29 marca EKES zorganizował pierwsze Europejskie Forum Społeczeństwa Obywatelskiego nt. Handlu i Zrównoważonego Rozwoju, które zgromadziło przedstawicielki i przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, świata nauki oraz instytucji unijnych i międzynarodowych. Celem było omówienie innowacyjnych pomysłów i przygotowanie konkretnych zaleceń na temat przyszłości polityki handlowej UE. 

Wydarzenie to odbyło się w kluczowym momencie dla handlu i zrównoważonego rozwoju i obejmowało szereg sesji dyskusyjnych poświęconych takim tematom jak prawa materialne w dziedzinie monitoringu, egzekwowanie itp. Uczestniczki i uczestnicy zostali poproszeni o wyrażenie swoich opinii w ramach trwającego przeglądu 15-punktowego planu działania oraz niedawnych wydarzeń w krajach partnerskich UE. 

„EKES zobowiązuje się przewodzić ambitnej debacie na temat handlu i zrównoważonego rozwoju, która odzwierciedla duże oczekiwania społeczeństwa obywatelskiego”, potwierdziła przewodnicząca Komitetu Christa Schweng. Nawiązała również do obecnej sytuacji geopolitycznej: „Wojna w Ukrainie, podobnie jak inne wojny, ma wymiar związany ze zrównoważonością: chodzi o zasoby i zależności w świecie dotkniętym zmianą klimatu”.

Bernd Lange, przewodniczący Komisji Handlu Międzynarodowego Parlamentu Europejskiego, zwrócił uwagę na zmiany, jakim uległy globalne ramy w wyniku pandemii COVID-19 i wojny w Ukrainie. „Wielostronny system jest zagrożony”, powiedział. „Wyraźnie widać, że musimy położyć większy nacisk na dwustronne umowy handlowe”.

Luisa Santos z Business Europe zgodziła się ze stwierdzeniem, że multilateralizm jest zagrożony, lecz dodała: „Nie możemy się poddawać, gdyż potrzebujemy wielostronnych instytucji do podtrzymania dialogu”. Wskazała przy tym na szereg niedawnych inicjatyw w zakresie środowiska podjętych na szczeblu Światowej Organizacji Handlu (WTO). 

Anaïs Berthier z Client Earth uważa, że polityka handlowa UE jest zbyt oddalona od innych polityki, takich jak polityka środowiskowa czy klimatyczna. Podkreśliła: „Autonomiczne inicjatywy muszą gwarantować, że produkty wypuszczane na rynek unijny spełniają kryteria zrównoważoności”. 

Maria Martin-Prat, zastępczyni dyrektora generalnego ds. handlu w Komisji Europejskiej, która przewodniczy bieżącym pracom nad przeglądem rozdziałów dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju, stwierdziła, że spójność nie jest celem, lecz że jest „skutecznym narzędziem umożliwiającym zmiany”. 

Jean-Marie Paugam, zastępca dyrektora generalnego w WTO, zaznaczył, że handel nie może stać w sprzeczności z polityką środowiskową. „Jeśli chodzi o zrównoważony rozwój, dysponujemy mechanizmem powiadamiania o środkach handlowych i zauważyliśmy, że masowo stosowane środki handlowe zostały wykorzystane do osiągnięcia celów środowiskowych”. 

Tanja Buzek, przewodnicząca Komitetu Monitorującego EKES-u ds. Handlu Międzynarodowego i sprawozdawczyni opinii w sprawie przeglądu rozdziałów dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju, przejawiła dużą ambicję, stwierdzając, że „musimy kreatywnie podejść do naszych priorytetów związanych z przeglądem rozdziałów dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju. Bardzo ważne jest przełamanie schematów”. Ambitny przegląd musi obejmować wzmocnienie egzekwowania ustaleń pod groźbą sankcji oraz lepsze monitorowanie ze strony społeczeństwa obywatelskiego. Należy przy tym wykorzystać innowacyjne narzędzia i zwiększyć potencjał stymulacyjny rozdziałów dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju. (at)