Του Antoine Fobe

Με τις ευρωεκλογές να πλησιάζουν, η Ευρωπαϊκή Ένωση Τυφλών (EBU) ενθαρρύνει τους υποστηρικτές της να ψηφίσουν, παρά τις δυσχέρειες που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν στην εκλογική διαδικασία, συνεκτιμώντας την προσοχή που δίνουν οι υποψήφιοι και τα κόμματα στη συμπερίληψη σύμφωνα με τη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία. Οι πολίτες με προβλήματα όρασης έχουν προσδοκίες που πρέπει να ακουστούν.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση Τυφλών (EBU) είναι η φωνή των τυφλών και των ατόμων με μειωμένη όραση στην Ευρώπη και εργάζεται για μια προσβάσιμη και χωρίς αποκλεισμούς κοινωνία η οποία εξασφαλίζει στα άτομα με προβλήματα όρασης ίσες ευκαιρίες πλήρους συμμετοχής σε κάθε πτυχή της ζωής. Η πολιτική συμμετοχή αποτελεί φυσικά ουσιαστική πτυχή, καθώς επιτρέπει στους πολίτες με προβλήματα όρασης να προωθούν πολιτικές και νομοθεσία φιλικές προς την αναπηρία μέσω της ψήφου τους και της πολιτικής τους δράσης.

Με τις ευρωεκλογές του 2024 να πλησιάζουν, η συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία (ΑμεΑ) τόσο ως ψηφοφόρων όσο και ως υποψηφίων αποτελεί σημαντικό και επίκαιρο θέμα.

Σύμφωνα με την έκθεση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΕΟΚΕ) του 2019, περίπου 400.000 άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ) στερήθηκαν το δικαίωμα ψήφου στις τελευταίες ευρωεκλογές. Λιγότερο από το 5 % των ευρωβουλευτών είναι άτομα με αναπηρία.

Για τις επικείμενες εκλογές, το πρώτο και επαναλαμβανόμενο αίτημα της EBU στη δήλωσή της σχετικά με τις ευρωεκλογές είναι να καθοριστεί ένα πρότυπο αφενός προσβασιμότητας στην εκλογική διαδικασία (στις διαδικασίες ψηφοφορίας), στην ενημέρωση σχετικά με τις εκλογές (χώροι και υλικό προεκλογικών εκστρατειών, πολιτικές συζητήσεις, προγράμματα και ιστότοποι των πολιτικών κομμάτων) και στις μετεκλογικές διαδικασίες (π.χ. μηχανισμοί υποβολής καταγγελιών), και αφετέρου ισότητας στο δικαίωμα του εκλέγεσθαι.

Εστιάζουμε στις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, επειδή η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αρμοδιότητα μόνο για τις ευρωεκλογές ως στοιχείο της ιθαγένειας της Ένωσης και για τη διασφάλιση ίσων δικαιωμάτων για τα ΑμεΑ στο πλαίσιο της αρμοδιότητας της ΕΕ. Ωστόσο, δεδομένου ότι η διοργάνωση εκλογών παραμένει αρμοδιότητα των κρατών μελών, οι βέλτιστες πρακτικές σε επίπεδο ΕΕ θα επηρεάσουν αυτομάτως τον τρόπο διεξαγωγής όλων των υπόλοιπων εκλογών.

Δυστυχώς, αυτήν τη φορά είναι πολύ αργά για να διεξαχθούν οι ευρωεκλογές με υποδειγματικό τρόπο. Σίγουρα όχι λόγω έλλειψης ενδιαφέροντος από το ίδιο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, κάθε άλλο: τον Μάιο του 2022, το Κοινοβούλιο πρότεινε τη μεταρρύθμιση της εκλογικής νομοθεσίας της ΕΕ με ειδική εστίαση στην εξασφάλιση του δικαιώματος των ΑμεΑ για ανεξάρτητη και μυστική ψήφο, στην ελεύθερη επιλογή βοήθειας και στην προσβασιμότητα της επιστολικής ψήφου και των πολιτικών εκστρατειών. Δυστυχώς, το Συμβούλιο της ΕΕ δεν έχει απαντήσει μέχρι στιγμής. 

Για την επόμενη πενταετή νομοθετική περίοδο της ΕΕ, η EBU ζητεί από το ανανεωμένο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να συνεχίσει να ασκεί πίεση στο Συμβούλιο ώστε το τελευταίο να εγκρίνει την προτεινόμενη μεταρρύθμιση και να επιτευχθεί απτή πρόοδος στις εκλογές του 2029. Μπορούμε να βασιστούμε στην υποστήριξη της ΕΟΚΕ, η οποία το 2020 είχε ήδη ζητήσει επίσημη νομοθετική πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη διασφάλιση πραγματικών δικαιωμάτων ψήφου στα ΑμεΑ κατά τις ευρωεκλογές. Μπορούμε επίσης να βασιστούμε στην υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία τον περασμένο Δεκέμβριο δημοσίευσε έναν «Οδηγό ορθών εκλογικών πρακτικών» και επί του παρόντος επεξεργάζεται μια συλλογή πρακτικών ηλεκτρονικής ψηφοφορίας και τη χρήση των ΤΠΕ στις εκλογές, οι οποίες καλύπτουν αμφότερες πτυχές προσβασιμότητας.