Του Michal Pintér, αντιπροσώπου της Συμβουλευτικής Επιτροπής Βιομηχανικών Αλλαγών (CCMI) της ΕΟΚΕ

Η πρόσφατα παρουσιασθείσα συμφωνία για καθαρή βιομηχανία (Clean Industrial Deal) αναγνωρίζει τη στρατηγική σημασία των ενεργειοβόρων βιομηχανιών για την οικονομία της ΕΕ και προσδιορίζει σωστά τις βασικές προκλήσεις με τις οποίες αυτές βρίσκονται αντιμέτωπες. Αν και η συμφωνία περιλαμβάνει αξιόλογες ιδέες, όπως οι πράσινες πρωτοπόρες αγορές, η στήριξη της κυκλικής οικονομίας και η χρηματοδότηση της απανθρακοποίησης, τα προτεινόμενα μέτρα δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τον επείγοντα χαρακτήρα της κατάστασης και στερούνται της απαραίτητης τόλμης προκειμένου να αντιστραφεί η παρακμή των ενεργειοβόρων βιομηχανιών της Ευρώπης.

Στην πρόσφατα εγκριθείσα γνωμοδότησή της με θέμα Το μέλλον των ενεργειοβόρων βιομηχανιών της ΕΕ υπό το πρίσμα των υψηλών τιμών ενέργειας και του κόστους μετάβασης, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αναγνωρίζει το αξιοσημείωτο χάσμα ανταγωνιστικότητας που αντιμετωπίζουν οι ενεργειοβόρες βιομηχανίες στην ΕΕ σε σύγκριση με τους παγκόσμιους ανταγωνιστές τους. Η Επιτροπή ορθώς κατονόμασε τις τιμές της ενέργειας ως τον κύριο υπαίτιο. Ωστόσο, η συμφωνία και το σχέδιο δράσης για οικονομικά προσιτή ενέργεια δεν προτείνουν καμία μεταρρύθμιση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Η οριακή τιμολόγηση λειτούργησε όσο η ΕΕ επωφελούνταν από τη σχετικά φθηνή και σταθερή παροχή φυσικού αερίου μέσω αγωγών από τη Ρωσία. Δυστυχώς, η πραγματικότητα έχει αλλάξει, καθώς είμαστε πλέον εκτεθειμένοι σε ακριβές και ασταθείς προμήθειες υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ), και πιθανότατα αυτό θα συνεχιστεί τα επόμενα έτη. Παρά το αυξανόμενο μερίδιο της ηλεκτρικής ενέργειας χαμηλού κόστους χωρίς ορυκτά καύσιμα στο ενεργειακό μείγμα της ΕΕ, οι τιμές των ορυκτών καυσίμων εξακολουθούν να καθορίζουν τη διαμόρφωση των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας.

Οι προσπάθειες πολιτικής για αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας είναι ευπρόσδεκτες, αλλά δεν μειώνουν τους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας εξαιτίας του υφιστάμενου σχεδιασμού της αγοράς. Απαιτούνται άμεσα μέτρα για τη μεταφορά των οικονομικών οφελών που αποφέρει η ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές στις βιομηχανίες και την αξιολόγηση όλων των επιλογών μετριασμού των τιμών, συμπεριλαμβανομένης της αποσύνδεσης των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας.

Η συμφωνία αναγνωρίζει επίσης τις ελλείψεις στον μηχανισμό συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (απουσία λύσης για τις εξαγωγές, ανακατανομή των πόρων και καταστρατήγηση) και στα μέσα προστασίας του εμπορίου. Ωστόσο —και δυστυχώς— η συμφωνία εστιάζει ελάχιστα στο πώς θα προστατευθεί η αγορά της ΕΕ, αφήνοντας τις ενεργειοβόρες βιομηχανίες σε αβεβαιότητα σε ένα πλαίσιο παγκόσμιου εμπορικού πολέμου.

Η ΕΟΚΕ καλεί τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να εφαρμόσουν αποφασιστικά μέτρα στα τομεακά σχέδια δράσης, προκειμένου να αποτραπεί η περαιτέρω αποβιομηχάνιση και να διατηρηθεί η ικανότητα της ΕΕ για βιομηχανικό μετασχηματισμό.

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) καλεί την ΕΕ να εφαρμόσει μια ισχυρή βιομηχανική στρατηγική που θα ενισχύει την ανταγωνιστικότητα, θα δημιουργεί ποιοτικές θέσεις εργασίας και θα ευθυγραμμίζεται με την Πράσινη Συμφωνία. Προκειμένου να τελεσφορήσει, η στρατηγική αυτή πρέπει να παρακολουθείται στενά και να προσαρμόζεται στις αναδυόμενες προκλήσεις.

«Η Ευρώπη αντιμετωπίζει σοβαρό κίνδυνο αποβιομηχάνισης. Η βιομηχανία και η δράση για το κλίμα πρέπει να συμβαδίζουν», δήλωσε ο Andrea Mone, εισηγητής της γνωμοδότησης της ΕΟΚΕ με θέμα Το μέλλον της βιομηχανίας της ΕΕ υπό το πρίσμα των υψηλών τιμών ενέργειας και του συναφούς κόστους μετάβασης, η οποία υιοθετήθηκε κατά τη σύνοδο ολομέλειας του Φεβρουαρίου.

Στη γνωμοδότησή της, η ΕΟΚΕ τονίζει την ανάγκη για ένα ισχυρό οικονομικό και ρυθμιστικό πλαίσιο με στόχο την αντιμετώπιση του υψηλού κόστους ενέργειας και πρώτων υλών, των προκλήσεων που συνεπάγονται οι επενδύσεις στην πράσινη μετάβαση, των ελλείψεων σε υποδομές, των ελλείψεων σε δεξιότητες και της αδύναμης εσωτερικής ζήτησης. Μια πολιτική ανταγωνιστικότητας με επίκεντρο τις επενδύσεις και την καινοτομία είναι το κλειδί για την προαγωγή της κοινωνικής και εδαφικής συνοχής.

Η ΕΟΚΕ απευθύνει την έκκλησή της για δράση επειγόντως εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών για την οικονομική ασφάλεια της Ευρώπης και τις εξωτερικές της εξαρτήσεις.  Σε μια εποχή αυξανόμενων γεωπολιτικών και εμπορικών αβεβαιοτήτων, μια ανθεκτική εμπορική πολιτική της ΕΕ είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση βιομηχανικής βιωσιμότητας εν μέσω ασύμμετρων στόχων απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές, παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας και αυξανόμενων εμπορικών εντάσεων. Η μεγαλύτερη αυτονομία στην εξασφάλιση κρίσιμων πρώτων υλών είναι απαραίτητη για την επίτευξη αυτού του στόχου.

Η αύξηση των επενδύσεων, όπως τονίζεται στην έκθεση Draghi, και οι μεταρρυθμίσεις διακυβέρνησης είναι ζωτικής σημασίας. Μια ενοποιημένη ενιαία αγορά, ιδίως στον τομέα της ενέργειας, θα ενισχύσει την οικονομία της ΕΕ. Η μείωση των κανονιστικών επιβαρύνσεων, η βελτίωση των πλαισίων της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και η βελτίωση των χρηματοοικονομικών εργαλείων, όπως οι συμφωνίες αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, θα στηρίξουν τις μεταβάσεις του κλάδου.

Μια δίκαιη μετάβαση προϋποθέτει ισχυρό κοινωνικό διάλογο και συλλογικές διαπραγματεύσεις. Η βιομηχανική πολιτική πρέπει να ευθυγραμμιστεί με τις στρατηγικές για την εκπαίδευση και το εργατικό δυναμικό, δίνοντας έμφαση στην έρευνα, την καινοτομία και την ανάπτυξη δεξιοτήτων. Οι επενδύσεις στις ενεργειακές υποδομές, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τις πρωτοβουλίες για την κυκλική οικονομία θα συμβάλουν στην επίτευξη των κλιματικών στόχων.

Η ΕΟΚΕ εξέδωσε εξάλλου συμπληρωματική γνωμοδότηση με θέμα Το μέλλον των ενεργειοβόρων βιομηχανιών της ΕΕ υπό το πρίσμα των υψηλών τιμών ενέργειας και του κόστους μετάβασης, στην οποία προτείνει προσαρμοσμένες λύσεις για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητάς τους. Η αντιμετώπιση των συγκεκριμένων προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι εν λόγω βιομηχανίες είναι ζωτικής σημασίας για το βιομηχανικό μέλλον της ΕΕ. (ll)

Με την ευκαιρία της 69ης συνόδου της Επιτροπής του ΟΗΕ για τη θέση της Γυναίκας (CSW69) στη Νέα Υόρκη, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) και το Οικονομικό, Κοινωνικό και Πολιτιστικό Συμβούλιο της Αφρικανικής Ένωσης (ECOSOCC της ΑΕ) επαναβεβαίωσαν την αταλάντευτη προσήλωσή τους στην προώθηση της ισότητας των φύλων και της χειραφέτησης της γυναίκας.

Καθώς η διεθνής κοινότητα εορτάζει τα 30 χρόνια από τη Διακήρυξη και την Πλατφόρμα Δράσης του Πεκίνου, η ΕΟΚΕ και το ECOSOCC της ΑΕ αναγνωρίζουν τόσο την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσο και τις συνεχιζόμενες προκλήσεις που εξακολουθούν να αποτελούν εμπόδιο για την πλήρη ισότητα των φύλων.

Η δεύτερη κοινή δήλωσή τους υπογραμμίζει τις βασικές προτεραιότητες, όπως η αύξηση της ανέλιξης των γυναικών σε ηγετικές θέσεις μέσω ποσοστώσεων φύλου, ο τερματισμός της έμφυλης βίας μέσω διεθνών συμβάσεων, η γεφύρωση του ψηφιακού χάσματος μεταξύ των φύλων και η προώθηση της οικονομικής χειραφέτησης των γυναικών.

Με τη δήλωση ζητείται μετ’ επιτάσεως η εφαρμογή αποφασιστικότερων πολιτικών για την απλήρωτη εργασία φροντίδας, τη συμπερίληψη των γυναικών σε ειρηνευτικές προσπάθειες και τη χάραξη πολιτικής βάσει δεδομένων. Δίνεται επίσης έμφαση στην παγκόσμια συνεργασία για την εξάλειψη των συστημικών ανισοτήτων και την προάσπιση των δικαιωμάτων των γυναικών. Η ΕΟΚΕ καλεί επίσης την ΕΕ να καταπολεμήσει την έμφυλη βία, να διασφαλίσει την ισότητα των φύλων και να υπερασπιστεί τον ρόλο της κοινωνίας των πολιτών στην προώθηση της ισότητας.

Ο πρόεδρος της ΕΟΚΕ Oliver Röpke δήλωσε: «Καθώς εορτάζουμε τα 30 χρόνια από τη Διακήρυξη του Πεκίνου, πρέπει να μετατρέψουμε τα λόγια σε πράξεις. Η ισότητα των φύλων δεν αποτελεί προνόμιο αλλά θεμελιώδες δικαίωμα και η επίτευξή της έχει ζωτική σημασία για βιώσιμες και χωρίς αποκλεισμούς κοινωνίες. Η ΕΟΚΕ παραμένει σταθερά προσηλωμένη στην άρση των εμποδίων, την εξασφάλιση της πλήρους συμμετοχής των γυναικών στη λήψη αποφάσεων και την προώθηση της οικονομικής τους χειραφέτησης. Ήρθε η στιγμή οι κυβερνήσεις, τα θεσμικά όργανα και την κοινωνία των πολιτών να δράσουν αποφασιστικά – δεν υπάρχει ισότητα χωρίς υποχρέωση λογοδοσίας».

Η Επιτροπή για τη Θέση της Γυναίκας είναι το βασικό διεθνές και διακυβερνητικό όργανο που αγωνίζεται για την ισότητα των φύλων. Αυτή ήταν η δεύτερη φορά που συμμετείχε η ΕΟΚΕ στη μεγαλύτερη ετήσια συνάντηση του ΟΗΕ για τη χειραφέτηση των γυναικών. (tk)

Προσκεκλημένος-έκπληξη είναι ο Nicolas Gros-Verheyde, Γάλλος δημοσιογράφος, συγγραφέας και ειδήμων σε θέματα άμυνας και εξωτερικής πολιτικής, ο οποίος αναλύει τις πέντε προτάσεις του σχεδίου ReArm Europe που υπέβαλε πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με σκοπό την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών για τη δέσμευση των ΗΠΑ έναντι της ευρωπαϊκής ασφάλειας.

Ο Nicolas Gros-Verheyde είναι Γάλλος δημοσιογράφος από το 1989. Έχει εργαστεί στην εφημερίδα Ouest France, στους τηλεοπτικούς σταθμούς ARTE και LCI, καθώς και στον ραδιοφωνικό σταθμό France Culture, ως ανταποκριτής για την ΕΕ και το ΝΑΤΟ. Είναι γνωστός και χαίρει εκτίμησης στους ευρωπαϊκούς κύκλους για τις εκτεταμένες γνώσεις του τόσο επί των ευρωπαϊκών υποθέσεων όσο και επί της εξωτερικής και της αμυντικής πολιτικής. Είναι αρχισυντάκτης της εφημερίδας B2, η οποία ιδρύθηκε το 2008 και αποτελεί το κορυφαίο και πληρέστερο μέσο ενημέρωσης σχετικά με την ευρωπαϊκή άμυνα και διπλωματία. Η B2 τελεί υπό τη διαχείριση ενός μη κερδοσκοπικού σωματείου με τη μορφή δημοσιογραφικού συνεταιρισμού και χρηματοδοτείται από συνδρομές. https://club.bruxelles2.eu/

Συγγραφέας των βιβλίων με τίτλο «Défense européenne à l'heure de la guerre en Ukraine» (Η ευρωπαϊκή άμυνα κατά την περίοδο του πολέμου στην Ουκρανία), «La politique européenne de sécurité et de défense commune - Parce que l'Europe vaut bien une défense» (Η κοινή ευρωπαϊκή πολιτική ασφάλειας και άμυνας - Επειδή η Ευρώπη αξίζει να διαθέτει άμυνα) και «Europe de la défense» (Η Ευρώπη της άμυνας), εργάζεται επίσης ως πολιτικός σχολιαστής στους τηλεοπτικούς σταθμούς LN24 και RTBF, καθώς και στον ραδιοφωνικό σταθμό France-Info.

3 Απριλίου 2025

Πώς μπορεί ο κοινωνικός διάλογος να συμβάλει στη βελτίωση της ποιότητας ζωής και της εργασίας στην περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων, Τίρανα (Αλβανία)

10 Απριλίου 2025

Προς ένα σχέδιο δράσης της ΕΕ για τις σπάνιες νόσους, Βαρσοβία (Πολωνία)

29-30 Απριλίου 2025

Σύνοδος ολομέλειας της ΕΟΚΕ

του Nicolas Gros-Verheyde

Το σχέδιο ReArm Europe υποβλήθηκε από την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen και εγκρίθηκε από τα 27 κράτη μέλη σε ειδική σύνοδο κορυφής που πραγματοποιήθηκε στις 6 Μαρτίου. Το σχέδιο αυτό περιέχει πέντε βασικές προτάσεις οι οποίες είναι ασφαλώς ενδιαφέρουσες, αλλά χρήζουν επίσης περαιτέρω συζήτησης.

Η πρώτη πρόταση αφορά την ευελιξία στο πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

Η Επιτροπή προτείνει την ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, χάρη στην οποία τα κράτη μέλη θα έχουν τη δυνατότητα να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες κατά 1,5 % του ΑΕΠ χωρίς να υπάρχει κίνδυνος να κινηθεί η διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος. Η αναμενόμενη εξοικονόμηση πλησιάζει τα 650 δισ. ευρώ σε διάστημα τεσσάρων ετών. Η Ευρώπη πρέπει να αυξήσει σημαντικά τις αμυντικές της δαπάνες, όπως υποστηρίζει η Ursula von der Leyen.

Η δεύτερη πρόταση αφορά ένα νέο δανειοδοτικό μέσο στον τομέα της άμυνας.

Το εν λόγω μέσο θα διαθέτει κονδύλια ύψους 150 δισ. ευρώ και θα χρηματοδοτείται μέσω δανείων από τον προϋπολογισμό της ΕΕ, σύμφωνα με ένα σύστημα παρεμφερές προς τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή. Το μέσο αυτό προορίζεται να χρησιμοποιηθεί σε τομείς προτεραιότητας όπου παρατηρούνται σοβαρές ελλείψεις: αντιαεροπορική και αντιπυραυλική άμυνα [η γερμανική πρωτοβουλία «European Sky Shield» (Ευρωπαϊκή ασπίδα του ουρανού)], συστήματα πυροβολικού, πύραυλοι και πυρομαχικά, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και συστήματα κατά μη επανδρωμένων αεροσκαφών, στρατηγικοί παράγοντες διευκόλυνσης, προστασία των υποδομών ζωτικής σημασίας (μεταξύ άλλων σε σχέση με το διάστημα), στρατιωτική κινητικότητα, τεχνητή νοημοσύνη, κυβερνοπόλεμος και ηλεκτρονικός πόλεμος.

Για την επιτάχυνση της εν λόγω διαδικασίας, η Επιτροπή προτείνει να χρησιμοποιηθεί το άρθρο 122 της Συνθήκης δυνάμει του οποίου, σε εξαιρετικές περιστάσεις, το μόνο που απαιτείται είναι η συμφωνία των κρατών μελών στο πλαίσιο του Συμβουλίου της ΕΕ, με απλή ενημέρωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Πρόκειται για καταστρατήγηση της δημοκρατικής διαδικασίας που θα μπορούσε ίσως να αμφισβητηθεί. Το σχέδιο για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας εγκρίθηκε στη σύνοδο κορυφής των Βερσαλλιών τον Μάρτιο του 2022, δηλαδή πριν από τρία χρόνια! Φαίνεται λοιπόν δύσκολο να αιτιολογηθεί ο επείγων χαρακτήρας της εν λόγω διαδικασίας.

Η τρίτη πρόταση συνίσταται στην άντληση περιφερειακών κονδυλίων.

Βραχυπρόθεσμα, η Επιτροπή επιμένει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να κάνει περισσότερα με τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, μέσω ανακατανομής κονδυλίων από ορισμένες γραμμές του προϋπολογισμού. Η Επιτροπή προτείνει να δοθεί στα κράτη μέλη η δυνατότητα «να χρησιμοποιήσουν προγράμματα της πολιτικής συνοχής για την αύξηση των αμυντικών δαπανών» και επιθυμεί να διευκολύνει τη διαδικασία οικειοθελών μεταφορών προς άλλα ταμεία της ΕΕ με αμυντικό σκοπό.

Αυτό συνεπάγεται σημαντική περικοπή του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (2021-2027). Το ερώτημα που τίθεται είναι το εξής: «είναι σκόπιμο να θυσιάσουμε την κοινωνική ή την περιφερειακή συνοχή προς όφελος της άμυνας;» και αποτελεί θέμα προς συζήτηση.

Συγχρόνως, η πλατφόρμα στρατηγικών τεχνολογιών για την Ευρώπη (STEP) θα μπορούσε να κινητοποιηθεί περαιτέρω με την επέκτασή της σε όλες τις τεχνολογίες στον τομέα της άμυνας. Μια άλλη δυνατότητα, σύμφωνα με την Επιτροπή, έγκειται στη χαλάρωση των υφιστάμενων περιορισμών, όπως οι κανόνες ανταγωνισμού ή οι κανόνες προχρηματοδότησης και συγχρηματοδότησης.

Η τέταρτη πρόταση αφορά τα δάνεια της ΕΤΕπ.

Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και οι μέτοχοί της (τα κράτη μέλη) έχουν επανειλημμένα εκφράσει την αντίθεσή τους σε οποιαδήποτε περαιτέρω απόπειρα χορήγησης δανείων στον αμιγώς στρατιωτικό τομέα και εκδηλώσει την προτίμησή τους στον τομέα διττού σκοπού. Συνεπώς, η Επιτροπή επιμένει στην αλλαγή της πολιτικής της ΕΤΕπ.

Η πέμπτη πρόταση συνίσταται στην κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων.

Στόχος της είναι να παρασχεθεί στις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον τομέα της άμυνας η βέλτιστη δυνατή πρόσβαση σε κεφάλαια και χρηματοδότηση, η οποία αποτελεί επαναλαμβανόμενο πρόβλημα για τον κλάδο της βιομηχανίας. Η πρόταση αυτή θα πρέπει να συμπεριληφθεί στην ανακοίνωση σχετικά με την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων.

Του Marcin Nowacki

Καθώς η Ευρώπη αντιμετωπίζει ένα ταχέως μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό τοπίο, τίθεται ένα καίριο ζήτημα: Πώς μπορεί η Ευρωπαϊκή Ένωση να διαφυλάξει την ασφάλειά της σε έναν ολοένα και πιο αβέβαιο κόσμο; Στη γνωμοδότησή της με θέμα «Χρηματοδότηση της άμυνας στην ΕΕ», η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) παρουσιάζει έναν ολοκληρωμένο χάρτη πορείας για την ενίσχυση της ασφάλειας της ΕΕ και την προετοιμασία τόσο για τις τρέχουσες όσο και για τις μελλοντικές προκλήσεις.

Η γνωμοδότηση εκπονήθηκε σε μια περίοδο κλιμάκωσης των απειλών κατά της ασφάλειας. Στον πυρήνα της θέσης της ΕΟΚΕ βρίσκεται το κάλεσμα για έναν ενιαίο και ισχυρό μηχανισμό χρηματοδότησης της ΕΕ στον τομέα της άμυνας. Οι υφιστάμενες δομές χρηματοδότησης δεν επαρκούν και απαιτούνται αλλαγές. Χωρίς μια πιο συντονισμένη προσέγγιση όσον αφορά τη χρηματοδότηση της άμυνας, η ΕΕ κινδυνεύει να μην είναι σε θέση να προστατεύσει τα συμφέροντά της. Μεταξύ των προβληματισμών που αναφέρονται στη γνωμοδότηση είναι και το γεγονός ότι «το 78 % των 75 δισεκατομμυρίων ευρώ που δαπανήθηκαν από τις χώρες της ΕΕ για δημόσιες συμβάσεις στον τομέα της άμυνας διατέθηκε σε προμηθευτές εκτός ΕΕ», όπως αναφέρεται στην έκθεση της Επιτροπής με τίτλο «Το μέλλον της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας». Η αυξανόμενη εξάρτηση από προμηθευτές εκτός ΕΕ δεν πρέπει να αγνοηθεί.

Ωστόσο, το ζητούμενο δεν είναι απλώς η αύξηση των δαπανών, αλλά η πιο συνετή και αποδοτική διαχείρισή τους. Η ΕΟΚΕ συνιστά την ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ ΕΕ-ΝΑΤΟ, την αύξηση της χρηματοδότησης για πρωτοβουλίες όπως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας και ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός για την Ειρήνη και την εστίαση σε αγορές από κοινού με στόχο τον εξορθολογισμό των πόρων και τη μείωση του κόστους. Επιπλέον, η ΕΟΚΕ υποστηρίζει ότι τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ πρέπει να δεσμευτούν να δαπανούν τουλάχιστον το 2,5 % του ΑΕΠ τους για την άμυνα, πράγμα που θα ενισχύσει την ικανότητα αντίδρασης της Ευρώπης στις τρέχουσες γεωπολιτικές απειλές. Ο στόχος περί υψηλότερων δαπανών διασφαλίζει ότι τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ συμβάλλουν πιο αποτελεσματικά στη συλλογική ασφάλεια, με παράλληλη διατήρηση της πλήρους κυριαρχίας τους επί των ενόπλων δυνάμεών τους.

Επιπλέον, πρωτοβουλίες όπως ο κανονισμός σχετικά με τη στήριξη της παραγωγής πυρομαχικών (ASAP) και το μέσο για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας μέσω κοινών προμηθειών (EDIRPA) είναι ουσιαστικής σημασίας για την ενίσχυση των αμυντικών ικανοτήτων της ΕΕ. Οι προσπάθειες αυτές θα επιτρέψουν στην Ευρώπη να συγκεντρώσει αποτελεσματικά πόρους και να διασφαλίσει τη στρατιωτικοπολιτική της ετοιμότητα.

Οι τεχνολογικές εξελίξεις, μεταξύ άλλων στους τομείς της τεχνητής νοημοσύνης, των μη επανδρωμένων αεροσκαφών και της κυβερνοασφάλειας, καθίστανται ολοένα και πιο ζωτικής σημασίας για την εθνική ασφάλεια. Η ΕΟΚΕ τονίζει τη σημασία των επενδύσεων σε αυτούς τους τομείς για να προληφθούν οι αναδυόμενες απειλές. Η συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα είναι καίριας σημασίας για την προώθηση της καινοτομίας, ιδίως στους τομείς της τεχνητής νοημοσύνης, των μη επανδρωμένων αεροσκαφών και των συστημάτων κυβερνοασφάλειας.

Στη γνωμοδότησή της η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ ενός ανθεκτικού ευρωπαϊκού αμυντικοβιομηχανικού οικοσυστήματος, το οποίο θα προάγει την ενισχυμένη συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων, ΜμΕ και κυβερνήσεων. Η προώθηση της καινοτομίας και η διατήρηση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας θα μειώσουν την εξάρτηση από εξωτερικούς προμηθευτές και θα συμβάλουν στην οικοδόμηση μιας πιο αυτάρκους αμυντικής βιομηχανίας.

Επιπλέον, δεν πρέπει να λησμονούνται οι περιφερειακές πρωτοβουλίες που αναλαμβάνονται στην ΕΕ. Η ενίσχυση των περιφερειακών συνεργασιών θα συμβάλει στη διαμόρφωση αμυντικών στρατηγικών προσαρμοσμένων στις ειδικές προκλήσεις ασφάλειας που αντιμετωπίζουν τα διάφορα κράτη μέλη. Η προσέγγιση αυτή διασφαλίζει ότι οι περιφερειακοί προβληματισμοί λαμβάνονται επαρκώς υπόψη εντός του ευρύτερου ενωσιακού πλαισίου.

Η ενίσχυση της άμυνας της ΕΕ δεν αφορά μόνο την ασφάλεια, αλλά και την προάσπιση των αξιών της Ένωσης. Είμαστε πεπεισμένοι ότι, ακολουθώντας το χάρτη πορείας που παρουσιάζεται στη γνωμοδότησή μας η ΕΕ μπορεί να διασφαλίσει το μέλλον της και να διαφυλάξει την ειρήνη και τα οικονομικά της συμφέροντα.

Ο Marcin Nowacki, μέλος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΕΟΚΕ) και εισηγητής της γνωμοδότησης «Χρηματοδότηση της άμυνας της ΕΕ», παρουσιάζει τις συστάσεις της ΕΟΚΕ για την ενίσχυση της ασφάλειας της ΕΕ. Με τις απειλές κατά τις ασφάλειας να αυξάνονται και τις συμμαχίες να αναδιαμορφώνονται, η ΕΟΚΕ ζητεί έναν ενιαίο και ισχυρό αμυντικό μηχανισμό της ΕΕ. Η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να εξαρτάται σε τόσο μεγάλο βαθμό από τους προμηθευτές όπλων εκτός ΕΕ, όπως συμβαίνει σήμερα. Ωστόσο, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η αύξηση των δαπανών, αλλά και η πιο συνετή και αποτελεσματική διαχείρισή τους.