της Μαρίας Νικολοπούλου

Λίγες ημέρες πριν από τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας και καθώς αναμένουμε την 69η σύνοδο της Επιτροπής του ΟΗΕ για τη Θέση της Γυναίκας στη Νέα Υόρκη, είναι η κατάλληλη στιγμή για να αναλογιστούμε και να αξιολογήσουμε τα επιτεύγματα στον τομέα της ισότητας των φύλων. Είναι επίσης η κατάλληλη στιγμή για να ατενίσουμε το μέλλον και να συνεχίσουμε να ανοίγουμε τον δρόμο.

Όσον αφορά το νομοθετικό πλαίσιο, παρατηρούνται βελτιώσεις: περισσότερες γυναίκες είναι ενεργές στην αγορά εργασίας, έχουν καλύτερες απολαβές, υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο, αυξάνουν την πολιτική τους εκπροσώπηση και κατέχουν περισσότερες θέσεις εξουσίας. Ωστόσο, η πρόοδος υπήρξε αργή και άνιση μεταξύ των κρατών μελών.

Αλλά όσο εξακολουθούν να υφίστανται διαρθρωτικές ανισότητες, έμφυλα στερεότυπα και αντιδράσεις κατά των δικαιωμάτων των γυναικών, οι γυναίκες θα συνεχίζουν να υποεκπροσωπούνται στη δημόσια σφαίρα, στην πολιτική και στην εκπαίδευση στους τομείς STEM (θετικές επιστήμες, τεχνολογία, μηχανική και μαθηματικά), θα είναι εκτεθειμένες στη βία εντός και εκτός διαδικτύου και δεν θα έχουν πρόσβαση σε πόρους και κεφάλαια για την επιχειρηματικότητα. Θα είναι επίσης πιο ευάλωτες στην έλλειψη χρόνου και χρημάτων, ενώ οι μισθολογικές και οι συνταξιοδοτικές διαφορές θα χρειαστούν πάρα πολλά χρόνια για να εξαλειφθούν.

Για να σημειωθεί πρόοδος απαιτείται κατάρτιση, χρηματοδότηση και δέσμευση. Χρειαζόμαστε πόρους για να ενισχύσουμε τις δεξιότητες των γυναικών για την ψηφιακή και την πράσινη δίκαιη μετάβαση, για να χρηματοδοτήσουμε εθνικά σχέδια δράσης για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και για να παράσχουμε κατάρτιση σε όλο το προσωπικό που εργάζεται με επιζώσες βίας.

Πρέπει να χρηματοδοτήσουμε επιχειρηματικά έργα και να δημιουργήσουμε οικονομικά προσιτές, προσβάσιμες και υψηλής ποιότητας υπηρεσίες φροντίδας παιδιών και ηλικιωμένων, ώστε να αρθεί το βάρος των μη αμειβόμενων ευθυνών φροντίδας που πέφτει στους ώμους των γυναικών. Επιπλέον, χρειαζόμαστε ισχυρή δέσμευση τόσο για τη δημιουργία ασφαλών χώρων, με τη συμμετοχή περισσότερων γυναικών στα τοπικά και εθνικά κοινοβούλια και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όσο και τη διασφάλιση της ενεργού συμμετοχής τους στις διαδικασίες επίλυσης συγκρούσεων και οικοδόμησης της ειρήνης χωρίς χρήση βίας, με παράλληλη προώθηση προσεγγίσεων χωρίς αποκλεισμούς ως προς τη διάσταση του φύλου στο πλαίσιο των προσπαθειών αυτών.

Επιπροσθέτως, η ύπαρξη μιας ευρείας ευρωπαϊκής στρατηγικής για την Ατζέντα του 2030 θα μας βοηθήσει να κινηθούμε πολύ ταχύτερα προκειμένου η ισότητα των φύλων να καταστεί βασικό μέρος των πολιτικών μας. Οι στόχοι βιώσιμης ανάπτυξης θα πρέπει να αντιμετωπιστούν ως σύνολο και όχι μεμονωμένα.

Στην ΕΕ, η πρόοδος είναι «καλή». Ωστόσο, το «καλή» δεν επαρκεί για τους άνδρες, τις γυναίκες και τα κορίτσια στην ΕΕ που αγωνίζονται για να κάνουν την ισότητα των φύλων πραγματικότητα τα επόμενα χρόνια. Ο ρόλος μας ως κοινωνία των πολιτών είναι να εντείνουμε την πίεση στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής για να επιτευχθεί ταχεία πρόοδος.

Ενόψει της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας στις 8 Μαρτίου και της 69ης συνόδου της Επιτροπής του ΟΗΕ για τη Θέση της Γυναίκας (UNCSW69) —του κύριου παγκόσμιου φορέα για την προώθηση των δικαιωμάτων των γυναικών— η Μαρία Νικολοπούλου, μέλος της ΕΟΚΕ, εισηγήτρια της γνωμοδότησης με θέμα Η συμβολή της ΕΟΚΕ στις προτεραιότητες της ΕΕ ενόψει της 69ης Συνόδου της Επιτροπής του ΟΗΕ για τη Θέση της Γυναίκας, γράφει σχετικά με την πρόοδο της ΕΕ όσον αφορά την ισότητα των φύλων. Μολονότι πολλές βελτιώσεις αξίζουν αναγνώριση, οι γυναίκες απέχουν ακόμη πολύ από το να έχουν τα ίδια δικαιώματα με τους άνδρες. Πολλά κενά δεν έχουν ακόμη καλυφθεί και πολλές ακόμη μάχες πρέπει να κερδηθούν.

Σε σύγκριση με τους ομολόγους της σε παγκόσμιο επίπεδο, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η ζώνη του ευρώ αντιμετωπίζει πιεστικές προκλήσεις: χαμηλή παραγωγικότητα της εργασίας, εξασθένιση της ανταγωνιστικότητας και επιβράδυνση της οικονομικής δυναμικής. Προκειμένου να αντιστραφεί αυτή η τάση, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) ζητεί επειγόντως μια συντονισμένη στρατηγική.

Στη γνωμοδότησή της με θέμα «Η οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ το 2025», η ΕΟΚΕ περιγράφει ένα σχέδιο για την προώθηση της ανάπτυξης μέσω της εμβάθυνσης της εσωτερικής αγοράς, της μείωσης των επιβαλλόμενων γραφειοκρατικών διαδικασιών και της διασφάλισης της δημοσιονομικής βιωσιμότητας. Ταυτόχρονα, οι πολιτικές πρέπει να ανταποκρίνονται στις μετασχηματιστικές τάσεις, όπως η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ), και στις πιέσεις που σχετίζονται με τη γήρανση του πληθυσμού.

Μετά από εξωτερικούς κλυδωνισμούς, όπως η πανδημία COVID-19 και η ενεργειακή κρίση, η ζώνη του ευρώ βρίσκεται τώρα αντιμέτωπη με μείζονες οικονομικές προκλήσεις. Παρότι έχουν καταβληθεί προσπάθειες σταθεροποίησης, ζητήματα όπως η εγχώρια αβεβαιότητα, οι δημογραφικές μεταβολές και οι αυξανόμενες δημοσιονομικές πιέσεις απαιτούν τολμηρές μεταρρυθμίσεις.

Η ΕΟΚΕ προτείνει μια προσέγγιση τριών σταδίων για την ενίσχυση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας: εμβάθυνση της εσωτερικής αγοράς, συντονισμός της βιομηχανικής πολιτικής και μείωση της γραφειοκρατίας. Η δημοσιονομική βιωσιμότητα είναι ζωτικής σημασίας, καθότι απαιτεί ισορροπημένο πλαίσιο, ισχυρότερη συνεργασία στο επίπεδο της ΕΕ και προσπάθειες για την αξιοποίηση των αναξιοποίητων εσόδων. Οι επενδύσεις παραμένουν ένα αδύναμο σημείο και υπάρχει ανάγκη περισσότερων κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών και πολιτικών φιλικών προς την καινοτομία.

Η ανθεκτικότητα της αγοράς εργασίας είναι επίσης καίριας σημασίας και απαιτεί ευελιξία, δίκαιους μισθούς, μεταρρυθμίσεις στον τομέα της κοινωνικής ασφάλισης και ανάπτυξη δεξιοτήτων που βασίζονται στην ΤΝ. Η ΕΟΚΕ τονίζει την ανάγκη αμοιβαίας λογοδοσίας μεταξύ της ΕΕ και των κρατών μελών της και τάσσεται υπέρ της ενίσχυσης του συντονισμού των πολιτικών. Με αποφασιστική δράση και στρατηγικές επενδύσεις, η ζώνη του ευρώ μπορεί να οικοδομήσει μια ανθεκτική, ανταγωνιστική και βιώσιμη οικονομία για το μέλλον (tk). 

Καθώς ο χειμώνας δίνει διστακτικά τη θέση του στην άνοιξη, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) καλωσορίζει τον Μάρτιο με μια σειρά δυναμικών εκδηλώσεων που φέρνουν στο προσκήνιο τις φωνές των νέων και της κοινωνίας των πολιτών.

Η αυλαία ανοίγει με τη 16η διοργάνωση της εκδήλωσης «Η δική σου Ευρώπη, η δική σου φωνή!» (YEYS). Στις 13 και 14 Μαρτίου 2025, η εκδήλωση YEYS, όπως είναι ευρέως γνωστή, θα συγκεντρώσει σχεδόν 100 νέους συμμετέχοντες από οργανώσεις νεολαίας, εθνικά συμβούλια νεολαίας και σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς και 37 εκπαιδευτικούς από τα κράτη μέλη της ΕΕ, τις υποψήφιες χώρες και το Ηνωμένο Βασίλειο. Όλοι μαζί θα μοιραστούν μια μοναδική εμπειρία και θα ενώσουν τις φωνές τους για να διαμορφώσουν την Ευρώπη στην οποία θέλουν να ζουν.

Οι συστάσεις τους θα μπορούσαν να τροφοδοτήσουν τη δεύτερη Εβδομάδα της κοινωνίας των πολιτών της ΕΟΚΕ, η οποία θα πραγματοποιηθεί μόλις λίγες μέρες αργότερα, και να λειτουργήσουν ως βάση για συζητήσεις εστιασμένες στους νέους, καθώς και να κοινοποιηθούν σε εκπροσώπους υψηλού επιπέδου από τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα.

Μετά την πολλά υποσχόμενη πρώτη της διοργάνωση το 2024, η φετινή Εβδομάδα της κοινωνίας των πολιτών θα πραγματοποιηθεί από τις 17 έως τις 21 Μαρτίου και θα επικεντρωθεί στην ενίσχυση της συνοχής και της συμμετοχής σε πολωμένες κοινωνίες. Η κοινωνική αστάθεια, η οικονομική ύφεση και η ευρεία δυσαρέσκεια, ιδίως μεταξύ εκείνων που αισθάνονται ότι δεν ακούγονται και έχουν μείνει στο περιθώριο, έχουν εντείνει περαιτέρω τον κοινωνικό διχασμό.

Για την αντιμετώπιση αυτών των πιεστικών ανησυχιών, η Εβδομάδα της κοινωνίας των πολιτών 2025 θα συγκεντρώσει ευρύ φάσμα ενδιαφερόμενων μερών της κοινωνίας των πολιτών από την Ευρώπη και πέραν αυτής και θα παρέχει μια μοναδική πλατφόρμα για τη συμμετοχή σε σημαντικές συζητήσεις, την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και τη συνεργασία για την ανάπτυξη λύσεων που προωθούν την κοινωνική συνοχή και ενισχύουν τη δημοκρατική συμμετοχή.

Φέτος, το θεματολόγιο θα περιλαμβάνει τρεις σημαντικές πρωτοβουλίες: τις ευρωπαϊκές οργανώσεις και τα ευρωπαϊκά δίκτυα της κοινωνίας των πολιτών (ομάδες συζήτησης της Ομάδας Συνδέσμου της ΕΟΚΕ), όπου θα συζητηθεί ο τρόπος με τον οποίο μια ευρωπαϊκή στρατηγική για την κοινωνία των πολιτών θα μπορούσε να ενισχύσει τη συνοχή· την Ημέρα της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών (ΕΠΠ) και ο ρόλος της στην αντιμετώπιση της πόλωσης· και την τελετή απονομής του Βραβείου της Κοινωνίας των Πολιτών. Το θέμα του 15ου Βραβείου της Κοινωνίας των Πολιτών, το οποίο επιβραβεύει τις κορυφαίες πρωτοβουλίες της κοινωνίας των πολιτών, είναι η καταπολέμηση της επιβλαβούς πόλωσης της ευρωπαϊκής κοινωνίας. Οι νικητές του φετινού βραβείου είναι η βελγική οργάνωση της κοινωνίας των πολιτών «Diversity», η «Reporters of Hope» από τη Γαλλία και η «Slovak Debate Association» από τη Σλοβακία. Η κατάταξη θα ανακοινωθεί κατά τη διάρκεια της τελετής.

Η Εβδομάδα της κοινωνίας των πολιτών της ΕΟΚΕ λειτουργεί ως δημόσιο βήμα στο οποίο η οργανωμένη κοινωνία των πολιτών και οι πολίτες μπορούν να εκφράζουν εγκαίρως τις απόψεις τους για βασικά ζητήματα: από την κλιμάκωση των προκλήσεων που θέτει η κλιματική αλλαγή, την αύξηση του κόστους ζωής και τη διεύρυνση των εισοδηματικών ανισοτήτων, έως τα αποτελέσματα των εκλογών του 2024 παγκοσμίως — όλοι παράγοντες που δημιούργησαν γόνιμο έδαφος για ευρεία πόλωση.

Σας καλώ να συμμετάσχετε σε αυτή την ουσιαστική ανταλλαγή απόψεων. Λάβετε μέρος στις συζητήσεις και αδράξτε αυτή την ευκαιρία για να συμβάλετε στη μετουσίωση του διαλόγου σε αλλαγή. Οι φωνές μας είναι σημαντικές και μπορούν να ακουστούν εφόσον ενεργούμε προορατικά και είμαστε ενωμένοι και διατεθειμένοι να συμβάλουμε σε μια πιο συνεκτική και συμμετοχική Ευρώπη. Οι εγγραφές έχουν ανοίξει! Μη χάσετε αυτή την ευκαιρία!

Laurentiu Plosceanu

Αντιπρόεδρος Επικοινωνίας 

της Ομάδας των Εργαζομένων της ΕΟΚΕ

Η Ομάδα των Εργαζομένων της ΕΟΚΕ προειδοποιεί ότι τα μετά κόπων κτηθέντα κοινωνικά και εργασιακά δικαιώματα δεν θα πρέπει να παραγκωνίζονται κατά τις προσπάθειες της ΕΕ να παραμείνει ανταγωνιστική στην παγκόσμια οικονομία. Εν μέσω εκκλήσεων για αυξημένη απορρύθμιση, η ΕΕ δεν πρέπει να οπισθοδρομήσει όσον αφορά βασικές νομοθετικές πράξεις όπως ο ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων.

Σε συνέχεια των συστάσεων που διατυπώνονται στις εκθέσεις Draghi και Letta, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση σχετικά με την Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας η οποία, σε συνδυασμό με τις προταθείσες οριζόντιες πρωτοβουλίες, αποσκοπεί στην τόνωση των δραστηριοτήτων των επιχειρήσεων. Στόχος είναι να ενισχυθεί το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της Ευρώπης.

Η Ομάδα των Εργαζομένων ανησυχεί βαθύτατα για τον ενδεχόμενο παραγκωνισμό των κοινωνικών και εργασιακών δικαιωμάτων κατά την εν λόγω διαδικασία, καθώς η ΕΕ φαίνεται να έχει επιλέξει να συμβαδίζει με άλλες ανταγωνιστικές οικονομίες με οποιοδήποτε κόστος.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Ομάδα των Εργαζομένων πρότεινε μια σειρά γνωμοδοτήσεων πρωτοβουλίας στις οποίες εξετάζεται το ζήτημα της ανταγωνιστικότητας από την άποψη της προστιθέμενης αξίας του ανθρώπινου κεφαλαίου.  Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η εξαγγελθείσα πρόταση για κατάρτιση γνωμοδότησης με θέμα «Ο ρόλος των συνδικαλιστικών οργανώσεων στη βελτίωση της παραγωγικότητας». Στόχος της γνωμοδότησης θα είναι να καταδείξει ότι κινητήρια δύναμη της παραγωγικότητας στην ΕΕ (η οποία επηρεάζει την ανταγωνιστικότητα) είναι πρωτίστως οι επενδύσεις στο ανθρώπινο κεφάλαιο (εργαζόμενοι), καθώς και στην τεχνολογία και την καινοτομία.

Εν προκειμένω, τονίζεται ο καίριος ρόλος των συνδικαλιστικών οργανώσεων οι οποίες ενώνουν τους μεμονωμένους εργαζομένους μέσω συλλογικών διαπραγματεύσεων και δράσεων, διαμορφώνοντας τη δυναμική της αγοράς εργασίας ώστε να συμβάλουν στην υλοποίηση της υπόσχεσης για μια ανταγωνιστική οικονομία.

Ομοίως, επικείμενη μελέτη της Ομάδας των Εργαζομένων θα έχει ως στόχο να προβεί σε απολογισμό και αξιολόγηση της κατάστασης όσον αφορά τη νομοθεσία της ΕΕ σχετικά με τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Η μελέτη θα αποτελέσει σημαντικό εργαλείο παρακολούθησης της κοινωνικής πολιτικής, δεδομένου ότι κατά την αναζήτηση της ενδεδειγμένης πορείας προς την ανταγωνιστικότητα, η Ευρώπη αναμένεται να επικεντρωθεί κυρίως στην οικονομία της.   

Τέλος, κατά τη συνεδρίαση της κατηγορίας «Φωνή των εργαζομένων για πιο δημοκρατική συμμετοχή» τον Απρίλιο, η Ομάδα των Εργαζομένων θα εξετάσει τις προτεινόμενες προσπάθειες με σκοπό τη μείωση του κανονιστικού φόρτου για τις επιχειρήσεις —που θεωρείται παράγοντας επιβράδυνσης της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης— και τον αντίκτυπό τους στη νομοθεσία της ΕΕ για την προστασία των εργαζομένων και του περιβάλλοντος, ιδίως στο πλαίσιο της δέουσας επιμέλειας όσον αφορά τη βιωσιμότητα και της υποβολής εκθέσεων βιωσιμότητας από τις εταιρείες.

Στις 11 Φεβρουαρίου, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) ανακοίνωσε την έναρξη υποβολής υποψηφιοτήτων για τα τέταρτα ευρωπαϊκά βραβεία βιολογικής παραγωγής, με καταληκτική ημερομηνία την 27η Απριλίου 2025.

Τα βραβεία αυτά επιβραβεύουν την αριστεία στην αξιακή αλυσίδα των βιολογικών προϊόντων, αναγνωρίζοντας εξαιρετικές επιδόσεις σε κατηγορίες όπως καλύτερος παραγωγός βιολογικών προϊόντων, καλύτερη βιολογική πόλη ή περιφέρεια, καλύτερη μικρομεσαία επιχείρηση μεταποίησης βιολογικών τροφίμων, καλύτερος έμπορος λιανικής πώλησης βιολογικών τροφίμων και καλύτερο βιολογικό εστιατόριο / καλύτερη βιολογική υπηρεσία εστίασης. Η ΕΟΚΕ επιβλέπει ειδικότερα τρεις κατηγορίες:

• Καλύτερη μικρομεσαία επιχείρηση μεταποίησης βιολογικών τροφίμων
• Καλύτερος έμπορος λιανικής πώλησης βιολογικών τροφίμων
• Καλύτερο βιολογικό εστιατόριο / Καλύτερη βιολογική υπηρεσία εστίασης

Οι νικητές θα ανακοινωθούν στις 23 Σεπτεμβρίου 2025 (Ευρωπαϊκή Ημέρα Βιολογικής Παραγωγής). Οι ενδιαφερόμενοι φορείς του τομέα των βιολογικών προϊόντων —μεταξύ άλλων γεωργοί, μεταποιητές, έμποροι λιανικής πώλησης και δημόσιες αρχές— καλούνται να δηλώσουν συμμετοχή.

Για λεπτομέρειες σχετικά με την επιλεξιμότητα και τις αιτήσεις συμμετοχής, επισκεφθείτε τον ιστότοπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Μπορείτε να στείλετε ερωτήσεις σχετικά με τις κατηγορίες που διαχειρίζεται η ΕΟΚΕ στην ηλεκτρονική διεύθυνση EUorganicawardsEESC@eesc.europa.eu.

Η πρωτοβουλία αυτή στηρίζει το σχέδιο δράσης της ΕΕ για τα βιολογικά προϊόντα και προωθεί την παραγωγή βιολογικών προϊόντων και την ευαισθητοποίηση των καταναλωτών. (ks) 

Η δεύτερη διοργάνωση της Εβδομάδας της κοινωνίας των πολιτών 2025 της ΕΟΚΕ, από τις 17 έως τις 20 Μαρτίου, θα επικεντρωθεί στην Ενίσχυση της συνοχής και της συμμετοχής εν μέσω πολωμένων κοινωνιών. Εξασφαλίστε τη συμμετοχή σας εδώ!

Προλαβαίνετε ακόμη να εγγραφείτε στη δεύτερη διοργάνωση της Εβδομάδας της κοινωνίας των πολιτών της ΕΟΚΕ, στο πλαίσιο της οποίας εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών της Ευρώπης, υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της ΕΕ, εμπειρογνώμονες, δημοσιογράφοι και άλλοι συμμετέχοντες θα συναντηθούν για να συζητήσουν μία από τις πιο έντονες σημερινές προκλήσεις, το πώς δηλαδή μπορεί να αντιμετωπιστεί η πόλωση των κοινωνιών μας.

Λόγω των αλληλεπικαλυπτόμενων κρίσεων, από την πανδημία και την κλιματική αλλαγή έως το αυξανόμενο κόστος διαβίωσης και τη διεύρυνση των εισοδηματικών ανισοτήτων, η πόλωση έχει εξαπλωθεί σε ολόκληρη την ΕΕ και πέραν αυτής, επιτείνοντας τις κοινωνικές διαιρέσεις, διαβρώνοντας την εμπιστοσύνη στους δημοκρατικούς θεσμούς και υπονομεύοντας την ενότητα των κοινοτήτων.

Στο πλαίσιο αυτό, η Εβδομάδα της κοινωνίας των πολιτών 2025 αποτελεί τολμηρή έκκληση για ανάληψη δράσης με σκοπό την προώθηση της κοινωνικής συνοχής και την ενίσχυση της δημοκρατικής συμμετοχής. Μέσω ζωηρών συζητήσεων και συνεργατικών εργαστηρίων, αυτό το τετραήμερο φόρουμ θα προσφέρει σε όλους τους συμμετέχοντες μια μοναδική πλατφόρμα ώστε να συμμετάσχουν σε κρίσιμες συζητήσεις, να ανταλλάξουν βέλτιστες πρακτικές και να συνεργαστούν για την επινόηση πρακτικών λύσεων. 

Τι πρέπει να περιμένετε;

Η Εβδομάδα της κοινωνίας των πολιτών 2025 θα περιλαμβάνει συζητήσεις πάνελ υπό τον συντονισμό της Ομάδας Συνδέσμου της ΕΟΚΕ, καθώς και την Ημέρα της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών (ΕΠΠ) και την τελετή απονομής του Βραβείου της κοινωνίας των πολιτών της ΕΟΚΕ.

Θα ξεκινήσει με μια πρόσφορη για προβληματισμό κεντρική ομιλία της ακαδημαϊκού, συγγραφέως και πολιτικής σχολιαστού Albena Azmanova, η οποία θα θέσει το γενικότερο πλαίσιο για τις συζητήσεις που θα ακολουθήσουν.

Στην επόμενη ομάδα υψηλού επιπέδου, θα συζητηθεί το κατά πόσον είμαστε «Ακόμη ενωμένοι στην πολυμορφία». Μεταξύ των μελών του πάνελ θα περιλαμβάνονται ο Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Younous Omarjee, η υπουργός Κοινωνίας των Πολιτών Adriana Porowska εξ ονόματος της πολωνικής Προεδρίας, ο Πρόεδρος της ΕΟΚΕ Oliver Röpke, η συμπρόεδρος της Ομάδας Συνδέσμου Brikena Xhomaqi, ο γενικός γραμματέας του Διεθνούς Ευρωπαϊκού Κινήματος Πέτρος Φασούλας και η εκπρόσωπος του εθνικού συμβουλίου νεολαίας της Μολδαβίας Mădălina-Mihaela Antoci.

Κατά τη διάρκεια της Εβδομάδας της κοινωνίας των πολιτών, θα διερευνηθεί ο τρόπος με τον οποίο η αγωγή του πολίτη μπορεί να συμβάλει στη γεφύρωση των χασμάτων, ο τρόπος με τον οποίο η Ευρώπη μπορεί να ηγηθεί της καινοτομίας χωρίς να διακυβευθούν οι αξίες της, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο η στέγαση μπορεί να καταστεί πιο οικονομικά προσιτή και βιώσιμη, με παράλληλη αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας και στήριξη της πολυγενεακής διαβίωσης. Θα εξετασθούν επίσης τρόποι για την ενίσχυση της κοινωνίας των πολιτών μέσω δημόσιας και φιλανθρωπικής στήριξης, παράλληλα με τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να διασφαλιστεί ότι οι πολιτικές της ΕΕ αντικατοπτρίζουν τις τοπικές ανάγκες στην πράσινη και τη γαλάζια μετάβαση και τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να αναγνωριστεί και να διαφυλαχθεί η κοινωνία των πολιτών και η αποτελεσματικότερη συνεργασία μαζί της σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Σε ειδική σύνοδο, που συνδιοργανώνεται με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, θα εξετασθούν ειδικότερα το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) και οι επιπτώσεις του για την κοινωνία των πολιτών.

Ημέρα της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών (ΕΠΠ) 2025

Κατά την Ημέρα της ΕΠΠ, στις 18 Μαρτίου, θα τεθεί στο προσκήνιο το ισχυρό εργαλείο συμμετοχικής δημοκρατίας το οποίο συνιστά η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών (ΕΠΠ). Με την εν λόγω πρωτοβουλία, η οποία καθιερώθηκε με τη Συνθήκη της Λισαβόνας, παρέχεται στους πολίτες η δυνατότητα να ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει νέα νομοθεσία της ΕΕ σχετικά με ένα συγκεκριμένο θέμα. Για να εξεταστεί μια πρωτοβουλία από την Επιτροπή, οι διοργανωτές πρέπει να συγκεντρώσουν ένα εκατομμύριο υπογραφές για την υποστήριξη του σκοπού της πρωτοβουλίας τους.

Μέσω συζητήσεων υψηλού επιπέδου και διαδραστικών εργαστηρίων, οι συμμετέχοντες θα διερευνήσουν βασικά θέματα, όπως η συμβολή της ΕΠΠ στην αντιμετώπιση της πόλωσης και οι τρόποι οικοδόμησης ισχυρότερης στήριξης σε όλα τα κράτη μέλη. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στον τρόπο με τον οποίο οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών μπορούν να συμμετέχουν ενεργά στη διαδικασία της ΕΠΠ, προκειμένου να ακούγεται η φωνή των πολιτών στη χάραξη της ευρωπαϊκής πολιτικής.

Οι συμμετέχοντες θα έχουν επίσης τη μοναδική ευκαιρία να συναντηθούν απευθείας με διοργανωτές ΕΠΠ του χτες, του σήμερα και του αύριο για την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και την αξιοποίηση αντληθέντων διδαγμάτων κατά τις δικές τους εκστρατείες.

Επιπλέον, στην εκδήλωση θα τονισθεί η σημασία των στρατηγικών αντικτύπου για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των ΕΠΠ και των ομάδων πολιτών, με έμφαση στην αύξηση των πιθανοτήτων νομοθετικής συνέχειας από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ.

Βραβείο της Κοινωνίας των Πολιτών 2025

Κατά την τελευταία ημέρα της Εβδομάδας της κοινωνίας των πολιτών 2025 θα πραγματοποιηθεί, μεταξύ άλλων, η 15η τελετή απονομής του Βραβείου της κοινωνίας των πολιτών της ΕΟΚΕ.

Στόχος του Βραβείου της κοινωνίας των πολιτών είναι η ευαισθητοποίηση σχετικά με την εξέχουσα συμβολή της κοινωνίας των πολιτών στη δημιουργία ευρωπαϊκής ταυτότητας και ιθαγένειας, καθώς και στην προώθηση των κοινών αξιών που στηρίζουν την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Το βραβείο απονέμεται ετησίως σε ιδιώτες και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών ως αναγνώριση των καινοτόμων και δημιουργικών μη κερδοσκοπικών έργων τους σχετικά με διάφορα θέματα που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για την ΕΕ.

Φέτος, το βραβείο θα απονεμηθεί σε τρία έργα που καταπολεμούν την επιζήμια πόλωση της ευρωπαϊκής κοινωνίας.

Η Εβδομάδα της κοινωνίας των πολιτών 2025 θα ολοκληρωθεί με μια δυναμική καταληκτική συνεδρίαση στην οποία θα συμμετάσχουν ως ομιλητές, μεταξύ άλλων, ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (προς επιβεβαίωση), η αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Katarina Barley, ο Πρόεδρος της ΕΟΚΕ Oliver Röpke και η γενική γραμματέας του Ιδρύματος «Κέντρο για τη Δημοκρατία» στη Σερβία Nataša Vučković.

Εξασφαλίστε τη συμμετοχή σας στη συζήτηση!

Κατά την τετραήμερη διάρκειά της και χάρη στις εποικοδομητικές συζήσεις, στους επιφανείς ομιλητές και στις σημαντικές ευκαιρίες δικτύωσης, η Εβδομάδα της κοινωνίας των πολιτών 2025 υπόσχεται να είναι μια εκδήλωση που δεν πρέπει να χάσετε. Εξασφαλίστε τη συμμετοχή σας σήμερα και ελάτε μαζί μας για να μετατρέψετε τη συζήτηση σε αλλαγή. Η φωνή σας έχει σημασία για την οικοδόμηση μιας πιο συνεκτικής και συμμετοχικής Ευρώπης!

Δείτε το πλήρες πρόγραμμα εδώ.

Εγγραφείτε εδώ πριν από τις 12 Μαρτίου. (ma)

της Ομάδας των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ

Στην ΕΕ, μεταξύ 2010 και 2022, οι τιμές των κατοικιών αυξήθηκαν κατά 47 % και τα ενοίκια κατά 18 %. Σύμφωνα με την Eurostat, το 2023, πάνω από το 10 % των νοικοκυριών στις πόλεις και το 7 % των νοικοκυριών στις αγροτικές περιοχές δαπάνησαν περισσότερο από το 40 % του διαθέσιμου εισοδήματός τους για στέγαση. Για να αποσαφηνιστεί ο τρόπος με τον οποίο μπορούμε να καταστήσουμε τη στέγαση οικονομικά πιο προσιτή και βιώσιμη για όλους τους Ευρωπαίους, η ΕΟΚΕ ανέθεσε την εκπόνηση μελέτης που διερευνά λύσεις πολιτικής για την επίτευξη αυτού του στόχου. Στη συνέντευξη αυτή, οι δύο συντάκτριες της μελέτης, η Agnieszka Maj, οικονομολόγος, και η Karolina Zubel, διευθύντρια Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής στο Κέντρο Κοινωνικής και Οικονομικής Έρευνας (CASE), εκθέτουν τα βασικά πορίσματά της.

Τι αφορά η παρούσα μελέτη της ΕΟΚΕ και γιατί είναι σημαντική;

Η παρούσα μελέτη σχετικά με την οικονομικά προσιτή και βιώσιμη στέγαση στην ΕΕ εξετάζει την ανάγκη για οικονομικά προσιτή και βιώσιμη στέγαση στην ΕΕ, τονίζοντας τον ρόλο της ψηφιοποίησης (ΤΝ, ψηφιακές οικοδομικές άδειες, σχετικές βάσεις δεδομένων) και των δομών της κοινωνικής οικονομίας. Μέσω περιπτωσιολογικών μελετών, αναδεικνύει καινοτόμες προσπάθειες που βελτιώνουν την οικονομική προσιτότητα, την προσβασιμότητα και τη βιωσιμότητα της στέγασης. Η μελέτη παρέχει εφαρμόσιμες συστάσεις για το 2030 και το 2050, οι οποίες ευθυγραμμίζονται με τους στόχους της ΕΕ για ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή, κοινωνική ισότητα και οικονομική ανάπτυξη. Παρέχει στρατηγικές πληροφορίες για την προσαρμογή των στεγαστικών πολιτικών στις εξελισσόμενες προκλήσεις, προωθώντας παράλληλα την ευζωία της εκάστοτε κοινότητας.

Ποια είναι τα κύρια πορίσματα της μελέτης;

Η ψηφιοποίηση αποτελεί σημαντική ευκαιρία για τη βελτίωση της αποδοτικότητας στον σχεδιασμό, την κατασκευή και τη διαχείριση κατοικιών, με ενδεχόμενη μείωση του κόστους και ενίσχυση της βιωσιμότητας. Ωστόσο, επί του παρόντος, ο αντίκτυπός της στην εξοικονόμηση κόστους είναι περιορισμένος. Στα κύρια εμπόδια για την υιοθέτηση των ψηφιακών εξελίξεων περιλαμβάνονται οι παραδοσιακές απόψεις των ενδιαφερόμενων μερών, η αντίληψη περί χαμηλής απόδοσης των επενδύσεων, το υψηλό κόστος εφαρμογής και η έλλειψη κινήτρων, κατάρτισης και κανονιστικών ρυθμίσεων. Για να αξιοποιηθεί πλήρως το δυναμικό της ψηφιοποίησης, είναι πρωταρχικής σημασίας να πραγματοποιηθούν περαιτέρω επενδύσεις σε ψηφιακές υποδομές, με το να καταστούν, λόγου χάρη, διαλειτουργικές οι ψηφιακές πλατφόρμες.

Η συμμετοχή φορέων της κοινωνικής οικονομίας (ενώσεις στέγασης περιορισμένου κέρδους, κοινωφελείς οργανισμοί, συνεταιρισμοί) αποτελεί μια πολλά υποσχόμενη καινοτομία πολιτικής για την αντιμετώπιση των σημερινών προκλήσεων στον τομέα της στέγασης. Οι οντότητες αυτές προσφέρουν οικονομικά αποδοτικές και καλά σχεδιασμένες λύσεις στέγασης που ενισχύουν τη συνοχή της κοινότητας και προωθούν τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα της στέγασης. Για παράδειγμα, οι κατοικίες μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και περιορισμένου κέρδους στη Βιέννη, οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 30 % του συνολικού στεγαστικού αποθέματος της πόλης, διαδραματίζουν καίριο ρόλο στη σταθεροποίηση της στεγαστικής αγοράς μέσω της μείωσης των τιμών. Αυτό συμβάλλει στη διατήρηση των ενοικίων σε προσιτές τιμές και αποτρέπει τις στρεβλώσεις της αγοράς.

Με βάση τα πορίσματα, ποιες είναι οι κύριες συστάσεις σας για ανάληψη δράσης και περαιτέρω έρευνα;

Μεσοπρόθεσμα, οι στεγαστικές πολιτικές της ΕΕ θα πρέπει να δώσουν προτεραιότητα στην επίτευξη μιας «νέας ευρωπαϊκής συμφωνίας για οικονομικά προσιτή και βιώσιμη κοινωνική στέγαση» και στην έκδοση μιας «οδηγίας για τη στέγαση» με στόχο μια ενιαία προσέγγιση σε όλα τα κράτη μέλη. Οι χώρες θα πρέπει να προωθήσουν καινοτόμα μοντέλα, όπως οι συνεταιρισμοί και η στέγαση περιορισμένου κέρδους, να παράσχουν ευέλικτη χρηματοδοτική στήριξη σε στεγαστικά έργα και να υιοθετήσουν ψηφιακά εργαλεία για την ενίσχυση των λύσεων στέγασης.

Μακροπρόθεσμα, οι στεγαστικές πολιτικές θα πρέπει να υιοθετήσουν μια στρατηγική και βιώσιμη προσέγγιση, με έμφαση στις τοπικές λύσεις και στη συνεχή παρακολούθηση. Η ψηφιοποίηση πρέπει να τυποποιηθεί μέσω της νομοθεσίας, με πρακτικές κυκλικής οικονομίας όπως τα τραπεζικά δάνεια που συνδέονται με την κυκλικότητα των κτιρίων, τα κίνητρα ενοικίασης με βάση την ενεργειακή απόδοση και τις πρωτοβουλίες χρηματοδότησης σε επίπεδο βάσης. Επιπροσθέτως, η έννοια της «κοινωνικής στέγασης» θα πρέπει να διευρυνθεί ώστε να συμπεριλάβει τις οικογένειες μεσαίου εισοδήματος, όπως και το μοντέλο «κοινωνικής στέγασης» της Βιέννης, προωθώντας τη μίξη των κοινωνικών ομάδων και αποτρέποντας τον αστικό εξευγενισμό. Είναι επίσης ζωτικής σημασίας να δοθεί έμφαση τόσο στις νέες κατασκευές όσο και στις ανακαινίσεις, καθώς και στην αναπροσαρμογή της χρήσης των μη χρησιμοποιούμενων κτιρίων για την αποτελεσματική κάλυψη των στεγαστικών αναγκών.

Η μελλοντική έρευνα θα πρέπει να επικεντρωθεί σε προσεγγίσεις χωρίς αποκλεισμούς όσον αφορά τον πολεοδομικό σχεδιασμό, τις κατασκευές και την παροχή στέγης, ώστε να βελτιωθεί η προσβασιμότητα για όλους τους πολίτες. Θα πρέπει επίσης να μελετήσει τον αντίκτυπο των αναδυόμενων τεχνολογιών, όπως η ΤΝ και η αυτοματοποίηση, στην εξοικονόμηση κόστους και την αποδοτικότητα στην ανάπτυξη και τη διαχείριση κατοικιών. Επιπλέον, η έρευνα θα πρέπει να διερευνήσει καινοτόμα μοντέλα στέγασης σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, προσδιορίζοντας στρατηγικές που μπορούν να ενισχύσουν τόσο την οικονομική προσιτότητα όσο και τη βιωσιμότητα.

Η εκπόνηση της μελέτης ανατέθηκε από την ΕΟΚΕ κατόπιν αιτήματος της Ομάδας των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών.

Η πρόοδος της Ευρώπης προς την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) έχει επιβραδυνθεί σημαντικά, εγείροντας ανησυχίες σχετικά με την επίτευξη των στόχων του 2030. Η έκθεση του 2025 για τη βιώσιμη ανάπτυξη της Ευρώπης (ESDR), η οποία δημοσιεύτηκε από το Δίκτυο Λύσεων Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDSN) του ΟΗΕ, αποκαλύπτει ότι η πρόοδος όσον αφορά τους ΣΒΑ από το 2020 έως το 2023 ήταν μικρότερη από το ήμισυ του ρυθμού που είχε σημειωθεί κατά την προηγούμενη περίοδο.

Μεταξύ 2016 και 2019, η πρόοδος αυξήθηκε κατά 1,9 μονάδες, αλλά μειώθηκε σε μόλις 0,8 μονάδες κατά τα επόμενα έτη. Η επιβράδυνση έρχεται εν μέσω αυξανόμενων περιβαλλοντικών, κοινωνικών και γεωπολιτικών προκλήσεων. Ο ΣΒΑ 2 (Μηδενική πείνα) παραμένει μείζον πρόβλημα, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν ζητήματα επισιτιστικής ασφάλειας και βιωσιμότητας σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Σε χωριστή μελέτη που εκπονήθηκε για την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) τονίζεται η ανάγκη για αλλαγές στη διατροφή ώστε να στηριχθούν η βιώσιμη γεωργία και η δημόσια υγεία.

Με την έναρξη του νέου θεσμικού κύκλου της ΕΕ, οι εμπειρογνώμονες ζητούν ισχυρότερες πολιτικές και επενδύσεις για την επιτάχυνση της προόδου όσον αφορά τους ΣΒΑ. Η παγκόσμια συνεργασία και χρηματοδότηση θεωρούνται ζωτικής σημασίας, καθώς η 4η διεθνής διάσκεψη για τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης που θα διεξαχθεί στην Ισπανία τον Ιούνιο του 2025 αναμένεται να επικεντρωθεί στην αύξηση της χρηματοδοτικής στήριξης για τη βιωσιμότητα.

Ο Guillaume Lafortune, αντιπρόεδρος του Δικτύου λύσεων βιώσιμης ανάπτυξης (SDSN) και κύριος συντάκτης της έκθεσης, προειδοποιεί ότι οι αυξανόμενες γεωπολιτικές εντάσεις περιπλέκουν τις προσπάθειες βιωσιμότητας, ωστόσο, παραμένει αισιόδοξος.

«Ο κόσμος γίνεται όλο και πιο επικίνδυνος, ασταθής και αβέβαιος», δήλωσε. «Ταυτόχρονα, οι άνθρωποι, ιδίως οι νέοι, επιθυμούν βιώσιμη ανάπτυξη. Χάρη στο μέγεθος της παγκόσμιας οικονομίας και τις διαθέσιμες τεχνολογίες, ο κόσμος έχει τη δυνατότητα να επιτύχει πλήρως τη βιώσιμη ανάπτυξη.»

«Τα βιώσιμα συστήματα τροφίμων αποτελούν σημαντική κινητήρια δύναμη για την υλοποίηση των ΣΒΑ. Για να επιταχυνθεί η δράση, χρειαζόμαστε πιο φιλόδοξους μηχανισμούς για την εξασφάλιση των μέσων διαβίωσης των γεωργών, των παραγωγών τροφίμων μικρής κλίμακας και των άλλων ενδιαφερόμενων μερών σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων. Αλλά επίσης πρέπει να αντιμετωπίσουμε την άδικη διανομή και να διασφαλίσουμε μια δίκαιη μετάβαση», δήλωσε ο Peter Schmidt, πρόεδρος του τμήματος «Γεωργία, αγροτική ανάπτυξη και περιβάλλον» (NAT) της ΕΟΚΕ, ζητώντας παράλληλα μεγαλύτερη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών.

Ενώ της απομένουν μόλις πέντε χρόνια μέχρι το 2030, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα κρίσιμο δίλημμα: να ενεργήσει αποφασιστικά ή να κινδυνεύσει να μην τηρήσει τις δεσμεύσεις της για ένα βιώσιμο και δίκαιο μέλλον. (ks)

Η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας πρέπει να μεταρρυθμιστεί κατά τρόπο ώστε να μην περιοριστεί απλώς στην επίτευξη των στόχων της κλιματικής ουδετερότητας με ορίζοντα το 2050. Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) θεωρεί ζωτικής σημασίας να διαφυλαχθεί η ασφάλεια του εφοδιασμού και να διασφαλιστούν σταθερές και προσιτές τιμές, καθώς και το δικαίωμα στην ενέργεια για την προστασία των ευάλωτων ομάδων.

Στη γνωμοδότησή της με θέμα «Το μέλλον της προσφοράς και της τιμολόγησης της ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ», η οποία εκδόθηκε τον Ιανουάριο και καταρτίστηκε από τους Jan Dirx και Thomas Kattnig, η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ ενός μοντέλου κρατικής ρύθμισης, όπου είναι αναγκαίο, και ιδιωτικής επιχειρηματικότητας, όπου είναι εφικτό, και συνιστά τη σύσταση εταιρείας ηλεκτρικής ενέργειας.

Η εν λόγω εταιρεία θα μπορούσε να είναι κρατική και να διαδραματίσει ρόλο διαμορφωτή αγοράς στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας επιτυγχάνοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο τους στόχους της κλιματικής ουδετερότητας, της ασφάλειας του εφοδιασμού και των σταθερών και προσιτών τιμών.

Σύμφωνα με την ΕΟΚΕ, οι απαιτούμενες αλλαγές στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας θα πρέπει να πραγματοποιηθούν σε τρεις φάσεις:

• Πρώτη φάση – από τώρα έως το 2030

  Η εταιρεία ηλεκτρικής ενέργειας θα αυξήσει το χαρτοφυλάκιό της με ένα μείγμα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (χωρίς CO₂). Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η εμπορία ηλεκτρικής ενέργειας θα πραγματοποιείται σε πλαίσιο συναλλαγών επόμενης ημέρας, αλλά η επιρροή της εταιρείας ηλεκτρικής ενέργειας στην αγορά θα αυξηθεί.

• Δεύτερη φάση – από το 2030 έως το 2040

  Η εταιρεία ηλεκτρικής ενέργειας θα επιτύχει θέση διαμορφωτή αγοράς και θα ελέγχει ένα επαρκές μέρος της προσφοράς της αγοράς μέσω συμβάσεων προμήθειας. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι συναλλαγές επόμενης ημέρας θα προσαρμοστούν αναλόγως.

• Τρίτη φάση – από το 2040 έως το 2050

  Η εταιρεία ηλεκτρικής ενέργειας θα βελτιστοποιήσει την προσφορά ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε να διασφαλιστεί, αρχής γενομένης από το 2050, η βιώσιμη μακροπρόθεσμη προσφορά ηλεκτρικής ενέργειας μηδενικών καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου σε σταθερές και προβλέψιμες τιμές. (mp)