytów zagrożonych, by zapobiegać temu zjawisku w przyszłości. Najskuteczniejszym sposobem jest zapewnienie stałego doskonalenia konkurencyjności, skupienie na ciągłości działania i odbudowie gospodarczej, a także budowanie solidnych systemów zabezpieczenia społecznego, walka z ubóstwem, nadmiernym zadłużeniem i bezrobociem, zagwarantowanie odpowiednich wynagrodzeń oraz wdrażanie antycyklicznych środków polityki gospodarczej w czasach kryzysu.

Ze względu na wpływ pandemii koronawirusa na gospodarkę UE oczekuje się, że wzrośnie wolumen kredytów zagrożonych. Aby złagodzić negatywne konsekwencje, EKES wzywa do kierowania środków pomocowych do instytucji kredytowych jednocześnie z zapewnianiem rządowych środków pomocy dla kredytobiorców, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji wskutek pandemii.

Podczas gdy Komisja Europejska proponuje dalsze rozwijanie rynków wtórnych aktywów zagrożonych, EKES uważa, że twierdzenie o potrzebie ogólnoeuropejskiego, transgranicznego rynku kredytów zagrożonych jest przesadzone. Niebezpieczne jest zapewnianie „paszportu” operacyjnego w skali całej UE firmom windykacyjnym, które nie podlegają odpowiedniemu nadzorowi zarówno w państwie „pochodzenia”, jak i w państwie „przyjmującym”. Takie posunięcie byłoby uzasadnione tylko wówczas, gdyby istniał równoważący zestaw środków służących ochronie kredytobiorców znajdujących się w trudnej sytuacji – standard ochrony konsumentów dla firm windykacyjnych w całej UE.

Ponadto jest wysoce wątpliwe, czy transgraniczna działalność nabywców kredytów przynosi wymierne korzyści gospodarcze całemu systemowi gospodarczemu, a nie tylko bankom, nabywcom kredytów i podmiotom obsługującym kredyty.

Jeśli chodzi o sprzedaż kredytów zagrożonych spółkom zarządzania aktywami (nazywanym potocznie „bankami likwidującymi złe aktywa”), EKES uważa, że takie działania powinny pozostać wyjątkiem. Należy priorytetowo traktować dwustronne porozumienia umożliwiające znalezienie rozwiązania pomiędzy instytucjami kredytowymi a kredytobiorcami i skupiać się na ciągłości działania i odbudowie gospodarczej.

W ocenie Kęstutisa Kupšysa dokument Komisji Europejskiej zajmuje się w wąskim ujęciu, technokratycznie, kwestią, która dotyka wielu grup społecznych „w terenie”. Nasz przekaz dotyczy tego, że kwestii kredytów zagrożonych nie należy łączyć z kwestiami związanymi z utrzymaniem stabilności finansowej – stwierdził. Ogólnie rzecz biorąc, uważamy, że właściwy sposób postępowania z kredytami zagrożonymi to rozwiązywanie problemu w bankach, a nie umieszczanie ich na rynku, gdy kredyty staną się niestabilne. Długi nie powinny stawać się towarem! (na)