Η ΕΟΚΕ προτείνει να μην διατίθενται στην αγορά της Ευρώπης προϊόντα που δεν μπορούν να επισκευαστούν και να μην αρκεί να απαιτείται απλώς από τους κατασκευαστές να ενημερώνουν τους καταναλωτές όταν ένα προϊόν δεν μπορεί να επισκευαστεί.

Το νέο δικαίωμα επισκευής της ΕΕ αποτελεί ένα μεγάλο βήμα προόδου στη νομοθεσία, δηλώνει η ΕΟΚΕ. Ωστόσο, ο καταναλωτής που επιθυμεί την επισκευή ενός έξυπνου τηλεφώνου ή μιας συσκευής που έχει χαλάσει, αντί να αγοράσει νέο τηλέφωνο ή συσκευή, ενδέχεται να έρθει αντιμέτωπος με πολλά πρακτικά εμπόδια τα οποία θα καταστήσουν υπέρμετρα δύσκολη ή δαπανηρή τη σχετική επισκευή, αν όχι αδύνατη. Η ΕΕ οφείλει να αντιμετωπίσει το ζήτημα αυτό πιο δραστικά και να ζητήσει από τα κράτη μέλη την απαγόρευση κάθε εκ προθέσεως πρακτικής που αποσκοπεί στην παρεμπόδιση της επισκευής των προϊόντων.

Δεν μπορεί να υπάρξει δικαίωμα επισκευής αν τα αντικείμενα δεν επιδέχονται, εκ του σχεδιασμού τους, επισκευή, αναφέρει ο Thierry Libaert, εισηγητής της γνωμοδότησης της ΕΟΚΕ.

Στη γνωμοδότησή της επί της προτεινόμενης οδηγίας, η ΕΟΚΕ συνιστά μια σειρά πρακτικών μέτρων για την ενίσχυσή των επισκευών και τη διασφάλιση ότι η επιλογή της επισκευής παραμένει βιώσιμη και οικονομικά προσιτή και πέραν της περιόδου εγγύησης, μεταξύ άλλων και από επιχειρηματική άποψη. Οι προτάσεις περιλαμβάνουν τα εξής:

  • παροχή κινήτρων για την επιλογή της επισκευής – ακόμη και απλών κινήτρων, όπως η παράταση της περιόδου εγγύησης όταν ένα προϊόν επισκευάζεται κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου·
  • δυνατότητα προσφυγής σε καινοτόμες λύσεις, όπως η τρισδιάστατη εκτύπωση για την παραγωγή ανταλλακτικών ή η ανακατασκευή, με την οποία παρέχεται μια δεύτερη ζωή στα προϊόντα, ή η ανάπτυξη αγοράς μεταχειρισμένων ανταλλακτικών·
  • δρομολόγηση προγραμμάτων κατάρτισης και επανεκπαίδευσης ώστε να διδαχθούν οι επισκευαστές τις δεξιότητες που χρειάζονται για μια εργασία κάποτε που βασιζόταν στη μηχανική, αλλά πλέον αφορά όλο και περισσότερο συνδεδεμένα αντικείμενα. Γενικότερα, υπάρχει ανάγκη να αντιμετωπισθεί η έλλειψη εργαζομένων στον επισκευαστικό κλάδο στην Ευρώπη.

Ο τομέας των επισκευών δημιουργεί αξία και θέσεις εργασίας υψηλής ποιότητας στην Ευρώπη, οι οποίες είναι δύσκολο να μεταφερθούν αλλού. Δημιουργεί 404 θέσεις εργασίας ανά 10 000 τόνους επισκευασμένων υλικών – 50 φορές περισσότερες από τη διάθεση των υλικών αυτών ως αποβλήτων, κάτι που έχει καταστεί η κυρίαρχη τάση τα τελευταία χρόνια. Το 65 % των καταναλωτών απορρίπτουν τα ελαττωματικά προϊόντα τους, τούτο δε συνεπάγεται 7,5 εκατομμύρια τόνους αποβλήτων ετησίως.

Προβολή ψευδοοικολογικής ταυτότητας: όχι σε ισχυρισμούς που βασίζονται στις αντισταθμίσεις του άνθρακα

Όπως και η οδηγία για το δικαίωμα επισκευής, η οδηγία για τους οικολογικούς ισχυρισμούς έχει ως στόχο να δώσει στους Ευρωπαίους τη δυνατότητα να αγοράζουν με βιώσιμο τρόπο. Οι καταναλωτές είναι όλο και πιο πρόθυμοι να το πράξουν, αλλά εμπιστεύονται πολύ λίγο τους ισχυρισμούς των παραγωγών σχετικά με τις περιβαλλοντικές επιδόσεις των προϊόντων και των υπηρεσιών τους και μπερδεύονται από την πληθώρα των πράσινων σημάτων στην αγορά.

Η νέα οδηγία θα πρέπει να καταστήσει τους περιβαλλοντικούς ισχυρισμούς και τα περιβαλλοντικά σήματα βάσιμα και αξιόπιστα, αλλά παρουσιάζει αδυναμίες. Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, οι ισχυρισμοί που βασίζονται στην αντιστάθμιση πρέπει να απαγορευθούν, δεδομένου ότι ισχυρισμοί όπως εκείνοι περί «κλιματικής ουδετερότητας» ή περί «αντιστάθμισης για τη χρήση πλαστικών» με βάση την αντιστάθμιση των εκπομπών μέσω επενδύσεων σε έργα κλιματικών λύσεων (όπως η φύτευση δέντρων) έχουν χαρακτηριστεί από αρκετές αρχές καταναλωτών ―και σε αρκετές δικαστικές υποθέσεις― ως επιστημονικά εσφαλμένοι και πάντοτε παραπλανητικοί για τους καταναλωτές.

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει επίσης την ανάγκη για συνεκτική νομοθεσία. Υπάρχει κίνδυνος ό,τι διώχνουμε από την πόρτα να επιστρέψει από το παράθυρο, αναφέρει ο εισηγητής της ΕΟΚΕ Angelo Pagliara. Η οδηγία για τους οικολογικούς ισχυρισμούς θα πρέπει να αποτελέσει πρότυπο για ένα ελάχιστο επίπεδο προστασίας έναντι της προβολής ψευδοοικολογικής ταυτότητας. Οι σχετικές απαιτήσεις πρέπει να αντικατοπτρίζονται στην τομεακή νομοθεσία, ούτως ώστε η τελευταία να μην μετατραπεί σε μέσο εξαίρεσης από τις διατάξεις της οδηγίας για τους οικολογικούς ισχυρισμούς ούτε σε μέσο εισαγωγής κενών ή μείωσης της προστασίας των καταναλωτών.

Διαβάστε τη γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ για το δικαίωμα επισκευής
Διαβάστε τη γνωμοδότηση της με θέμα την οδηγία για τους οικολογικούς ισχυρισμούς