Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) wyraził zastrzeżenia do niedawnego wniosku Komisji w sprawie wprowadzenia kształcenia mieszanego – tradycyjnego uczenia się pod kierunkiem nauczyciela w połączeniu z nauką online lub inną formą samodzielnej nauki – w szkolnictwie podstawowym i średnim. Zakwestionował mianowicie, czy wniosek został przedstawiony w odpowiednim czasie, biorąc pod uwagę znaczny wpływ pandemii COVID-19 na systemy kształcenia w Europie i poza nią.

W przyjętej na październikowej sesji plenarnej opinii w sprawie kształcenia mieszanego EKES wyraził również zastrzeżenia do stosowności tego modelu nauczania dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjów i stanął na stanowisku, że należy je najpierw wprowadzić w starszych klasach, gdyż młodsze dzieci, zwłaszcza w pierwszych klasach szkoły podstawowej, są na ogół niewystarczająco dojrzałe, by uczyć się samodzielnie.

Zastanawiamy się, czy jest to odpowiedni czas na wprowadzenie czy też forsowanie kształcenia mieszanego w szkołach. Pandemia COVID-19 wywarła ogromny wpływ na systemy kształcenia i na dzieci, zwłaszcza młodsze, które dopiero rozpoczęły naukę szkolną. Kształcenie mieszane obejmuje samodzielną naukę i wymaga pewnych umiejętności – stwierdziła sprawozdawczyni opinii Tatjana Babrauskienė.

EKES przyznał, że – jak unaocznił kryzys związany z COVID-19 – kształcenie mieszane może poprawić dostęp do edukacji, szkolenia i nauki umiejętności cyfrowych.

Jednak pandemia pokazała również, że niektórym uczniom brakuje zasobów – praktycznych lub osobistych – do uczenia się w ten sposób, co w najgorszym razie może doprowadzić do porzucenia szkoły. Ponadto pandemia dowiodła, że kształcenie oparte na bliskim kontakcie z rówieśnikami ma kluczowe znaczenie dla socjalizacji i zdrowia psychicznego dzieci.

Nie możemy bagatelizować wartości społecznej kształcenia. Nie chodzi jedynie o nauki przyrodnicze, fizykę czy matematykę: dzieci muszą chodzić razem do szkoły, nawiązywać kontakty i spotykać się z rówieśnikami. Jest to kwestia wychowania fizycznego i zdrowia psychicznego – dodał współsprawozdawca Michael McLoughlin.

EKES przedstawił dwadzieścia jeden zaleceń w sprawie kształcenia mieszanego, by zapewnić jego pozytywne oddziaływanie na edukację. Jednym z głównych punktów jest ten, że powinno ono być wprowadzane i finansowane w celu poprawienia kształcenia i szkolenia wszystkich uczniów, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci z rodzin o niższych dochodach, z niepełnosprawnościami i na obszarach wiejskich.

Podczas kryzysu związanego z COVID-19 stało się jasne, że kształcenie mieszane wymaga znacznych nakładów czasu i kreatywności ze strony i tak już przeciążonych nauczycieli, którzy mają kluczowe znaczenie dla zaplanowania i nadzorowania samodzielnego uczenia się.  

Liczba nauczycieli w Europie jest niewystarczająca, częściowo ze względu na wynagrodzenie i trudne warunki pracy. Aby uniknąć wypalenia zawodowego, istotne jest zatem monitorowanie wpływu kształcenia mieszanego na warunki i obciążenie pracą. Z myślą o zmniejszeniu presji EKES wzywa władze krajowe do wsparcia nauczycieli przygotowujących się do zastosowania tej nowej metody nauczania. (ll)