Από τον Stefano Mallia, πρόεδρο της Ομάδας των Εργοδοτών

Η πρόταση της Επιτροπής είναι ελλιπής και πρέπει να ενταχθεί σε ένα μακροπρόθεσμο όραμα για ένα θεματολόγιο ανταγωνιστικότητας.

Την 1η Φεβρουαρίου 2023, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την πρώτη απάντησή της στην άνευ προηγουμένου δέσμη μέτρων του Προέδρου των ΗΠΑ Joe Biden για το κλίμα, τον Νόμο για τη μείωση του πληθωρισμού (IRA), ο οποίος στηρίζει την αμερικανική βιομηχανία με επιδοτήσεις ρεκόρ ύψους 369 δισ. δολαρίων ΗΠΑ. Η πρόταση έχει πολλά θετικά στοιχεία –προβλέψιμο κανονιστικό πλαίσιο, πρόσβαση σε χρηματοδότηση, επαρκές ειδικευμένο εργατικό δυναμικό και θεματολόγιο για το ανοικτό εμπόριο– αλλά, μετά από μια πρώτη αξιολόγηση, οι Ευρωπαίοι εργοδότες συμφωνούν ότι η επίτευξη μακροπρόθεσμης ανταγωνιστικότητας απέχει ακόμα πολύ.

Κατ’ αρχήν και πρωτίστως, δεν θα πρέπει να λησμονούμε το άλλο μέρος της εξίσωσης της πράσινης μετάβασης, την ψηφιακή μετάβαση.

Δεύτερον, είναι χρήσιμο να επισημανθεί ότι οι επιδοτήσεις δεν μπορούν να λειτουργήσουν από μόνες τους. Το πραγματικό πρόβλημα που θέτει ο IRA δεν είναι μόνο το ποσό των επιδοτήσεων, το οποίο στην πραγματικότητα είναι μικρότερο από αυτό που προσφέρει ο προϋπολογισμός της ΕΕ και τα διάφορα ταμεία, αλλά ο συνδυασμός επιδοτήσεων και χαμηλών τιμών ενέργειας στις ΗΠΑ. Ο συνδυασμός αυτών των δύο είναι που καθιστά τον IRA προβληματικό για την Ευρώπη. Αν δε προσθέσουμε στο μείγμα και τη συγκριτικά χαμηλή παραγωγικότητα των βιομηχανιών της ΕΕ, βρισκόμαστε όντως αντιμέτωποι με μια πολύ επικίνδυνη κατάσταση για την ευρωπαϊκή οικονομία. Οι επιδοτήσεις έχουν ήδη διχάσει τις χώρες της ΕΕ και θα οδηγήσουν εν τέλει στον κατακερματισμό της ενιαίας αγοράς και σε επιζήμιες αντιπαλότητες, ενώ παράλληλα θα αποδυναμώσουν την περιφερειακή ανάπτυξη.

Τρίτον, το σχέδιο της Επιτροπής φαίνεται να βασίζεται σε μια παρωχημένη προσέγγιση «επιλογής νικητών». Υποδεικνύει ένα σενάριο στο πλαίσιο του οποίου οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα θέτουν στόχους για τη βιομηχανική ικανότητα, με βάση ειδική ανά τομέα ανάλυση και συνεκτίμηση του συνόλου των αλυσίδων εφοδιασμού και αξίας, καθορίζοντας με αυτόν τον τρόπο ποιες επιχειρήσεις θα ευνοηθούν από τη ρυθμιστική και χρηματοδοτική στήριξη. Ο όρος «τομέας καθαρής τεχνολογίας» είναι ήδη αυθαίρετος, καθώς η πράσινη μετάβαση πραγματοποιείται σε όλους τους τομείς και σε όλα τα είδη επιχειρήσεων.

Όλοι γνωρίζουμε πού έγκειται το πραγματικό πρόβλημα: στην ανταγωνιστικότητα. Υπάρχει επείγουσα ανάγκη να ανακτηθεί το χαμένο έδαφος και η μετάβαση στην πράσινη οικονομία μάς παρέχει αυτή την ευκαιρία. Ωστόσο, η ανταγωνιστικότητα και η δημιουργία θέσεων εργασίας πρέπει να καταστούν τρόπος ζωής και να τεθούν στο επίκεντρο της διαδικασίας χάραξης πολιτικής μας. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι Ευρωπαίοι εργοδότες τάσσονται υπέρ ενός θεματολογίου για την ανταγωνιστικότητα.