EKES info

Uczniowie szkół średnich z całej Europy przekazali konkretne propozycje działań w dziedzinie klimatu wiceprzewodniczącemu wykonawczemu Komisji Europejskiej Fransowi Timmermansowi jako wkład wirtualnego Młodzieżowego Szczytu Klimatycznego zorganizowanego przez Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny w dniach 18–19 marca 2021 r.

Młodzi Europejczycy mają wpływ na przyszłość UE: bez Waszych apeli o działanie Europejski Zielony Ład byłby niemożliwy – stwierdził Frans Timmermans, otwierając wydarzenie Twoja Europa – Twoje Zdanie 2021. Jestem naprawdę pod wrażeniem Waszego dogłębnego zrozumienia problemu dotyczącego zmiany klimatu i sposobu, w jaki przedstawiliście swoje propozycje. Tak właśnie powinniśmy postępować w życiu, czyli opierać się na wzajemnym zrozumieniu. Bardzo trudno jest żywić nienawiść do osób, które jesteśmy w stanie zrozumieć – zakończył.

Po dwóch dniach ożywionych wirtualnych debat ponad 234 uczennic i uczniów w wieku 16–18 lat z 28 krajów, którzy pracowali w równoległych 45 wirtualnych pokojach do negocjacji, opracowało konkretne zalecenia, które zostały następnie przedstawione na końcowej sesji plenarnej.

Uczennice i uczniowie, którzy mieli na sobie kapelusze symbolizujące daną grupę zainteresowanych stron, co było symulacją konferencji klimatycznej Organizacji Narodów Zjednoczonych (COP), współpracowali z innymi grupami nad planem ograniczenia do końca tego stulecia globalnego ocieplenia do bezpiecznego poziomu znacznie poniżej 1,5º C. Grupy te reprezentowały rzeczywiste sektory i gałęzie przemysłu, których działania i rzecznictwo wpływają na globalne ocieplenie.

Przedstawione propozycje obejmowały:

• Sadzenie drzew miejskich i zakładanie pionowych ogrodów
• Projekt ekologiczny „Manhattan” dla UE, znaczne inwestycje w nowe technologie
• Inwestycje w kształcenie ogółu społeczeństwa
• Realizacja polityki dostosowanej do szczególnej sytuacji danego kraju
• Wspieranie zalesiania jako jednego z najskuteczniejszych długoterminowych sposobów usuwania dwutlenku węgla
• Wprowadzenie wodoru i biogazu i stopniowe wycofywanie paliw kopalnych
• Zlikwidowanie przepaści między krajami rozwiniętymi i rozwijającymi się

Ostateczny plan opracowany przez młodych Europejczyków przewiduje wzrost temperatury o 1,4°C do 2100 r., zgodnie z założonym celem, i został przedstawiony przez ośmioro uczestników.

Wiceprzewodniczący EKES-u ds. komunikacji Cillian Lohan stwierdził w mowie końcowej: Mam nadzieję, że przeżycia związane z udziałem w YEYS obudziły w Was pragnienie aktywności obywatelskiej. Potrzebujemy Waszego uczestnictwa, aby demokracja była silna. Ruch młodzieżowy pokazał, że zmiany mogą nadejść oddolnie. Dziś przyczyniamy się do tego, by postulaty aktywniejszego działania wybrzmiały na szczytach władzy.

Dalsze szczegóły dotyczące YEYS 2021 są dostępne na oficjalnej stronie poświęconej temu wydarzeniu. (ks)

W dniu 20 marca EKES był gospodarzem wirtualnego wydarzenia powiązanego z inicjatywą „Twoja Europa – Twoje Zdanie!” (YEYS), i zatytułowanego „Zaprojektować zmianę systemową”, w którym wzięło udział szereg ekspertów, aktywistów i influencerów. Podzielili się oni wiedzą i know-how na temat działań w dziedzinie klimatu w kontekście zmian systemowych.

Gospodarzem wydarzenia był wiceprzewodniczący EKES-u ds. komunikacji Cillian Lohan, który stwierdził we wprowadzeniu: Zmiany klimatu nasilają się i ciężko jest znaleźć rozwiązanie w pojedynkę; gdyż sprostanie temu wyzwaniu wymaga fundamentalnej zmiany kultury, zachowań i wartości.

Wydarzenie zostało podzielone na cztery panele, a każdy z nich skupiony był na potrzebie zmian systemowych w działaniach na rzecz klimatu.

Virginijus Sinkevičius, komisarz do spraw środowiska, oceanów i rybołówstwa, otworzył pierwszy panel za pośrednictwem nagrania video, w którym podkreślił potrzebę kompleksowego podejścia: Zmiana klimatu, utrata bioróżnorodności, zmniejszenie zasobów naturalnych i zanieczyszczenie są ze sobą powiązane i musimy wspólnie rozwiązać te kwestie – oznajmił. W odpowiedzi Komisja Europejska zaproponowała Europejski Zielony Ład, ale obywatele także mają tu swoją rolę do odegrania, ponieważ potrzebujemy nowych pomysłów o systemowym charakterze.

Josephine Becker, działaczka na rzecz klimatu, wspomniała ideę sprawiedliwości klimatycznej: Europa jest po części odpowiedzialna za ten kryzys klimatyczny, mamy więc obowiązek podjęcia stosownych działań.

Podczas drugiej dyskusji panelowej Corina Angheloiu, starsza strateg ds. designu na Forum dla Przyszłości, podzieliła się swoją opinią na temat właściwego podejścia do rozpoczęcia zmiany systemowej: Wartości są kluczem do rozpoczęcia zmiany systemowej – obecny ład ekonomiczny skupia się na opłacalności, ale umieszczenie sprawiedliwości w sercu tego systemu, to skutki tego staną się widoczne – stwierdziła.

Nisreen Elsaim, przewodniczący Młodzieżowej Grupy Doradczej ds. Zmian Klimatu przy Organizacji Narodów Zjednoczonych, przekazał tę wiadomość: Obecne systemy gospodarcze i polityczne nie służą naszym celom i szkodzą naszemu środowisku. Zarządzanie oparte na rezultatach nie przynosi efektów.

Lewis Akenji, dyrektor zarządzający Instytutu Hot or Cool, wyjaśnił podczas trzeciej dyskusji panelowej, w jaki sposób obecne systemy wpływają na styl życia ludzi i wybór transportu, pracy, jedzenia, itd.: Tworzymy coraz większe nierówności i zużywamy zbyt wiele; obecne systemy gospodarcze i polityczne nie czynią nas szczęśliwymi – stwierdził.

Saoi O'Connor, działaczka na rzecz klimatu, mówiła o roli decydentów: Liderzy i politycy mówią o liczbach i o polityce, ale nie biorą pod uwagę realiów zwykłych ludzi.

Uczestnicy ostatniego panelu zaprezentowali przykłady konkretnych inicjatyw na rzecz zmian systemowych. Christian Kroll, dyrektor generalny i założyciel wyszukiwarki internetowej Ecosia, wyjaśnił, że wszystkie zyski firmy wykorzystywane są do sadzenia różnych gatunków drzew, co stanowi wartość dodaną dla lokalnych społeczeństw na całym świecie.

Przedstawicielka tzw. „slow fashion” i influencerka Juliet Bonhomme podkreśliła potencjał konsumentów, który manifestuje się poprzez dokonywane przez nich wybory, i stwierdziła: Nasze pieniądze są naszą władzą.

Wydarzenie to było obserwowane na Facebooku przez ponad 100 ludzi z całej Europy, którzy mogli też odkryć zmiany systemowe poprzez sztukę razem z Sophie Ong i Tiborem Miklosem, dwoma artystami, którzy bezpośrednio po wydarzeniu zaprezentowali prace zainspirowane przeprowadzonymi debatami. (dgf)

Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny został poproszony o wejście w skład głównego organu konferencji, który ma wyznaczyć kierunek przyszłego rozwoju UE.

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen w swoich wytycznych politycznych dla przyszłej Komisji z lipca 2019 r. wezwała do zorganizowania konferencji w sprawie przyszłości Europy, aby dać obywatelom możliwość wypowiedzenia się na temat przyszłego rozwoju UE.

W oparciu o te wytyczne w dniu 10 marca 2021 r. przewodniczący trzech głównych instytucji UE (Parlamentu Europejskiego, Komisji Europejskiej i Rady UE) podpisali wspólną deklarację w sprawie konferencji, w której określono jej dokładny zakres (zaangażowanie obywateli), treść (osiągnięcie transformacji ekologicznej i cyfrowej oraz wzmocnienie odporności, konkurencyjności i solidarności Europy), a także harmonogram (konkluzje powinny zostać opracowane do wiosny 2022 r.).

Rada Wykonawcza jest filarem zarządzania konferencją, ponieważ nadzoruje jej prace i bezpośrednio podlega Zgromadzeniu Plenarnemu konferencji.

EKES, jako Izba Europejskiego Społeczeństwa Obywatelskiego i pomost między instytucjami europejskimi a zorganizowanym społeczeństwem obywatelskim, został zaproszony do udziału w Radzie Wykonawczej.

Christa Schweng, przewodnicząca EKES-u, uczestniczyła we wszystkich posiedzeniach Rady Wykonawczej.

Tymczasem EKES dopracowuje swój wkład w konferencję i może przy tym wykorzystać przynajmniej trzy istotne atuty:

• członkowie w liczbie 329 pochodzący ze wszystkich środowisk (pracodawców, związków zawodowych i szeroko pojętego społeczeństwa obywatelskiego) oraz z 27 państw członkowskich,
• ugruntowana sieć współpracy z krajowymi radami społeczno-gospodarczymi oraz
• Grupa Łącznikowa – sieć organizacji społeczeństwa obywatelskiego, które nie są wprawdzie bezpośrednio reprezentowane w EKES-ie, ale są z nim silnie związane, co dodatkowo zwiększa zasięg oddziaływania EKES-u.

EKES jest bardziej niż kiedykolwiek przekonany, że dzięki jego konkretnemu i szczegółowemu wkładowi w prace konferencji może coś zmienić i sprawić, że głos europejskiego zorganizowanego społeczeństwa obywatelskiego będzie słyszany głośno i wyraźnie. (sm)

W czasie pierwszych obostrzeń związanych z COVID-19 liczba telepracowników w UE gwałtownie wzrosła z 5% do 40%. Rok później nadal trudno jest właściwie ocenić wpływ telepracy na pracodawców, pracowników i całe społeczeństwo, choć wszystko wskazuje na to, że zostanie ona z nami już na dobre. EKES zwraca uwagę na potrzebę przeprowadzenia dalszych badań i przyjęcia długoterminowej perspektywy w celu wykorzystania plusów tej formy pracy i zmniejszenia związanego z nią ryzyka

Pomimo oczywistych korzyści, jakie ten rodzaj pracy oferuje zarówno pracownikom, jak i pracodawcom, w postaci większej produktywności, bardziej elastycznej organizacji pracy i większej autonomii, praca zdalna może mieć negatywny wpływ na życie zawodowe i prywatne ludzi. Podczas pandemii granice między strefą prywatną i zawodową niekiedy zacierają się, prowadząc do nadmiernego obciążenia pracą i wydłużenia jej godzin oraz niewystarczającego czasu na odpoczynek.

Kultura stałego podłączenia do sieci, w której wielu pracowników ma trudności z rozłączeniem się, może odbić się na psychicznym i fizycznym zdrowiu ludzi, a także na ich dobrostanie. Kobiety częściej niż mężczyźni łączą pracę z domu z obowiązkami domowymi, i z racji tego są szczególnie narażone na negatywne strony tego rodzaju pracy – twierdził EKES w dwóch opiniach na temat telepracy, przyjętych na marcowej sesji plenarnej.

Z przeprowadzonego przez Eurofound badania wynika, że 30% osób regularnie wykonujących telepracę obecnie codziennie lub kilka razy w tygodniu poświęca jej swój czas wolny, a około 20% z nich pracuje więcej niż 48 godzin tygodniowo. Około 40% regularnych telepracowników odpoczywało przez mniej niż 11 godzin na dobę.

Aby zminimalizować ryzyko i zwiększyć dobre strony pracy zdalnej po wygaśnięciu pandemii, EKES wzywa parterów społecznych w państwach członkowskich, aby ustanowili reguły dostosowane do każdego kraju i sytuacji w każdym sektorze czy przedsiębiorstwie w ramach istniejącego dialogu społecznego i systemów rokowań zbiorowych.

Telepraca powinna być właściwie regulowana; ważne jest przy tym, by zapewnić jej odwracalność po ustaniu kryzysu związanego z COVID-19, a także jej dobrowolny charakter. Telepracownicy powinni mieć takie same prawa indywidualne i zbiorowe oraz takie same obciążenie pracą jak ich koledzy pracujący w pomieszczeniach pracodawców. Reguły dotyczące organizacji pracy zdalnej należy przedstawić w formie pisemnej oraz zagwarantować równe traktowanie i równe zasady dotyczące zdrowia i bezpieczeństwa w miejscu pracy, stwierdził EKES.

Praca zdalna będzie nieodłączną cechą przyszłych rynków pracy, ale nie możemy pozwolić, aby doprowadziła do regresji społecznej i izolacji pracowników. Może ona pomóc ludziom w godzeniu życia zawodowego i prywatnego, ale nie możemy dopuścić do dyskryminacji lub różnic w traktowaniu tych, którzy pracują z domu i osób, które decydują się chodzić do biura, powiedział Carlos Manuel Trindade, sprawozdawca opinii „Wyzywania związane z telepracą”.

Biorąc pod uwagę to, jak szybko ten rodzaj pracy się rozprzestrzenia, i w świetle lekcji wyciągniętych z pandemii, obecne ustalenia UE w sprawie pracy zdalnej należy poddać ponownej ocenie, aby zapewnić ich skuteczność w nowych okolicznościach, zauważył EKES.

Szczególnie istotne są tu porozumienia ramowe w sprawie telepracy (2002 r.) i cyfryzacji (2020 r.), podpisane przez parterów społecznych na poziomie UE. Powinny one zostać wzięte pod uwagę przez państwa członkowskie oraz partnerów społecznych podczas ustanawiania krajowych ram dla przedsiębiorstw i pracowników stosujących ten rodzaj pracy.

Ponadto można by podjąć – na podstawie Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – inicjatywę na poziomie europejskim lub państw członkowskich na rzecz ochrony i urzeczywistnienia prawa pracowników do bycia offline.

UE i państwa członkowskie powinny także egzekwować istniejące prawodawstwo, np. dyrektywę w sprawie czasu pracy i dyrektywę w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym, które mają pełne zastosowanie do pracy zdalnej. Dyrektywy te należy transponować do prawa krajowego i odpowiednio wdrożyć, gdyż z pewnością przyczynią się do poprawy warunków pracy telepracowników — stwierdził Komitet w swej opinii.

EKES zwrócił też uwagę na to, że telepraca stwarza ryzyko nałożenia podwójnego ciężaru polegającego na wykonywaniu zarówno pracy płatnej, jak i nieodpłatnej. Praca w gospodarstwie domowym nadal nie jest równo podzielona między kobiety i mężczyzn i głównie spada na kobiety, co zmniejsza ich zdolność do wydajnej pracy zarobkowej, a także może zaszkodzić ich perspektywom zawodowym.

Zarówno całe społeczeństwo, jak i przedsiębiorstwa muszą uczynić wszystko, co w ich mocy, by przełamać te stereotypy płciowe i uznać kobiety za pełnoprawne pracownice, niezależnie od ich wielu innych ról i cech. Społeczeństwo ponosi bardzo wysokie koszty gospodarcze i społeczne tych uprzedzeń, powiedziała sprawozdawczyni opinii Milena Angełowa.

W związku z tym EKES zaapelował także o przyjecie „europejskiego ładu w zakresie opieki”, podkreślając, że dostępna i przystępna cenowo infrastruktura i usługi opiekuńcze dla dzieci, osób ze specjalnymi potrzebami i ludzi starszych są kolejnym zasadniczym warunkiem zapewnienia równych warunków wykonywania telepracy bez względu na płeć.

W dniu 24 marca EKES był gospodarzem debaty z komisarz UE ds. równości Heleną Dalli na temat nowej strategii na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami, zainicjowanej niedawno przez Komisję Europejską.

Strategia, która ma być realizowana od 2021 do 2030 r., ma na celu zapewnienie pełnego wdrożenia w UE Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych (UNCRPD). Konwencja ta jest przełomowym traktatem, który zmienił postrzeganie niepełnosprawności dzięki przyjęciu podejścia opartego o prawa człowieka i powierzeniu społeczeństwu odpowiedzialności za usunięcie barier, które uniemożliwiają tym osobom pełną integrację społeczną.

„Z zadowoleniem przyjmujemy nową europejską strategię w sprawie niepełnosprawności. Blisko 87 mln osób w UE jest dotknięte jakimś rodzajem niepełnosprawności i ponad połowa czuje się z tego powodu dyskryminowana”, powiedziała przewodnicząca EKES-u, Christa Schweng, w swoim wystąpieniu otwierającym.

Przypomniała, że EKES był pierwszą instytucją, która w 2019 r. przyjęła opinię z inicjatywy własnej, wzywającą do nowego europejskiego programu w zakresie praw osób z niepełnosprawnościami w pełnej zgodności z Konwencją ONZ o prawach osób niepełnosprawnych : „Jestem bardzo zadowolona, że tak wiele z przedstawionych wówczas zaleceń znalazło odzwierciedlenie w europejskiej strategii w sprawie niepełnosprawności, zaproponowanej kilka tygodni temu.”

EKES podkreślił, jak ważne jest pełne wdrożenie tejże konwencji, zarówno za pośrednictwem swych opinii, jak i prac tematycznej grupy analitycznej ds. praw osób z niepełnosprawnością, powołanej do monitorowania sposobu wprowadzania w życie konwencji w państwach członkowskich.

Opinia „Kształtowanie programu UE w zakresie praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2020–2030” nie jest jedynym dokumentem EKES-u w sprawie: EKES przyjął także kilka innych, takich jak raport informacyjny i opinia w sprawie praw osób z niepełnosprawnościami do głosowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego. EKES podda analizie nową strategię w nowej opinii, która ma być zaprezentowana podczas jego sesji plenarnej w lipcu.

„Dziesięć lat po tym, jak UE ratyfikowała konwencję, nadszedł czas, żeby poszerzyć skalę europejskich działań w zakresie polityki dotyczącej niepełnosprawności. Naszym celem jest zapewnienie pozytywnej zmiany w życiu ludzi z niepełnosprawnościami w UE i poza nią, tak aby mogli oni brać udział w życiu społecznym na równych zasadach z innymi, bez żadnych wyjątków”, powiedziała komisarz Helena Dalli.

Członkinie i członkowie EKES-u wypowiedzieli się przychylnie o nowej strategii, ostrzegli jednak, że podczas jej wdrażania UE i państwa członkowskie muszą wziąć pod uwagę niszczycielskie skutki pandemii dla osób z niepełnosprawnościami, szczególnie w dziedzinie zatrudnienia i edukacji, ponieważ już istniejące nierówności pogłębiają się. (ll)

Transport kolejowy nadal wymaga postępu politycznego, regulacyjnego i kulturalnego, chociaż w ciągu 25 lat liberalizacji przeszedł długą drogę w kierunku otwarcia rynków i osiągnięcia harmonizacji technicznej. Takie jest główne przesłanie opinii w sprawie jednolitego europejskiego obszaru kolejowego przyjętej na marcowej sesji plenarnej EKES-u.

Potrzebna jest bezstronna analiza jednolitego europejskiego obszaru kolejowego i jego osiągnięć, a Europejski Rok Kolei 2021 mógłby stanowić znakomitą okazję do podsumowania dotychczasowych postępów i określenia celów na przyszłość

Podczas debaty na sesji plenarnej sprawozdawca opinii Stefan Back stwierdził: Kolej wymaga zmiany kulturowej i nowego podejścia koncentrującego się w większym stopniu na potrzebach klientów, zarówno w odniesieniu do transportu pasażerskiego, jak i towarowego. Europejski Rok Kolei 2021 powinien być okazją do promowania tej zmiany zachowań i rozwijania bardziej harmonijnej współpracy między operatorami a pasażerami oraz do optymalnego wykorzystania możliwości oferowanych przez cyfryzację.

Pandemia COVID-19 wstrzymała lub opóźniła realizację projektów, przy których teraz należy nadrobić zaległości. Pomoc państwa pozostaje niezbędna do zapewnienia podstawowych usług wykraczających poza kryzys, a umowy o świadczenie usług publicznych mogą zagwarantować wszystkim dostępne, przystępne cenowo i sprzyjające włączeniu społecznemu usługi pasażerskie. Zdaniem EKES-u jest to jeden z najskuteczniejszych i wydajnych środków wspierania kolejowego transportu pasażerskiego. (mp)

Należy znacznie przyspieszyć tempo transformacji w kierunku unii energetycznej, jeśli mamy osiągnąć cele UE w zakresie energii i klimatu na 2050 r., niemniej zignorowanie sytuacji społeczno-gospodarczej w poszczególnych państwach członkowskich może być niebezpieczne – stwierdza EKES w niedawnej opinii.

Pominięcie warunków społeczno-gospodarczych w różnych państwach członkowskich mogłoby zmniejszyć społeczną akceptację dla inwestycji i reform mających przyspieszyć transformację energetyczną – podkreślił EKES.

W opinii przygotowanej przez Lutza Ribbego i przyjętej na marcowej sesji plenarnej Komitet przedstawia swoje stanowisko dotyczące sprawozdania na temat stanu unii energetycznej i oceny krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu, stwierdzając, że choć cele na 2020 r. w zakresie energii i klimatu zostały w dużym stopniu osiągnięte, to nie możemy spocząć na laurach.

Cele na następne 30 lat, poczynając od roku 2020, muszą być znacznie bardziej ambitne i rzeczywiście umieścić mieszkańców Europy w centrum unii energetycznej.

Lutz Ribbe stwierdził: „Powodzenie transformacji energetycznej narażają również na szwank politycy, którzy wprawdzie obiecują udział w niej dużej części społeczeństwa, ale w rzeczywistości nie traktują tej obietnicy poważnie ani jej nie realizują”. (mp)

EKES z zadowoleniem przyjmuje nowy plan działania Komisji w sprawie kredytów zagrożonych, lecz uważa, że brakuje w nim nowych propozycji na miarę czasów pandemii COVID-19, przez co Europa musi stawić czoła sytuacji nadzwyczajnej, stosując przepisy opracowane na zwykłe czasy.

W opinii przyjętej przez Zgromadzenie Plenarne 25 marca EKES przeanalizował strategię na rzecz rozwiązania problemu kredytów zagrożonych. Komisja Europejska przedstawiła swoje główne obawy dotyczące konkretnych sektorów gospodarki takich jak banki, nabywcy kredytów, podmioty obsługujące kredyty. Jednak EKES nakreślił punkt widzenia szerszego społeczeństwa europejskiego.

EKES przywiązuje dużą wagę do stabilności sektora bankowego – stwierdził sprawozdawca opinii Kęstutis Kupšys. Ważne są dla nas jednak także również przedsiębiorstwa, które są zadłużone i nie mogą już spłacać długów, a także rentowne przedsiębiorstwa, które mogą potrzebować dodatkowych pieniędzy od banków. Zwracamy uwagę także na obywateli znajdujących się w trudnej sytuacji, którzy są zadłużeni i wkrótce padną ofiarą funduszy „sępich”. Mamy wreszcie na uwadze wszystkich podatników: gdy, a raczej jeśli środki publiczne są przeznaczane na zakup portfeli kredytów zagrożonych, to oni będą płacić za ratowanie banków przed złymi kredytami.

EKES zaleca przede wszystkim zajęcie się przyczynami leżącymi u podstaw kredytów zagrożonych, by zapobiegać temu zjawisku w przyszłości. Najskuteczniejszym sposobem jest zapewnienie stałego doskonalenia konkurencyjności, skupienie na ciągłości działania i odbudowie gospodarczej, a także budowanie solidnych systemów zabezpieczenia społecznego, walka z ubóstwem, nadmiernym zadłużeniem i bezrobociem, zagwarantowanie odpowiednich wynagrodzeń oraz wdrażanie antycyklicznych środków polityki gospodarczej w czasach kryzysu.

Ze względu na wpływ pandemii koronawirusa na gospodarkę UE oczekuje się, że wzrośnie wolumen kredytów zagrożonych. Aby złagodzić negatywne konsekwencje, EKES wzywa do kierowania środków pomocowych do instytucji kredytowych jednocześnie z zapewnianiem rządowych środków pomocy dla kredytobiorców, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji wskutek pandemii.

Podczas gdy Komisja Europejska proponuje dalsze rozwijanie rynków wtórnych aktywów zagrożonych, EKES uważa, że twierdzenie o potrzebie ogólnoeuropejskiego, transgranicznego rynku kredytów zagrożonych jest przesadzone. Niebezpieczne jest zapewnianie „paszportu” operacyjnego w skali całej UE firmom windykacyjnym, które nie podlegają odpowiedniemu nadzorowi zarówno w państwie „pochodzenia”, jak i w państwie „przyjmującym”. Takie posunięcie byłoby uzasadnione tylko wówczas, gdyby istniał równoważący zestaw środków służących ochronie kredytobiorców znajdujących się w trudnej sytuacji – standard ochrony konsumentów dla firm windykacyjnych w całej UE.

Ponadto jest wysoce wątpliwe, czy transgraniczna działalność nabywców kredytów przynosi wymierne korzyści gospodarcze całemu systemowi gospodarczemu, a nie tylko bankom, nabywcom kredytów i podmiotom obsługującym kredyty.

Jeśli chodzi o sprzedaż kredytów zagrożonych spółkom zarządzania aktywami (nazywanym potocznie „bankami likwidującymi złe aktywa”), EKES uważa, że takie działania powinny pozostać wyjątkiem. Należy priorytetowo traktować dwustronne porozumienia umożliwiające znalezienie rozwiązania pomiędzy instytucjami kredytowymi a kredytobiorcami i skupiać się na ciągłości działania i odbudowie gospodarczej.

W ocenie Kęstutisa Kupšysa dokument Komisji Europejskiej zajmuje się w wąskim ujęciu, technokratycznie, kwestią, która dotyka wielu grup społecznych „w terenie”. Nasz przekaz dotyczy tego, że kwestii kredytów zagrożonych nie należy łączyć z kwestiami związanymi z utrzymaniem stabilności finansowej – stwierdził. Ogólnie rzecz biorąc, uważamy, że właściwy sposób postępowania z kredytami zagrożonymi to rozwiązywanie problemu w bankach, a nie umieszczanie ich na rynku, gdy kredyty staną się niestabilne. Długi nie powinny stawać się towarem! (na)

Na marcowej sesji plenarnej Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny przyjął opinię, w której zaproponował wspieranie inwestycji w poszukiwanie i wydobycie surowców krytycznych oraz wykorzystywanie surowców wtórnych pochodzących z odpadów, ponieważ ma to zasadnicze znaczenie dla transformacji ekologicznej w UE.

We wrześniu 2020 r. Komisja Europejska przyjęła plan działania w sprawie surowców krytycznych, którego celem jest zmniejszenie zależności od pierwotnych surowców krytycznych i wzmocnienie krajowego zaopatrzenia w surowce w UE. W swojej opinii EKES z zadowoleniem przyjmuje to podejście, ponieważ „w pełni popiera (...) transformację ekologiczną oraz uważa, że wydobycie surowców niezbędnych do wdrażania technologii ekologicznych stanowi zasadniczy krok”.

EKES wzywa jednak w tej opinii do podjęcia dodatkowych środków, aby umożliwić realizację tego podejścia, ponieważ poszukiwanie i wydobycie to działania wysokiego ryzyka. Sprawozdawca Dumitru Fornea podkreślił, iż: Zachęcanie do pozyskiwania zarówno surowców pierwotnych, jak i wtórnych ma zasadnicze znaczenie, dlatego też musimy wspierać inwestycje w sektorze wydobywczym i przyspieszyć analizę odpadów potencjalnie zawierających cenne materiały.

Współsprawozdawca Michal Pintér wyjaśnił, że wsparcie to może przybierać różne formy: Musimy wspierać inwestycje poprzez gwarancje kredytowe, systemy amortyzacji i pomoc państwa, ale także poprzez opracowanie usprawnionego procesu udzielania zezwoleń na działalność górniczą – powiedział.

W opinii podkreślono również znaczenie rozszerzenia definicji surowców krytycznych, które tradycyjnie rozumie się jako surowce pochodzące z sektora górniczego. Zdaniem EKES-u jest ona zbyt wąska i ogranicza rozwój ekologicznych źródeł energii, gdyż materiały drewnopochodne mogą być skutecznie wykorzystywane w znacznie większej liczbie zastosowań, niż to miało miejsce w przeszłości.

Sektor surowców ma wielki potencjał gospodarczy. Zapewnia on ok. 350 tys. miejsc pracy w UE, zaś ponad 30 mln osób jest zatrudnionych w sektorach przemysłu przetwórczego niższego szczebla, które są zależne od stabilnego i nieograniczonego dostępu do surowców mineralnych. OECD przewiduje, że do 2060 r. zużycie materiałów na świecie podwoi się, a w szczególności zużycie metali wzrośnie o 150%. Jest bardzo prawdopodobne, że zwiększy to presję na zasoby naszej planety i zagrozi wzrostowi dobrobytu na świecie.

Biorąc to pod uwagę, w opinii podkreśla się znaczenie włączenia nowych wymiarów do metodologii stosowanej do ustanowienia wykazu minerałów krytycznych. EKES uważa, że Komisja Europejska powinna uwzględnić „potrzeby i interesy obywatelek i obywateli oraz gospodarek krajów, z których surowce mają być wywożone do Europy”. Należy w związku z tym określić odpowiednie kryteria umożliwiające weryfikację, czy globalne łańcuchy dostaw tego rodzaju surowców są zgodne z zasadami etycznymi. (ks)

Na sesji plenarnej w marcu EKES przyjąłopinię, w której proponuje bardziej precyzyjne i operacyjne ustalenia i instrumenty w zakresie zarządzania, aby wdrożyć nowe rozporządzenie w sprawie baterii przy udziale wszystkich zainteresowanych stron. Zdaniem EKES-u mogłoby to przyczynić się do opracowania unijnych ram obejmujących cały cykl życia baterii w UE.

W dniu 10 grudnia 2020 r. Komisja Europejska przedstawiła wniosek dotyczącyrozporządzenia w sprawie baterii i zużytych baterii. Wniosek ten jest zgodny z Europejskim Zielonym Ładem, który promuje dekarbonizację gospodarki UE w celu osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r.

W opinii przyjętej przez EKES popiera się środki przewidziane w rozporządzeniu: dzięki nowym normom trwałości baterii Komisja będzie także wspierać w skali globalnej transformację ekologiczną i ustanowi plan dla większej liczby inicjatyw, które będą wchodzić w zakres jej polityki dotyczącej zrównoważonych produktów.

W swojej opinii EKES apeluje jednak o bardziej precyzyjne i funkcjonalne instrumenty i ustalenia dotyczące zarządzania w celu wdrożenia nowego rozporządzenia z udziałem wszystkich zainteresowanych stron. Jak stwierdził sprawozdawca Bruno Choix: „Celem proponowanego rozporządzenia jest opracowanie unijnych ram obejmujących cały cykl życia baterii, zawierających zharmonizowane i ambitniejsze przepisy dotyczące baterii, części, zużytych baterii oraz materiałów pochodzących z recyklingu. Poprzez to rozporządzenie Komisja pragnie promować innowacje oraz rozwój i wdrażanie technologicznej wiedzy fachowej UE”.

Współsprawozdawca Frank Uhlig wyjaśnił, że wsparcie to może przybierać różne formy:„Jeśli chodzi o stosowanie należytej staranności w celu monitorowania łańcucha dostaw baterii, domagamy się pełnej przejrzystości we wdrażaniu tego systemu monitorowania. Recykling, regeneracja i ponowne użycie umożliwiają zabezpieczenie łańcucha wartości na wyższym szczeblu. Niezbędne jest wspieranie prac badawczo-rozwojowych nad ekoprojektem”.

EKES zaleca sprostanie wyzwaniom poprzez dalsze wzmocnienie roli i zasobów Europejskiej Agencji Chemikaliów (ECHA) oraz Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy (OSHA).

EKES proponuje wprowadzenie pojęcia końca użytkowania w uzupełnieniu do pojęcia końca żywotności w celu wspierania ponownego użycia, regeneracji lub drugiego cyklu życia i recyklingu baterii.

Baterie wprowadzane do obrotu w UE powinny być zrównoważone, wydajne i bezpieczne w przez cały cykl życia. Oznacza to baterie, które wytwarzane są przy możliwie najmniejszym wpływie na środowisko, z wykorzystaniem materiałów uzyskanych w pełnej zgodności z prawami człowieka oraz normami społecznymi i ekologicznymi. Baterie muszą być trwałe i bezpieczne, a po zakończeniu ich cyklu życia należy je ponownie wykorzystać, przetworzyć lub poddać recyklingowi, dzięki czemu cenne materiały trafiają z powrotem do gospodarki. (ks)

Nowy plan Komisji Europejskiej świadczy o jej determinacji, by nie dopuścić do dalszej utraty pozycji Europy w konfrontacji ze Stanami Zjednoczonymi i Azją zarówno pod względem badań podstawowych, jak i stosowanych, patentów i zaawansowanych technologicznie produktów i usług – stwierdza EKES w sprawozdaniu przyjętym na marcowej sesji plenarnej.

Główną zaletą zaproponowanej nowej europejskiej przestrzeni badawczej (EPB) jest skupienie się na szybkim wdrażaniu wyników badań naukowych i innowacji w zrównoważoną działalność gospodarczą i trwałe miejsca pracy – podkreśla Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES).

Absolutnie konieczne jest, aby nowa EPB nie była tylko większą ilością tego samego – powiedział sprawozdawca Paul Rübig. Ten Nowy Ład zwiększy oddziaływanie badań naukowych i innowacji w przełomowym momencie nie tylko dla europejskiej gospodarki osłabionej pandemią, ale też dla przetrwania naszej planety.

W Europie wyniki badań i rozwoju wolniej znajdują przełożenie na innowacyjne produkty i usługi niż ma to miejsce w Stanach Zjednoczonych i w Azji. Europa pozostaje w tyle za Azją pod względem patentów (w skali globalnej Azja złożyła 65% zgłoszeń patentowych w 2019 r., podczas gdy Europa złożyła ich tylko 11,3%). Dotyczy to zwłaszcza przedsiębiorstw usług cyfrowych i „technology-push innovations”, czyli nowych produktów napędzanych badaniami i rozwojem w dziedzinie nowych technologii. Ogólnie Azja, zwłaszcza Chiny i Korea, w ciągu ostatnich 20 lat znacznie poprawiły swoje wyniki w zakresie badań naukowych i innowacji. Odnowienie europejskiej przestrzeni badawczej powinno pomóc Europie nadrobić zaległości poprzez inwestycje i zwiększoną mobilność.

EKES popiera projekt Komisji, lecz jednocześnie zwraca uwagę napięć kluczowych sektorów, które pominięto w wykazie strategicznych technologii, a które są niezbędne dla dobrobytu Europy:

• cyfrowe modele biznesowe;
• technologie produkcji towarów i żywności;
• badania kliniczne oraz przemysł farmaceutyczny i biotechnologiczny;
• technologie kosmiczne;
• dostęp do czystej wody i urządzeń sanitarnych.

Kolejnym ważnym punktem jest, zdaniem EKES-u, konieczność wyważenia doskonałości i szybkości w przekładaniu wyników badań i rozwoju na innowacyjne produkty i usługi. O ile naukowcy dążą do doskonałości i zawsze chcą więcej czasu i pieniędzy na badania i innowacje, o tyle w biznesie kluczowe znaczenie ma szybkość. Polityka Komisji dotycząca badań naukowych i innowacji powinna pogodzić jedno z drugim. (dm)

Obszary wiejskie powinny stać się bardziej atrakcyjne dla młodych ludzi i przedsiębiorstw. Poprawiłoby to jakość życia wszystkich Europejek i Europejczyków, umożliwiając im wybór miejsca zamieszkania i pracy. Tak brzmiał jeden z kluczowych wniosków z debaty pt. W kierunku całościowej strategii na rzecz zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich i miejskich, która odbyła się w siedzibie EKES-u w dniu 8 marca.

Rozwój obszarów wiejskich i miejskich w Europie jest nierównomierny. Zasadnicze znaczenie ma kreowanie polityki, która zahamuje tę tendencję, zapewni wszędzie sprawiedliwe i zrównoważone przejście na gospodarkę dobrobytu i będzie sprzyjać przywróceniu równowagi demograficznej. W szczególności obszary wiejskie, które odgrywają kluczową rolę w spójności gospodarczej i społecznej, w odporności regionów oraz w świadczeniu rozlicznych usług przez różne lokalne ekosystemy, w tym w produkcji żywności, powinny stać się bardziej atrakcyjne dla młodych ludzi i przedsiębiorstw.

Peter Schmidt, przewodniczący Sekcji Rolnictwa, Rozwoju Wsi i Środowiska Naturalnego (NAT), stwierdził: „Odbudowa po pandemii COVID-19 jest doskonałą okazją do przygotowania odpowiednich strategii, tak by żaden obszar czy obywatel nie pozostał w tyle podczas sprawiedliwej transformacji ku neutralnej dla klimatu, zrównoważonej i zamożnej Unii Europejskiej”.

„Po zatwierdzeniu przez UE śmiałego pakietu na rzecz odbudowy,podczas przydzielania środków należy wziąć pod uwagę różnice między obszarami UE” – dodał członek EKES-u Stefano Palmieri, przewodniczący Sekcji ds. Unii Gospodarczej i Walutowej oraz Spójności Gospodarczej i Społecznej.

Deša Srsen z biura wiceprzewodniczącej Komisji Dubravki Šuicy podkreśliła: „Dzięki długoterminowej wizji obszarów wiejskich, którą Komisja zamierza przyjąć w czerwcu, chcemy nadać nowy impuls rozwojowi obszarów wiejskich”.

Josep Puxeu Rocamora, sprawozdawca opinii EKES-u „Zintegrowane podejście do obszarów wiejskich UE”, zaznaczył, że integracja obszarów wiejskich i znajdujących się w trudnej sytuacji jest bardzo złożonym zadaniem, gdyż dotyczy wszelkich nurtów polityki UE. „Aby rozwijać te obszary, proponujemy umowę terytorialną, która powinna być oparta na uczestnictwie, dostosowana do specyfiki terytoriów i chronić ich dziedzictwo historyczne, kulturowe i przyrodnicze”. (mr)

Niezbędne jest skrupulatne gromadzenie danych i odpowiednie strategie polityczne państw członkowskich, aby zapewnić skuteczną realizację unijnego planu działania przeciwko rasizmowi oraz demaskować rasizm i dyskryminację etniczną, które nasiliły się w czasie pandemii COVID-19 w Europie.

W trakcie wirtualnego wysłuchania zorganizowanego w EKES-ie 18 marca br. stwierdzono, że jedna czwarta Europejczyków czuje się dyskryminowana w co najmniej jednym z obszarów życia, a dyskryminacja rasowa i etniczna jest najbardziej odczuwalna w miejscu pracy. Sprawą pilną jest zatem podjęcie wysiłków, by zaktualizować i wdrożyć przepisy dotyczące walki z rasizmem w całej UE.

W wysłuchaniu „Unia równości: Unijny plan działania przeciwko rasizmowi na lata 2020–2025” wzięli udział prelegenci reprezentujący zarówno instytucje UE, jak i europejskie platformy obrony praw człowieka i walki z rasizmem. Z przedstawionych danych wyłania się ponury obraz sytuacji w terenie.

Sprawozdawca opinii EKES-u w tej sprawie Cristian Pîrvulescu podkreślił aktualność unijnego planu działania przeciwko rasizmowi, który pojawia się w odpowiednim momencie, gdy zjawiska nierówności i dyskryminacji stają się coraz bardziej dotkliwe wskutek pandemii.

Przedstawiciel Komisji Europejskiej Thibault Balthazar zwrócił uwagę na istotną rolę państw członkowskich, zachęcając je do przyjęcia krajowych planów działania z udziałem społeczeństwa obywatelskiego i organizacji działających na rzecz równości. Aleksandra Wesoły przedstawiła instrumenty UE, takie jak sieć upowszechniania wiedzy o radykalizacji postaw i inne platformy, które pomagają zwalczać radykalizację i retorykę ekstremistyczną. Maria Daniella Marouda stwierdziła, że badanie przeprowadzone przez Europejską Komisję przeciwko Rasizmowi i Nietolerancji pozwoliło zaobserwować postępy w obszarze prawodawstwa antydyskryminacyjnego.

Joanna Goodey z Agencji Praw Podstawowych podkreśliła, że choć istnieją przepisy, brak jest danych. Aby plan się powiódł, konieczne jest zatem solidne i regularne ich gromadzenie.

Sprawozdawczyni opinii Komitetu Regionów w sprawie unijnego planu działania przeciwko rasizmowi Yoomi Renström stwierdziła, że władze lokalne i regionalne muszą zostać uznane za strategicznego partnera w opracowywaniu, wdrażaniu i monitorowaniu krajowych planów działania.

Csaba Asztalos, przewodniczący rumuńskiej Rady ds. Zwalczania Dyskryminacji podkreślił znaczenie dostępnych baz danych i jasnych strategii informacyjnych. Natomiast Marie Mescam z organizacji „SOS Racisme” zwróciła uwagę na pilną potrzebę stworzenia w UE przestrzeni dialogu, w której społeczeństwo obywatelskie, organizacje działające na rzecz równości i przeciwko rasizmowi mogłyby wymieniać się doświadczeniami i wiedzą.

Juliana Wahlgren, starsza doradczyni w Europejskiej Sieci Przeciwko Rasizmowi, wyraziła nadzieję, że zaangażowanie osób wywodzących się z mniejszości rasowych lub etnicznych oraz wiedza fachowa organizacji społeczeństwa obywatelskiego odegrają istotną rolę w skutecznym wdrażaniu planu działania. (mt)

Na sesji plenarnej w marcu Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny zorganizował debatę z Olivérem Várhely’iem, komisarzem do spraw sąsiedztwa i rozszerzenia, w celu przedyskutowania stanu negocjacji akcesyjnych partnerów z Bałkanów Zachodnich. Członkinie i członkowie EKES-u wyrazili przekonanie, że włączenie partnerów z Bałkanów Zachodnich do UE jest inwestycją geostrategiczną w pokój i wzrost gospodarczy.

Przewodnicząca EKES-u Christa Schweng otworzyła debatę, podkreślając, że EKES przykłada wielką wagę do rozszerzenia UE o Bałkany Zachodnie: Komitet uważa, że Bałkany Zachodnie są brakującym elementem układanki w dążeniu UE do stworzenia zjednoczonej, zrównoważonej i przygotowanej na przyszłość Europy.

Óliver Várhelyi nadmienił, że pandemia COVID-19 mocno odbiła się na Bałkanach Zachodnich, i zaakcentował: Komisja Europejska wciąż pragnie na wszelkie sposoby wspierać naszych najbliższych sąsiadów w tych trudnych czasach. Przedstawił również Plan gospodarczo-inwestycyjny Komisji dla Bałkanów Zachodnich – inicjatywę o budżecie 9 mld EUR mającą dwojaki cel: rozpoczęcie odbudowy gospodarczej oraz poprawę konwergencji regionu z Unią Europejską. Ambitnym celem planu jest zwiększenie nie tylko rozwoju gospodarczego, odporności i konkurencyjności tego regionu, lecz również jego spójności społecznej. Musimy wspólnie dążyć do realizacji tych zamierzeń – podkreślił.

Po debacie przyjęto opinię Usprawnienie procesu akcesyjnego – wiarygodna perspektywa członkostwa w UE dla państw regionu Bałkanów Zachodnich. Sprawozdawca opinii Andrej Zorko podkreślił znaczenie procesu rozszerzenia: Włączenie partnerów z Bałkanów Zachodnich do UE jest inwestycją geostrategiczną w pokój, stabilność, bezpieczeństwo i wzrost gospodarczy na całym kontynencie. (dfg)

Nowa edycja tej publikacji stanowi zwięzłą i aktualną prezentację Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego jako jedynego w swoim rodzaju forum konsultacji, dialogu i budowania konsensusu między przedstawicielami wszystkich sektorów zorganizowanego społeczeństwa obywatelskiego, w tym pracodawców, związków zawodowych i grup takich jak stowarzyszenia zawodowe i wspólnotowe, organizacje młodzieżowe, grupy kobiet, konsumenci, działacze na rzecz ochrony środowiska i wiele innych.

Broszura przedstawia także rolę i misję EKES-u i wyjaśnia, w jaki sposób Komitet ten działa i współpracuje z instytucjami UE o uprawnieniach legislacyjnych. Ponadto zawiera przykłady jego udanych inicjatyw.

Broszura jest dostępna w 23 językach urzędowych UE na stronie EKES-u pod adresem https://www.eesc.europa.eu/en/our-work/publications-other-work/publications/discover-what-eesc-can-do-you-2021-edition

W formie papierowej można ją otrzymać w Dziale Wizyt i Publikacji EKES-u: vipcese@eesc.europa.eu (af)

David Gippini Fournier opuszcza nas 1 maja 2021 r. Drogi Davidzie, koleżanki i koledzy z Działu Prasy pragną Ci podziękować za przyjemność pracy z Tobą, za taktowny sposób, w jaki wykonywałeś swe zadania, za Twoją serdeczność w kontaktach osobistych i zawodowych oraz za Twoje wyczucie dyplomacji. Zajmowałeś się public relations z elegancją godną Humphreya Bogarta.

Wielokrotnie wykazywałeś się niesamowitą umiejętnością radzenia sobie ze stresem w chwilach ogromnego napięcia!

Praca z Tobą była dla nas przyjemnością i radością.

Powodzenia!

Twoje koleżanki i koledzy z Działu Prasy: Agata, Katerina, Ewa, Laura, Nicola, Millie, Daniela, Melissa, Margarida i Marco.