Ο τουρισμός αποτελεί κινητήρια δύναμη για την οικονομία της ΕΕ και μπορεί να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης. Ήρθε η ώρα να επανεξεταστεί ο τρόπος προσέγγισης του τουρισμού και να γίνουν βήματα πέραν της βιωσιμότητας, και δη προς την κατεύθυνση του αναγεννητικού τουρισμού, ο οποίος πρεσβεύει ότι οι προορισμοί όχι μόνο επιβιώνουν, αλλά και ακμάζουν. 

Ο τουρισμός αποτελεί κινητήρια δύναμη για την οικονομία της ΕΕ και μπορεί να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης. Ήρθε η ώρα να επανεξεταστεί ο τρόπος προσέγγισης του τουρισμού και να γίνουν βήματα πέραν της βιωσιμότητας, και δη προς την κατεύθυνση του αναγεννητικού τουρισμού, ο οποίος πρεσβεύει ότι οι προορισμοί όχι μόνο επιβιώνουν, αλλά και ακμάζουν.

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) προτρέπει την Ευρωπαϊκή Ένωση να μετασχηματίσει τον τουριστικό της κλάδο, δίνοντας έμφαση στη βιωσιμότητα και την αναγέννηση, ώστε να εξασφαλιστούν μακροπρόθεσμα οικονομικά και περιβαλλοντικά οφέλη.

Δεδομένου ότι ο τουρισμός παραμένει ζωτικός πυλώνας της οικονομίας της ΕΕ, κυρίως στις περιφέρειες που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τον κλάδο αυτό, η ΕΟΚΕ υποστηρίζει ότι πρέπει να επισπευσθεί η μετάβαση προς τον βιώσιμο τουρισμό και να υπάρξει στροφή προς τις στρατηγικές αναγεννητικού τουρισμού, όπως περιγράφεται στη γνωμοδότησή της με θέμα O τουρισμός στην ΕΕ: η βιωσιμότητα ως κινητήρια δύναμη για τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα του τομέα.

«Πρέπει να εξασφαλίσουμε τη συμβολή του τουρισμού στην αναζωογόνηση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας, πολύ δε περισσότερο που ο τουρισμός αντιπροσωπεύει σημαντικό ποσοστό τόσο του ΑΕΠ πολλών κρατών μελών και περιφερειών όσο και των αξιακών τους αλυσίδων» δήλωσε η εισηγήτρια της γνωμοδότησης Isabel Yglesias.

Η κ. Yglesias δήλωσε ότι η γνωμοδότηση βασίζεται στη Διακήρυξη της Πάλμας, η οποία εγκρίθηκε κατά τη διάρκεια της ισπανικής Προεδρίας του Συμβουλίου το δεύτερο εξάμηνο του 2023 και υπήρξε αποτέλεσμα ευρείας συναίνεσης ώστε να τεθεί η βιωσιμότητα στο επίκεντρο του μέλλοντος του τουρισμού.

Για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός, τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και οι φορείς εθνικής, περιφερειακής και τοπικής διακυβέρνησης πρέπει να στηρίξουν ενεργά τις μορφές μετάβασης του τομέα, να βρίσκονται σε συνεχή επικοινωνία με όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς και να ενισχύσουν τον κοινωνικό διάλογο.

Τη στιγμή που οι προσπάθειες για τη βιωσιμότητα του τουρισμού παρουσιάζουν σημαντική πρόοδο, η θεαματική άνοδος της ταξιδιωτικής κίνησης μετά την πανδημία ασκεί πίεση σε πολλούς δημοφιλείς προορισμούς. Η άνοδος αυτή δυσκολεύει τις περιφέρειες να συνδέσουν την οικονομική ανάπτυξη με τη βιωσιμότητα τη στιγμή μάλιστα που παλεύουν να αντεπεξέλθουν στις ελλείψεις προσωπικού και στην αναντιστοιχία μεταξύ των διαθέσιμων θέσεων εργασίας και των δεξιοτήτων των εργαζομένων.

Για τον λόγο αυτό, η ΕΟΚΕ ζητεί επίσης να γίνουν βήματα προς την κατεύθυνση του αναγεννητικού τουρισμού και να συμπεριληφθεί ο αναγεννητικός τουρισμός στην ευρωπαϊκή στρατηγική για τον βιώσιμο τουρισμό που θα παρουσιαστεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τους επόμενους μήνες.

Σε αντίθεση με τον παραδοσιακό βιώσιμο τουρισμό που επικεντρώνεται στη μείωση της περιβαλλοντικής βλάβης, ο αναγεννητικός τουρισμός στοχεύει στην αποκατάσταση και ενίσχυση του φυσικού, κοινωνικού και οικονομικού κεφαλαίου. Αυτή η προοδευτική προσέγγιση ενσωματώνει αρχές της κυκλικής οικονομίας και επιδιώκει να αφήσει μόνιμο θετικό αποτύπωμα στους προορισμούς και τις τοπικές κοινότητες. (ll)

Από τα ακραία καιρικά φαινόμενα έως την αστάθεια της αγοράς και τον αθέμιτο ανταγωνισμό, οι Ευρωπαίοι γεωργοί αντιμετωπίζουν συνεχώς αυξανόμενες κρίσεις. Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) προειδοποιεί ότι οι σημερινές πολιτικές της ΕΕ δεν τους προστατεύουν επαρκώς και ζητεί να επέλθουν επειγόντως μεταρρυθμίσεις για τη διασφάλιση του εισοδήματος τους, την ενίσχυση της διαπραγματευτικής τους ισχύος και την προστασία της βιώσιμης αγροτικής παραγωγής.

Από τα ακραία καιρικά φαινόμενα έως την αστάθεια της αγοράς και τον αθέμιτο ανταγωνισμό, οι Ευρωπαίοι γεωργοί αντιμετωπίζουν συνεχώς αυξανόμενες κρίσεις. Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) προειδοποιεί ότι οι σημερινές πολιτικές της ΕΕ δεν τους προστατεύουν επαρκώς και ζητεί να επέλθουν επειγόντως μεταρρυθμίσεις για τη διασφάλιση του εισοδήματος τους, την ενίσχυση της διαπραγματευτικής τους ισχύος και την προστασία της βιώσιμης αγροτικής παραγωγής.

Σε γνωμοδότηση που εκπόνησε κατόπιν αιτήματος της πολωνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ ενός πιο ανθεκτικού συστήματος γεωργικής παραγωγής, με τους γεωργούς στο επίκεντρό του.

«Η γεωργική παραγωγή είναι ένα ευγενές επάγγελμα με δύο βασικούς στόχους: την παραγωγή ασφαλών τροφίμων υψηλής ποιότητας για τη διατροφή των ανθρώπων, καθώς και τη διατήρηση και τη βελτίωση του περιβάλλοντος. Το μόνο που ζητούμε ως αντάλλαγμα είναι ένα δίκαιο ημερομίσθιο για κάθε ημέρα τίμιας εργασίας, σεβασμό και μια δίκαιη τιμή για τα τρόφιμα που παράγουμε», δήλωσε ο κ. Joe Healy, ένας από τους τρεις εισηγητές της γνωμοδότησης.

Σύμφωνα με την ΕΟΚΕ, η κοινή γεωργική πολιτική (ΚΓΠ) είναι ανεπαρκής για να δώσει λύσεις στα σημερινά ζητήματα. Τα χρηματοδοτικά μέσα που συνιστά για τη στήριξη των γεωργών περιλαμβάνουν τη δημόσια ασφάλιση έναντι φυσικών καταστροφών, αντικυκλικές ενισχύσεις και άμεσες ενισχύσεις. Τα ταμεία αλληλοβοήθειας, που χρησιμοποιούνται ήδη σε ορισμένα κράτη της ΕΕ, θα μπορούσαν να αποτελέσουν πρόσθετο δίχτυ ασφαλείας, με συλλογική χρηματοδότηση από τους γεωργούς, τη βιομηχανία, τις περιφερειακές κυβερνήσεις και την ΕΕ.

Δεδομένου ότι η ΚΓΠ πρόκειται να αναθεωρηθεί μετά το 2027, η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ της επαναφοράς του προϋπολογισμού της στο 0,5% τουλάχιστον του ΑΕγχΠ της ΕΕ. Χρειάζονται αυστηρότεροι εμπορικοί κανόνες για να διασφαλιστεί ότι τα εισαγόμενα προϊόντα πληρούν τα περιβαλλοντικά και εργασιακά πρότυπα της ΕΕ.

Μια άλλη βασική ανησυχία έγκειται στην πώληση προϊόντων κάτω του κόστους, μια πρακτική που ασκεί τεράστια οικονομική πίεση στους γεωργούς. Η ΕΟΚΕ καλεί τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής στην ΕΕ να εξετάσουν σοβαρά το ενδεχόμενο ―κατά τα πρότυπα της νομοθεσίας της Ισπανίας περί αλυσίδας τροφίμων― απαγόρευσης των αγορών κάτω του κόστους, έτσι ώστε να αποτραπεί η εξώθηση των γεωργών να εγκαταλείψουν τον κλάδο εξαιτίας των μεγάλων πωλητών λιανικής.

Για τη βελτίωση της διαφάνειας και της ισχύος των γεωργών στην αγορά, η ΕΟΚΕ προτείνει την εγκαθίδρυση ενός ψηφιακού κέντρου της ΕΕ επιφορτισμένου με την εποπτεία των τιμών, του κόστους και των συναφών κερδών. Επίσης, υποστηρίζει τόσο τις συλλογικές διαπραγματεύσεις των τιμών όσο και την αυξημένη αρωγή των συνεταιρισμών και των ενώσεων παραγωγών. Υπάρχει ανάγκη για μεγαλύτερη οικονομική ανεξαρτησία και ανταγωνιστικότητα σε ολόκληρο τον γεωργικό τομέα της ΕΕ.

Ενώ οι στόχοι για το κλίμα είναι ουσιαστικοί, οι γεωργοί δεν μπορούν να αναλάβουν μόνοι τους το κόστος της επίτευξής τους. Ένα ταμείο βιωσιμότητας θα μπορούσε να τους βοηθήσει στην υιοθέτηση πιο οικολογικών πρακτικών. Στη γνωμοδότηση εκφράζεται επίσης η προειδοποίηση όσον αφορά τον κίνδυνο διαρροής άνθρακα, καθότι οι αυστηροί κανόνες της ΕΕ θέτουν τους γεωργούς της σε μειονεκτική θέση έναντι των ανταγωνιστών τους εκτός ΕΕ.

Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει τη σημασία των επενδύσεων στην αγροτική ανάπτυξη και την καινοτομία, καθώς και της απλούστευσης των κανόνων της ΚΓΠ. Με τους γεωργούς να δέχονται όλο και μεγαλύτερη πίεση, ο επείγων χαρακτήρας της κατάστασης είναι σαφής: οι ηγέτες της ΕΕ πρέπει να δράσουν άμεσα προτού εξαφανιστούν κι άλλα αγροκτήματα. (ks)

Της Ομάδας των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ

Η ΕΟΚΕ πρέπει να συμμετέχει εξαρχής στις πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ενίσχυση της συνεργασίας με την κοινωνία των πολιτών. Η επικείμενη μελέτη της ΕΟΚΕ με θέμα «Χαρτογράφηση των πρακτικών διαλόγου με την κοινωνία των πολιτών στα θεσμικά όργανα της ΕΕ» μπορεί να παράσχει πολύτιμη συμβολή, σύμφωνα με την Ομάδα των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ.

Της Ομάδας των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ

Η ΕΟΚΕ πρέπει να συμμετέχει εξαρχής στις πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ενίσχυση της συνεργασίας με την κοινωνία των πολιτών. Η επικείμενη μελέτη της ΕΟΚΕ με θέμα «Χαρτογράφηση των πρακτικών διαλόγου με την κοινωνία των πολιτών στα θεσμικά όργανα της ΕΕ» μπορεί να παράσχει πολύτιμη συμβολή, σύμφωνα με την Ομάδα των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ.

Μετά την έναρξη του νέου πολιτικού κύκλου της ΕΕ και την εξαγγελία Στρατηγικής της ΕΕ για τη στήριξη, την προστασία και την ενδυνάμωση της κοινωνίας των πολιτών για το τρίτο τρίμηνο του 2025 στο πρόγραμμα εργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ομάδα των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών διοργάνωσε διάσκεψη για να αναδείξει τις βασικές δράσεις που απαιτούνται κατά την περίοδο 2024-2029. Στην εκδήλωση της 3ης Μαρτίου συμμετείχαν περίπου 100 εκπρόσωποι εθνικών και ευρωπαϊκών οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών (ΟΚΠ) και πολίτες.

Ο Séamus Boland, πρόεδρος της Ομάδας των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών, δήλωσε ότι οι ΟΚΠ μπορούν να έχουν ουσιαστική συμβολή διασφαλίζοντας ότι η χάραξη πολιτικής είναι τεκμηριωμένη και ανταποκρίνεται στις ανάγκες των ανθρώπων. Επανέλαβε δε το αίτημα της Ομάδας του και της ΕΟΚΕ για τη συμμετοχή της ΕΟΚΕ στην πλατφόρμα της κοινωνίας των πολιτών που σχεδιάζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

«Η ΕΟΚΕ, χάρη στην εμπειρία που διαθέτει και στο βήμα που παρέχει, πρέπει να συμμετέχει εξαρχής στις πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ενίσχυση της συνεργασίας με την κοινωνία των πολιτών. Η ΕΟΚΕ πρέπει να συμμετάσχει στη διακυβέρνηση και να αποτελέσει βασικό μέρος της πρωτοβουλίας για τη δημιουργία πλατφόρμας της κοινωνίας των πολιτών», υποστήριξε ο κ. Boland.

Υποστήριξε επίσης ότι ο διαρθρωμένος, τακτικός, διαφανής και χωρίς αποκλεισμούς διάλογος με την κοινωνία των πολιτών θα πρέπει να βασίζεται στις υφιστάμενες δομές και να φέρνει σε επαφή όλα τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη. Κατά συνέπεια, τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα θα πρέπει να δημιουργήσουν μια ομάδα εργασίας για τον διάλογο με την κοινωνία των πολιτών, με τη βοήθεια της ΕΟΚΕ.

«Μια ομάδα εργασίας για τον διάλογο με την κοινωνία των πολιτών θα μπορούσε να καταρτίσει ένα σχέδιο στρατηγικής για ένα πιο ευνοϊκό περιβάλλον για τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών στη διαδικασία χάραξης πολιτικής», δήλωσε ο κ. Boland.  Τούτο θα μπορούσε να αποτελέσει ένα πρώτο βήμα προς έναν πιο διαρθρωμένο διάλογο με την κοινωνία των πολιτών και να εξετάσει τα ακόλουθα ερωτήματα: ποιος ερωτάται, για ποια θέματα, με ποιο χρονοδιάγραμμα, με ποια αποτελέσματα;

Η προτεινόμενη ομάδα εργασίας θα μπορούσε επιπλέον να βασιστεί στην επικείμενη μελέτη της ΕΟΚΕ σχετικά με τις υφιστάμενες πρακτικές διαλόγου, με τίτλο «Χαρτογράφηση των πρακτικών διαλόγου με την κοινωνία των πολιτών στα θεσμικά όργανα της ΕΕ».

Η εκπόνηση της μελέτης ανατέθηκε από την ΕΟΚΕ κατόπιν αιτήματος της Ομάδας των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών. Τα αποτελέσματα αναμένεται να είναι διαθέσιμα από τον Ιούλιο του 2025. Η μελέτη επιχειρεί μια συνολική χαρτογράφηση των πρακτικών του διαλόγου με την κοινωνία των πολιτών στα θεσμικά όργανα της ΕΕ: ποιες διαδικασίες συμμετοχής των ΟΚΠ αναλαμβάνονται σήμερα και με ποια μεθοδολογία; Οι γνώσεις σχετικά με τις υφιστάμενες πρακτικές θα πρέπει να τροφοδοτούν και να υποστηρίζουν τις εργασίες για πιο διαρθρωμένο διάλογο με την κοινωνία των πολιτών στο πλαίσιο του νέου νομοθετικού κύκλου. Τα προκαταρκτικά ευρήματα της μελέτης παρουσιάστηκαν ήδη στη διάσκεψη επί του θέματος από την Berta Mizsei, εκπρόσωπο του του Κέντρου Μελετών Ευρωπαϊκής Πολιτικής (CEPS).

Στη διάσκεψη τονίστηκε επίσης ότι η οικονομική υγεία των ΟΚΠ αποτελεί προϋπόθεση για τον διάλογο και τη σύνδεση των πολιτικών ιθυνόντων με τις ανάγκες των ανθρώπων. Πρέπει να διασφαλίζεται η χρηματοπιστωτική σταθερότητα και ανεξαρτησία τους.

Τα συμπεράσματα και οι συστάσεις της διάσκεψης είναι διαθέσιμα στον ιστότοπο της ΕΟΚΕ.

της Ομάδας των Εργαζομένων της ΕΟΚΕ

Οι αμυντικές και οι κοινωνικές δαπάνες πρέπει να συμβαδίζουν — το κράτος πρόνοιας δεν πρέπει να θυσιαστεί για την ενίσχυση των αμυντικών δαπανών. Το ισχυρό κράτος πρόνοιας παραμένει βασικό εργαλείο ανάσχεσης των φιλοδοξιών των ακροδεξιών κομμάτων να αναπαραγάγουν ρωσικού τύπου απολυταρχίες στην ΕΕ.

της Ομάδας των Εργαζομένων της ΕΟΚΕ

Οι αμυντικές και οι κοινωνικές δαπάνες πρέπει να συμβαδίζουν — το κράτος πρόνοιας δεν πρέπει να θυσιαστεί για την ενίσχυση των αμυντικών δαπανών. Το ισχυρό κράτος πρόνοιας παραμένει βασικό εργαλείο ανάσχεσης των φιλοδοξιών των ακροδεξιών κομμάτων να αναπαραγάγουν ρωσικού τύπου απολυταρχίες στην ΕΕ.

Με την έναρξη του τέταρτου χρόνου του πολέμου στην Ουκρανία, τα αιτήματα για αύξηση των αμυντικών δαπανών πολλαπλασιάζονται, ιδίως μετά την αλλαγή του πολιτικού σκηνικού στις ΗΠΑ. Η προστασία των ευρωπαϊκών χωρών δεν φαίνεται να είναι πλέον εγγυημένη. Το γεγονός αυτό αποτέλεσε έναυσμα για την υπέρβαση πολλών ταμπού, όχι μόνο όσον αφορά τις συζητήσεις για στρατιωτικά θέματα σε επίπεδο ΕΕ, αλλά και όσον αφορά την αύξηση του χρέους.

Ωστόσο, σύμφωνα με ορισμένες από αυτές τις απόψεις, η άμυνα είναι απολύτως ασύμβατη με το κράτος πρόνοιας, σαν να οφειλόταν η ισχύς του αμερικανικού στρατού στην έλλειψη κατάλληλης κοινωνικής προστασίας στις ΗΠΑ ή σαν να ήταν οι αποδυναμωμένοι στρατοί μας αποτέλεσμα των συντάξεων και της κοινωνικής ασφάλισης.

Η Ομάδα των Εργαζομένων επιθυμεί να επισημάνει δύο ζητήματα:

  • Η ΕΕ στο σύνολό της είναι δεύτερη παγκοσμίως όσον αφορά το ύψος των στρατιωτικών δαπανών. Αν και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να απαιτούνται κοινές ή επιπλέον δαπάνες, αυτό που πραγματικά χρειαζόμαστε είναι συντονισμό και κοινά προγράμματα για τη διασφάλιση στρατηγικής αυτονομίας. Το ζητούμενο είναι οι αμυντικές μας δυνατότητες, όχι ο παγκόσμιος ανταγωνισμός με τις ΗΠΑ.
  • Το κράτος πρόνοιας που λειτουργεί εύρυθμα, σε συνδυασμό με τις προσπάθειες για την καταπολέμηση της φτώχειας και των ανισοτήτων, είναι καίριας σημασίας για την αποτροπή της κατάληψης της εξουσίας από την ακροδεξιά σε πολλά κράτη μέλη. Τα εν λόγω ακροδεξιά κόμματα, τα οποία βρίσκονται σε ανοδική πορεία, δεν ενδιαφέρονται για τη δημοκρατία, είναι ανοιχτά εχθρικά προς τις περισσότερες αξίες μας, φιλοδοξούν να αναπαραγάγουν την απολυταρχία του Κρεμλίνου στα κράτη μέλη και, αν έρθουν στην εξουσία, θα κάνουν τα πάντα για να μην υπάρξει συντονισμένη αμυντική πολιτική.

Ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη πρέπει να θεωρούν τις επενδύσεις στην άμυνα και την κοινωνία αλληλοενισχυόμενες, καθώς οι μεν αποτελούν προϋπόθεση για τις δε και τούμπαλιν.

Η ΕΕ βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Ενώ αμερικανικές επιχειρήσεις κυριαρχούν στην αγορά της παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης, απορροφώντας 80% των παγκόσμιων ιδιωτικών επενδύσεων, η Κίνα σημειώνει ραγδαία πρόοδο. Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ), στην προσπάθειά της να διερευνήσει τις ενέργειες που πρέπει να γίνουν για να παραμείνει η Ευρώπη ανταγωνιστική, δημοσίευσε νέα μελέτη σε συνεργασία με το Κέντρο Μελετών Ευρωπαϊκής Πολιτικής (CEPS).

Η ΕΕ βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, Ενώ αμερικανικές επιχειρήσεις κυριαρχούν στην αγορά της παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης, απορροφώντας 80% των παγκόσμιων ιδιωτικών επενδύσεων, η Κίνα σημειώνει ραγδαία πρόοδο. Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ), στην προσπάθειά της να διερευνήσει τις ενέργειες που πρέπει να γίνουν για να παραμείνει η Ευρώπη ανταγωνιστική, δημοσίευσε νέα μελέτη σε συνεργασία με το Κέντρο Μελετών Ευρωπαϊκής Πολιτικής (CEPS).

Στη μελέτη αυτή, η οποία εκπονήθηκε υπό την αιγίδα του ειδικού τμήματος «Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση» (INT) της ΕΟΚΕ και έχει συζητηθεί επανειλημμένως στο Παρατηρητήριο Ψηφιακής Μετάβασης και Ενιαίας Αγοράς της ΕΟΚΕ, εξετάζονται οι βασικές ευκαιρίες, οι προκλήσεις και τα μέτρα πολιτικής που πρέπει να εφαρμοστούν για να βελτιωθούν οι ευρωπαϊκές επιδόσεις στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης.

Βασικές συστάσεις για την ΕΕ:

  • Ενίσχυση των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη και της υπολογιστικής ισχύος – Η Ευρώπη πρέπει να αυξήσει τις επενδύσεις στις υποδομές τεχνητής νοημοσύνης για να τονώσει την καινοτομία.
  • Έμφαση σε τρεις τομείς με μεγάλες προοπτικές – η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη της αυτοκινητοβιομηχανίας, της καθαρής ενέργειας και της εκπαίδευσης.
  • Προώθηση της τεχνητής νοημοσύνης ανοικτού κώδικα – Η ενθάρρυνση ανοικτών μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης θα αυξήσει τις δυνατότητες πρόσβασης και τον ανταγωνισμό.
  • Καλύτερος συνδυασμός των προσπαθειών στον τομέα της Ε&Α εντός της ΕΕ.

Αναβάθμιση του ρόλου της κοινωνίας των πολιτών στη διακυβέρνηση της τεχνητής νοημοσύνης
Στη μελέτη υπογραμμίζεται η σημασία των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών στη διαμόρφωση των πολιτικών και της διακυβέρνησης της τεχνητής νοημοσύνης. Για να ενισχυθεί η συμπεριληπτικότητα και να δοθεί ώθηση στη δεοντολογική χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, στην έκθεση συνιστώνται τα εξής:

  • Προγράμματα γραμματισμού στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης – Πρωτοβουλίες κατάρτισης και κοινωνικού διαλόγου για να αναβαθμιστεί ο ρόλος των εργαζομένων και του ευρύτερου κοινού.
  • Σχεδιασμός με κοινωνική προσέγγιση – η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να είναι ανθρωποκεντρική και να εξυπηρετεί τις ανάγκες της κοινωνίας.
  • Αύξηση της χρηματοδότησης των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών – Υποστήριξη των μη κερδοσκοπικών οργανώσεων που γεφυρώνουν το χάσμα μεταξύ της τεχνολογίας της τεχνητής νοημοσύνης και της κατανόησής της από το κοινό.
  • Δεοντολογική χρήση της τεχνητής νοημοσύνης – Προτεραιότητα στα αξιόπιστα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που βασίζονται στις ευρωπαϊκές αξίες.

Αξιοποίηση του ρόλου που μπορεί να διαδραματίσει η ΕΟΚΕ στην πολιτική για την τεχνητή νοημοσύνη
Η ΕΟΚΕ είναι σε θέση να διευκολύνει την οργανωμένη συμμετοχή των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών στην πολιτική για την τεχνητή νοημοσύνη. Στη μελέτη συνιστάται να υποστηριχθεί η τεχνητή νοημοσύνη ανοικτού κώδικα και να προωθηθεί η δεοντολογική διάσταση της καινοτομίας μέσω της σύναψης δημόσιων συμβάσεων και της ανάπτυξης χρηματοδοτικών προγραμμάτων, με την ΕΟΚΕ να λειτουργεί ως κεντρικός κόμβος τόσο για τη συνεργασία με τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και τις κοινότητες ανοικτού κώδικα όσο και για την ευαισθητοποίηση σχετικά με τον αντίκτυπο της τεχνητής νοημοσύνης στην κοινωνία.

Η μελέτη περιλαμβάνει επίσης ενιαίο γλωσσάριο για την τεχνητή νοημοσύνη προκειμένου να δημιουργηθεί κοινή γλώσσα και να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική επικοινωνία μεταξύ των πολιτικών ιθυνόντων, των προγραμματιστών και των χρηστών. Αυτό θα έχει ζωτική σημασία για την υπεύθυνη ανάπτυξη, τη διακυβέρνηση και τη διείσδυση της τεχνητής νοημοσύνης σε όλους τους τομείς.

Η μελέτη θα κοινοποιηθεί στα κύρια θεσμικά όργανα της ΕΕ και αναμένεται να ληφθεί υπόψη στις μελλοντικές πολιτικές για την τεχνητή νοημοσύνη. Διαβάστε την πλήρη έκθεση εδώ. (vk)

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) διοργάνωσε φόρουμ υψηλού επιπέδου για τα δικαιώματα των γυναικών, στο οποίο συμμετείχαν εξέχουσες προσωπικότητες, με σκοπό να εξετάσει τα πιεστικά ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα των γυναικών και να καθορίσει βασικές προτεραιότητες ενόψει της επικείμενης συνόδου της Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για τη Θέση της Γυναίκας.

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) διοργάνωσε φόρουμ υψηλού επιπέδου για τα δικαιώματα των γυναικών, στο οποίο συμμετείχαν εξέχουσες προσωπικότητες, με σκοπό να εξετάσει τα πιεστικά ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα των γυναικών και να καθορίσει βασικές προτεραιότητες ενόψει της επικείμενης συνόδου της Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για τη Θέση της Γυναίκας.

Το μήνυμα από το φόρουμ υψηλού επιπέδου της ΕΟΚΕ για τα δικαιώματα των γυναικών ήταν σαφές: Ναι μεν έχει επιτευχθεί πρόοδος, αλλά δεν επαρκεί. Παρότι η ΕΕ έχει λάβει μέτρα για την προστασία των γυναικών και των κοριτσιών, οι διαρθρωτικές μορφές ανισότητας, τα έμφυλα στερεότυπα και η οπισθοδρόμηση όσον αφορά τα δικαιώματα των γυναικών συνεχίζουν να απειλούν τα οφέλη που κατακτήθηκαν με κόπους στην Ευρώπη. Όσο οι διαρθρωτικοί φραγμοί συνεχίζουν να υφίστανται, οι γυναίκες δεν θα μπορούν να συμμετέχουν πλήρως στην κοινωνία.

Στο φόρουμ υψηλού επιπέδου, το οποίο πραγματοποιήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου στο πλαίσιο της συνόδου ολομέλειας της ΕΟΚΕ, συμμετείχαν η πρόεδρος της ειδικής ομάδας «Ισότητα» της ΕΟΚΕ, Sif Holst, ο Πρόεδρος της ΕΟΚΕ, Oliver Röpke, και η Ευρωπαία επίτροπος Ισότητας, Ετοιμότητας και Διαχείρισης Κρίσεων, Hadja Lahbib, καθώς και η Carlien Scheele (διευθύντρια του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Ισότητα), η Florence Raes (διευθύντρια του γραφείου Βρυξελλών της Μονάδας του ΟΗΕ για τις Γυναίκες), η Ayşe Yürekli (εκπρόσωπος της ΕΕ στο KAGIDER – Γυναίκες Επιχειρηματίες της Τουρκίας), η Mary Collins (γενική γραμματέας του Ευρωπαϊκού Φόρουμ Γυναικών) και ο Cianán Russell (ανώτερος υπεύθυνος πολιτικής στην οργάνωση ILGA Europe).

Το φόρουμ διαρθρώθηκε γύρο από δύο δυναμικές ομάδες συζήτησης, οι οποίες εξέτασαν τις επείγουσες προκλήσεις στον τομέα της ισότητας των φύλων, με βάση δύο σημαντικές γνωμοδοτήσεις που εγκρίθηκαν κατά τη διάρκεια της συνόδου ολομέλειας της ΕΟΚΕ. Εμπειρογνώμονες, υπερασπιστές των δικαιωμάτων των γυναικών και φορείς χάραξης πολιτικής συναντήθηκαν για να ανταλλάξουν απόψεις, να προτείνουν λύσεις και να ενισχύσουν τις δεσμεύσεις για την προώθηση των δικαιωμάτων των γυναικών στην Ευρώπη και πέραν αυτής.

Η πρώτη ομάδα επικεντρώθηκε στην επικείμενη 69η σύνοδο των Ηνωμένων Εθνών για τη Θέση της Γυναίκας (UNCSW69), ενώ η δεύτερη ομάδα επικεντρώθηκε στη βία κατά των γυναικών και των κοριτσιών ως ζήτημα που άπτεται των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Σε συνέχεια του φόρουμ, εγκρίθηκαν κατά τη σύνοδο ολομέλειας δύο σχετικές γνωμοδοτήσεις: «Η συμβολή της ΕΟΚΕ στις προτεραιότητες της ΕΕ ενόψει της 69ης Συνόδου της Επιτροπής του ΟΗΕ για τη Θέση της Γυναίκας» και «Η βία κατά των γυναικών ως ζήτημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων»». (lm)

Κατά την τρίτη επέτειο της έναρξης του βίαιου και απρόκλητου επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας ―μιας επίθεσης εις βάρος όχι μόνον ενός κυρίαρχου έθνους, αλλά και των θεμελιωδών αξιών της δημοκρατίας, της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της βασισμένης σε κανόνες διεθνούς τάξης― παραμένουμε αλληλέγγυοι με τον ουκρανικό λαό, τόνισε ο Πρόεδρος της ΕΟΚΕ Oliver Röpke σε δήλωση που εξέδωσε κατά τη σύνοδο ολομέλειας της ΕΟΚΕ τον Φεβρουάριο.

Κατά την τρίτη επέτειο της έναρξης του βίαιου και απρόκλητου επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας ―μιας επίθεσης εις βάρος όχι μόνον ενός κυρίαρχου έθνους, αλλά και των θεμελιωδών αξιών της δημοκρατίας, της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της βασισμένης σε κανόνες διεθνούς τάξης― παραμένουμε αλληλέγγυοι με τον ουκρανικό λαό, τόνισε ο Πρόεδρος της ΕΟΚΕ Oliver Röpke σε δήλωση που εξέδωσε κατά τη σύνοδο ολομέλειας της ΕΟΚΕ τον Φεβρουάριο.

Από την πρώτη ημέρα αυτής της εισβολής σταθήκαμε στο πλευρό της Ουκρανίας, όχι μόνο συμβολικά, αλλά και έμπρακτα. Σήμερα, επιβεβαιώνουμε την αταλάντευτη προσήλωσή μας στη στήριξη της κυριαρχίας, της δημοκρατίας και του ευρωπαϊκού μέλλοντος της Ουκρανίας. Καλούμε την ΕΕ να διατηρήσει και να ενισχύσει την πολιτική, οικονομική, ανθρωπιστική και στρατιωτική στήριξή της.

Ο ουκρανικός λαός επέδειξε απαράμιλλο θάρρος και εξαιρετική ανθεκτικότητα υπερασπιζόμενος τη χώρα του και τις αρχές που μας συνέχουν ως Ευρωπαίους. Από την πρώτη ημέρα αυτής της εισβολής, η ΕΟΚΕ, τα μέλη της και η ευρωπαϊκή κοινωνία των πολιτών την οποία εκπροσωπεί στάθηκαν στο πλευρό της Ουκρανίας, όχι μόνο συμβολικά, αλλά και έμπρακτα.

Σε μια συγκυρία εντεινόμενης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, οι πρόσφατες δηλώσεις Αμερικανών εκπροσώπων που αμφισβητούν τη δέσμευση του ΝΑΤΟ για συλλογική άμυνα είναι τρομερά ανησυχητικές. Η Ευρώπη δεν έχει την πολυτέλεια να επαναπαυθεί.

Η Ουκρανία μάχεται όχι μόνο για τη δική της επιβίωση, αλλά και για την ασφάλεια ολόκληρης της ευρωπαϊκής ηπείρου.

Η ΕΟΚΕ προτρέπει τους ηγέτες της ΕΕ να αδράξουν αυτήν την ευκαιρία για να ενισχύσουν την ευρωπαϊκή ικανότητα στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας, να επαναπροσδιορίσουν τη στρατηγική αυτονομία, να υπερασπιστούν την πολυμερή προσέγγιση και να εμβαθύνουν τη συνεργασία με τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, με παράλληλη σύναψη ισχυρότερων παγκόσμιων συμπράξεων με δημοκρατικούς συμμάχους εκτός Ευρώπης.

Η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει δράση πάραυτα.

Η αναποφασιστικότητα δεν αποτελεί επιλογή. Οι απολυταρχικοί ηγέτες και οι επιτιθέμενοι τρέφονται από τη διστακτικότητα.

Οι δημοκρατίες πρέπει να παραμείνουν ενωμένες και αρραγείς.

Η ΕΟΚΕ καλεί την ΕΕ να ενισχύσει τη στρατηγική αυτονομία της, να προασπίσει τη δημοκρατία και τα θεμελιώδη δικαιώματα και να σταθεί σθεναρά στο πλευρό της Ουκρανίας. Τώρα είναι η ώρα να αναλάβει η ΕΕ στρατηγική γεωπολιτική δράση.

Διαβάστε εδώ το πλήρες το κείμενο της δήλωσης. (at)

Στις 6 Μαρτίου, η ΕΟΚΕ διοργάνωσε συζήτηση με θέμα τη «Συμφωνία για καθαρή βιομηχανία» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, λίγες ημέρες πριν από τη διεξαγωγή της σχετικής συζήτησης του Συμβουλίου στις 12 Μαρτίου. Υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής, ιθύνοντες της βιομηχανίας και εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών εξέτασαν κατά πόσον το σχέδιο μπορεί πραγματικά να υποστηρίξει τον τομέα της μη ρυπογόνου τεχνολογίας, τις ενεργειοβόρες βιομηχανίες και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης.

Στις 6 Μαρτίου, η ΕΟΚΕ διοργάνωσε συζήτηση με θέμα τη «Συμφωνία για καθαρή βιομηχανία» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, λίγες ημέρες πριν από τη διεξαγωγή της σχετικής συζήτησης του Συμβουλίου στις 12 Μαρτίου. Υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής, ιθύνοντες της βιομηχανίας και εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών εξέτασαν κατά πόσον το σχέδιο μπορεί πραγματικά να υποστηρίξει τον τομέα της μη ρυπογόνου τεχνολογίας, τις ενεργειοβόρες βιομηχανίες και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης.

Δεδομένης της σημερινής γεωπολιτικής αστάθειας και των μεταβαλλόμενων διατλαντικών σχέσεων, η ανάγκη στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ έχει καταστεί πιο επιτακτική από ποτέ. Η «Συμφωνία για καθαρή βιομηχανία» αποσκοπεί στην επιτάχυνση της απανθρακοποίησης και της κυκλικότητας, ενισχύοντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας ―αρχής γενομένης από τη μείωση των τιμών της ενέργειας. Πάντως, παραμένουν ορισμένα ερωτήματα σχετικά με την εφικτότητα και τη χρηματοδότησή της.

«Το ζήτημα δεν είναι να επιλέξουμε μεταξύ της στρατηγικής αυτονομίας, της ανταγωνιστικότητας ή της διττής μετάβασης· πρόκειται για κάτι που αφορά όλους του βιομηχανικούς τομείς, οι οποίοι πρέπει να προσαρμοστούν, ο καθένας με τον δικό του μεν ρυθμό, αλλά αναλαμβάνοντας σαφείς δεσμεύσεις», δήλωσε ο Pietro de Lotto, πρόεδρος της Συμβουλευτικής Επιτροπής Βιομηχανικής Αλλαγής (CCMI) της ΕΟΚΕ, χαρακτηρίζοντας το ζήτημα μια προσπάθεια εξεύρεσης ισορροπίας.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει τονίσει τη γεωπολιτική αναγκαιότητα της ενεργειακής απεξάρτησης της Ευρώπης από τη Ρωσία, αλλά η βιομηχανική παρακμή της πρώτης γεννά αυξανόμενη ανησυχία. Η βιομηχανική παραγωγή και οι εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων έχουν μειωθεί σημαντικά τα τελευταία δύο χρόνια.

Η χρηματοδότηση θα αποτελέσει σημαντικό ζητούμενο· η επίτευξη των στόχων του σχεδίου προϋποθέτει τη συνεργασία των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, των κρατών μελών και της βιομηχανίας. Αν και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων έχει υποσχεθεί 500 εκατ. ευρώ σε αντεγγυήσεις και 1,5 δισ. ευρώ για τη βελτίωση των ενεργειακών δικτύων, οι κυβερνήσεις των κρατών μελών πρέπει να βρουν πρόσθετους πόρους.

Ο κοινωνικός αντίκτυπος της μετάβασης αποτελεί επίσης βασικό ζήτημα, ιδίως όσον αφορά τους ενεργειοβόρους βιομηχανικούς κλάδους όπου έχουν σημειωθεί σοβαρές απώλειες θέσεων εργασίας. Οι εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών διερωτήθηκαν κατά πόσον η μείωση των φόρων στην ενέργεια ―η οποία αποτελεί βασική πρόταση της συμφωνίας― θα μπορούσε να αποβεί εις βάρος της χρηματοδότησης της εκπαίδευσης και της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης.

Παρά την αισιοδοξία που διαπνέει τους μακροπρόθεσμους στόχους της «Συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία», οι ειδήμονες εξέφρασαν την ανησυχία τους ως προς την ικανότητά της να δώσει απαντήσεις στα βραχυπρόθεσμα ζητήματα. Η ταχύτητα και η απλούστευση είναι επιδιώξεις ζωτικής σημασίας, καθότι το υψηλό ενεργειακό κόστος και τα ρυθμιστικά εμπόδια θα μπορούσαν να επιβραδύνουν την πρόοδο. Οι κατακερματισμένες κρατικές πολιτικές εξακολουθούν να αποτελούν πρόβλημα και η «Συμφωνία για καθαρή βιομηχανία» κινδυνεύει να χάσει μια κρίσιμη ευκαιρία για την ευθυγράμμιση της βιομηχανικής πολιτικής σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Ζήτημα αποτελεί επίσης η τεχνολογική ουδετερότητα και το ζήτημα της σωστής ισορροπίας μεταξύ ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, υδρογόνου και βιοκαυσίμων. Αν και η έμφαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι ευπρόσδεκτη, απαιτείται να αναληφθεί ισχυρή δέσμευση όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση. Χάρη στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, οι Ευρωπαίοι καταναλωτές έχουν ήδη εξοικονομήσει 100 δισ. ευρώ μεταξύ των ετών 2021 και 2023 ―μια επιτυχία η οποία θα πρέπει να αποτελέσει εφαλτήριο για την ΕΕ. (jh)

Με το εμβληματικό Βραβείο της Κοινωνίας των Πολιτών η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει τη σημαντική συμβολή της κοινωνίας των πολιτών στη διατήρηση και την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ταυτότητας και ιθαγένειας. Κάθε χρόνο, το βραβείο είναι αφιερωμένο σε ένα διαφορετικό θέμα, το οποίο έχει καίρια κοινωνική σημασία και σχετίζεται με το έργο της ΕΟΚΕ.

Με το εμβληματικό Βραβείο της Κοινωνίας των Πολιτών η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει τη σημαντική συμβολή της κοινωνίας των πολιτών στη διατήρηση και την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ταυτότητας και ιθαγένειας. Κάθε χρόνο, το βραβείο είναι αφιερωμένο σε ένα διαφορετικό θέμα, το οποίο έχει καίρια κοινωνική σημασία και σχετίζεται με το έργο της ΕΟΚΕ.

Στις 20 Μαρτίου, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) τίμησε τρεις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών από τη Σλοβακία, το Βέλγιο και τη Γαλλία για τα πρωτοποριακά έργα τους που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση των αυξανόμενων επιπέδων επιβλαβούς πόλωσης σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το χρηματικό έπαθλο των 32 000 ευρώ κατανεμήθηκε μεταξύ των τριών επικρατέστερων υποψηφίων.

Η ΕΟΚΕ απένειμε το πρώτο βραβείο των 14 000 ευρώ στη σλοβακική οργάνωση Slovak Debate Association για την πρωτοποριακή πρωτοβουλία της με τίτλο The Critical Thinking Olympiad (Ολυμπιάδα για την κριτική σκέψη), η οποία συμβάλλει στην οικοδόμηση ανθεκτικότητας των νέων της Σλοβακίας έναντι της παραπληροφόρησης. Η Ολυμπιάδα είναι ένας σχολικός διαγωνισμός για τρεις ηλικιακές ομάδες στο πλαίσιο του οποίου οι μαθητές καλούνται να αντιμετωπίσουν πραγματικές προκλήσεις που σχετίζονται με τα μέσα ενημέρωσης και να αξιολογήσουν κατά πόσον το περιεχόμενο είναι αξιόπιστο.

Σε κάθε μία από τις άλλες δύο επιλαχούσες πρωτοβουλίες διατέθηκαν 9 000 ευρώ.

Η γαλλική οργάνωση Reporters d'Espoirs κατέλαβε τη δεύτερη θέση με την πρωτοβουλία της Prix Européen Jeunes Reporters d’Espoirs, ένα γαλλόφωνο πρόγραμμα κατάρτισης για τη «δημοσιογραφία λύσεων».

Το τρίτο βραβείο απονεμήθηκε στη βελγική οργάνωση FEC Diversité asbl για το έργο «ESCAPE GAME EXTREME DROITE pour se désintoxiquer», ένα εμβυθιστικό παιχνίδι για την καταπολέμηση των ακροδεξιών ιδεολογιών.

Σχετικά με το 15ο Βραβείο της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ

Το 15ο Βραβείο της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ ανέδειξε μη κερδοσκοπικά έργα από ιδιώτες, ιδιωτικές εταιρίες και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που συμβάλλουν στην καταπολέμηση της επιβλαβούς πόλωσης σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τα τελευταία χρόνια, η Ευρώπη πλήττεται από πολλαπλές κρίσεις, από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία, τις αυξανόμενες τιμές της ενέργειας και το αυξανόμενο κόστος ζωής, καθώς και τις συνεχιζόμενες οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες της πανδημίας COVID-19. Αυτές οι κρίσεις μπορούν να διαβρώσουν την εμπιστοσύνη στους δημόσιους θεσμούς και να γεννήσουν επιβλαβή πόλωση σε ολόκληρη την κοινωνία.

Παρότι η πόλωση μπορεί να αποτελεί μέρος μιας ανοικτής και πλουραλιστικής κοινωνίας, ο αυξανόμενος λαϊκισμός και η αρνητική πόλωση συνιστούν σημαντικές προκλήσεις για τις ευρωπαϊκές δημοκρατίες. Η Ευρώπη αντιμετωπίζει επίσης διαρκή κατακερματισμό των παραδοσιακών μέσων ενημέρωσης, αυξανόμενη παραπληροφόρηση και επιθέσεις κατά της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης. Όλα αυτά θέτουν ακόμη περισσότερο σε κίνδυνο τις δημοκρατικές αξίες.

Οι φετινοί νικητές επιλέχθηκαν από έναν εκτενή και ποικίλο κατάλογο περισσότερων από 50 υποψηφιοτήτων από 15 κράτη μέλη. Τα βραβευθέντα έργα επιλέχθηκαν για την εξαιρετική δημιουργικότητά τους, τον ενθουσιασμό και τη δέσμευσή τους στην καταπολέμηση της επιβλαβούς πόλωσης στην ευρωπαϊκή κοινωνία.

«Η οργανωμένη κοινωνία των πολιτών διαδραματίζει θεμελιώδη ρόλο στη διαφύλαξη της ευρωπαϊκής δημοκρατίας, όπως αποδείχθηκε για ακόμη μια φορά από τα αξιοσημείωτα και ευρέως φάσματος έργα που συμμετείχαν στον φετινό διαγωνισμό», δήλωσε ο Αντιπρόεδρος Επικοινωνίας της ΕΟΚΕ Aurel Laurenţiu Plosceanu.

Οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών δέχονται βολές ανά την Ευρώπη και την Αμερική. Η ΕΕ πρέπει να δράσει άμεσα για να τις υπερασπιστεί και να διαφυλάξει τη δημοκρατία. Κατά τη συζήτηση που διεξήχθη στην Ολομέλειά της με θέμα την «Παγκόσμια ημέρα των μη κυβερνητικών οργανώσεων», η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) έστειλε το σαφές μήνυμα ότι οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών βρίσκονται στην πρώτη γραμμή υπεράσπισης της δημοκρατίας. Με τις περικοπές στη χρηματοδότησή τους να απειλούν την επιβίωσή τους, η ΕΕ πρέπει να λάβει άμεσα μέτρα για την προστασία και τη στήριξή τους.

Οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών δέχονται βολές ανά την Ευρώπη και την Αμερική. Η ΕΕ πρέπει να δράσει άμεσα για να τις υπερασπιστεί και να διαφυλάξει τη δημοκρατία. Κατά τη συζήτηση που διεξήχθη στην Ολομέλειά της με θέμα την «Παγκόσμια ημέρα των μη κυβερνητικών οργανώσεων», η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) έστειλε το σαφές μήνυμα ότι οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών βρίσκονται στην πρώτη γραμμή υπεράσπισης της δημοκρατίας. Με τις περικοπές στη χρηματοδότησή τους να απειλούν την επιβίωσή τους, η ΕΕ πρέπει να λάβει άμεσα μέτρα για την προστασία και τη στήριξή τους.

Στις 27 Φεβρουαρίου, η ΕΟΚΕ διοργάνωσε συζήτηση με θέμα «Η ΕΕ και η κοινωνία των πολιτών: ενίσχυση της δημοκρατίας και της συμμετοχής», δίνοντας σε εκπροσώπους και ειδήμονες οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, καθώς και σε ευρωβουλευτές, την ευκαιρία να συζητήσουν και να αξιολογήσουν τον ρόλο των οργανώσεων αυτών σε αυτό το ζωτικό πεδίο.

Η Raquel García Hermida-Van Der Walle, ευρωβουλευτής της παράταξης Renew Europe, επεσήμανε ότι οι εν λόγω οργανώσεις συχνά συμβάλλουν στη λειτουργία του συστήματος ελέγχων και ισορροπιών. Οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών ακολουθούν επίσης διαφορετικές μεθόδους κοινωνικής αλληλεπίδρασης, αντικαθιστώντας ενδεχομένως τις κυβερνητικές υπηρεσίες όταν αυτές απουσιάζουν. Κατά συνέπεια, οι οργανώσεις αυτές είναι οι πρώτες που μπαίνουν στο στόχαστρο των εκάστοτε κυβερνήσεων, καθότι ενίοτε αποδεικνύονται πολιτικά ενοχλητικές για ορισμένες από αυτές.

Ο Nicholas Aiossa, διευθυντής της οργάνωσης «Transparency International Europe», δήλωσε ότι «υπάρχει μια ενορχηστρωμένη πολιτική εκστρατεία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την απαξίωση, την παύση της χρηματοδότησης και την αποδιοργάνωση του ρόλου και της λειτουργίας των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών», συμπληρώνοντας ότι «δεν έχουν βρεθεί στοιχεία που να αποδεικνύουν οικονομικές παρατυπίες».

Τον περασμένο Ιανουάριο, το κεντροδεξιό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (EPP) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατηγόρησε τις περιβαλλοντικές και κλιματικές ΜΚΟ ότι χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να ασκούν πίεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σε άλλα θεσμικά όργανα της ΕΕ και σε ευρωβουλευτές, προκαλώντας την οργή ορισμένων ευρωπαϊκών ΜΚΟ.

Οι επικρίσεις εις βάρος των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών δεν είναι κάτι καινούργιο, αλλά οι πρόσφατες βολές έχουν ενισχυθεί από τη διασπορά ψευδών ειδήσεων και την παραπληροφόρηση. Όπως δήλωσε η Brikena Xhomaqi, συμπρόεδρος της Ομάδας συνδέσμου της ΕΟΚΕ, η κατάσταση αυτή πρέπει να αφυπνίσει όλες τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, έτσι ώστε να ενώσουν τις δυνάμεις τους και να επιφέρουν αλλαγές. «Ο κόσμος θα πρέπει να γνωρίζει ότι οι περισσότερες από αυτές τις οργανώσεις εξαρτώνται από την εθελοντική εργασία, με μέλημα να μην σπαταλούν τα χρήματα των φορολογουμένων», συμπλήρωσε η κ. Xhomaqi.

Οι συμμετέχοντες προέτρεψαν επίσης την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εκφράσει απερίφραστα τη θέση της σχετικά με το θέμα αυτό και πρότειναν ορισμένες λύσεις για την ενίσχυση του ρόλου των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών.

Η García Hermida-Van Der Walle δήλωσε ότι θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να αναγνωριστεί και να ενισχυθεί περισσότερο η θέση των οργανώσεων αυτών στην έκθεση για το κράτος δικαίου και στον σχετικό μηχανισμό αιρεσιμότητας ως αναγκαίος πρόσφορος όρος.

Ο Michał Wawrykiewicz, ευρωβουλευτής του ΕΛΚ, δήλωσε ότι επιδιώκει να ευαισθητοποιήσει το κόμμα του ως προς αυτά τα θεμελιώδη θέματα. Ένα άλλο ζήτημα που έθιξε ήταν η ανάγκη ενημέρωσης των υπευθύνων λήψης αποφάσεων ότι οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και οι ΜΚΟ είναι οργανώσεις που δραστηριοποιούνται επί τόπου, παρέχοντας κρίσιμες υπηρεσίες που επηρεάζουν άμεσα τη ζωή των ανθρώπων.

Τέλος, ο Πρόεδρος της ΕΟΚΕ Oliver Röpke συμφώνησε με τις θέσεις των εκπροσώπων των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, δηλώνοντας τα εξής: «Πρέπει να αντισταθούμε στις προσπάθειες απονομιμοποίησης των οργανώσεων αυτών ή στον περιορισμό της χρηματοδότησής τους που είναι απαραίτητη για τη δημοκρατική συμμετοχή. Από τις περικοπές στη χρηματοδότηση και τις αυξανόμενες πολιτικές πιέσεις καθίσταται σαφές ότι οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών χρειάζονται ισχυρότερη και πιο προβλέψιμη υποστήριξη για να συνεχίσουν το ζωτικής σημασίας έργο τους». (at)