European Economic
and Social Committee
Ο κοινωνικός διάλογος ως εργαλείο προώθησης της υγείας και της ασφάλειας στην εργασία
Από την Ομάδα των Εργαζομένων της ΕΟΚΕ
Σε μια εποχή κατά την οποία διάφορα είδη κρίσεων και μεταβάσεων επηρεάζουν τον κόσμο της εργασίας, ο κοινωνικός διάλογος μπορεί να αποτελέσει καθοριστικό εργαλείο για την επίτευξη τριών βασικών στόχων: πρόβλεψη και διαχείριση των αλλαγών που επιφέρουν στον νέο κόσμο της εργασίας η πράσινη, η ψηφιακή και η δημογραφική μετάβαση· βελτίωση της πρόληψης των ατυχημάτων και των ασθενειών στον χώρο εργασίας· ετοιμότητα απέναντι σε τυχόν μελλοντικές υγειονομικές κρίσεις.
Σε συνδυασμό με τον κοινωνικό διάλογο, η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να θεσπίσει, όπου χρειάζεται, νέα κανονιστικά μέτρα, κατευθυντήριες γραμμές για περιπτώσεις όπως η τηλεργασία, καθώς και την επικαιροποίηση της ευρωπαϊκής συμφωνίας-πλαίσιο του 2002.
Η πανδημία αποτελεί ευκαιρία για να δημιουργηθούν νέες συλλογικές ικανότητες ώστε να αντιμετωπιστούν οι μελλοντικές κρίσεις και να μετριαστούν οι επιπτώσεις στην υγεία και την ασφάλεια στην εργασία. Τα σχέδια ανάκαμψης θα πρέπει να καθιστούν δυνατή την ενίσχυση του ρόλου των κοινωνικών εταίρων στα κράτη μέλη όπου ο ρόλος αυτός δεν είναι σημαντικός.
Το κόστος των επαγγελματικών ασθενειών, όπως οι καρδιοπάθειες και η επαγγελματική εξουθένωση, πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο διεξοδικής παρακολούθησης προκειμένου να προσδιοριστούν, στο ενδεδειγμένο επίπεδο, τα μέτρα που συνάδουν με το «Όραμα για μηδενικές απώλειες» με στόχο την εξάλειψη των θανάτων που συνδέονται με την εργασία στην ΕΕ.
Τα μέτρα για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία που εφαρμόζονται μέσω του κοινωνικού διαλόγου συμβάλλουν θετικά στην υγεία των εργαζομένων, μπορούν να βελτιώσουν την κερδοφορία των επιχειρήσεων και μειώνουν το κόστος της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και των συχνών απουσιών από την εργασία. Το κόστος με το οποίο επιβαρύνουν την κοινωνία οι τραυματισμοί και οι ασθένειες που συνδέονται με την εργασία εκτιμάται ότι ανέρχεται στο 3,3% του ΑΕγχΠ (476 δισ. ευρώ), ξεπερνά δε το ήμισυ των κονδυλίων του σχεδίου ανάκαμψης.
Ως εκ τούτου, ενδείκνυται να αναπτυχθεί ένα πνεύμα πρόληψης, κυρίως μέσω της εκπαίδευσης των φορέων κοινωνικού διαλόγου, της ευαισθητοποίησης σχετικά με αναδυόμενους κινδύνους και της ενίσχυσης και διάδοσης των διαθέσιμων πόρων.
Οι διμερείς διαπραγματεύσεις των Ευρωπαίων κοινωνικών εταίρων είναι καίριας σημασίας όσον αφορά την επίλυση προβλημάτων σε σχέση με την υγεία και ασφάλεια στην εργασία. Εντούτοις, ορισμένες φορές η εφαρμογή αυτόνομων συμφωνιών ποικίλλει ανάλογα με τη σχετική ισχύ του κοινωνικού διαλόγου και την πολυμορφία των διαφορετικών συστημάτων εργασιακών σχέσεων στα κράτη μέλη. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο απαιτείται κανονιστική ρύθμιση σε ορισμένους τομείς, όπως στην περίπτωση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων και των μυοσκελετικών διαταραχών. (prp)