Σε μια νέα δέσμη γνωμοδοτήσεων, η ΕΟΚΕ υποστηρίζει πως πρέπει να τονωθεί ολόκληρη η αξιακή αλυσίδα των ημιαγωγών, συμπεριλαμβανομένων των τελικών σταδίων παραγωγής, όπου η πανδημία COVID-19 αποκάλυψε επίσης κρίσιμες ελλείψεις.

Στη σύνοδο ολομέλειας του Ιουνίου, η ΕΟΚΕ ενέκρινε δέσμη γνωμοδοτήσεων σχετικά με την πρωτοβουλία «Μια πράξη για τα μικροκυκλώματα για την Ευρώπη». Χαιρετίζοντας τις προτάσεις της Επιτροπής ως πολύ καλή συνολικά πρωτοβουλία για την αντιμετώπιση των ελλείψεων που παρατηρήθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας, η ΕΟΚΕ τόνισε ωστόσο πως η Επιτροπή θα πρέπει να προχωρήσει περαιτέρω σε συγκεκριμένους τομείς. 

Πρωτίστως, η ΕΟΚΕ πιστεύει πως, για να επιτύχει στρατηγική αυτονομία η ευρωπαϊκή βιομηχανία, θα πρέπει να συνεκτιμηθεί ολόκληρος ο κλάδος των ημιαγωγών: «Η αρχή "από το εργαστήριο στην εγκατάσταση παραγωγής" δεν επαρκεί, καθώς η αξιακή αλυσίδα δεν τελειώνει με την παραγωγή», επισημαίνει ο Heiko Willems, εισηγητής της γνωμοδότησης της ΕΟΚΕ με θέμα την Ευρωπαϊκή πράξη για τα μικροκυκλώματα.

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει πως τα τελευταία στάδια της παραγωγής – συσκευασία, δοκιμές και συναρμολόγηση – δεν εξετάζονται πλήρως. «Η ευρωπαϊκή παραγωγή ενίοτε αποστέλλεται στη νοτιοανατολική Ασία για να συσκευαστεί και εν συνεχεία αποστέλλεται εκ νέου στην Ευρώπη: αυτή δεν είναι η ορθή προσέγγιση όσον αφορά τη στρατηγική αυτονομία, υπό το φως των κινδύνων που συναντήσαμε τα τελευταία χρόνια», αναφέρει ο Dirk Bergrath, εισηγητής της γνωμοδότησης της ΕΟΚΕ με θέμα το Ευρωπαϊκό οικοσύστημα ημιαγωγών (πράξη για τα μικροκυκλώματα).

Ταυτόχρονα, είναι σημαντικό η Ευρώπη να παραμείνει ανοιχτή, καθώς ο τομέας των μικροκυκλωμάτων αποτελεί μία από τις πιο παγκοσμιοποιημένες αξιακές αλυσίδες στον κόσμο. Η δημιουργία μιας κλειστής αξιακής αλυσίδας δεν θα είχε νόημα από οικονομική άποψη. Η επίτευξη ορθής ισορροπίας μεταξύ της τόνωσης των ικανοτήτων της Ευρώπης και της ενίσχυσης των εταιρικών σχέσεων με ομονοούσες χώρες είναι, κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, ο ορθός δρόμος. 

Για την αντιμετώπιση της έλλειψης ημιαγωγών, η ΕΕ πρέπει να επιλύσει διάφορα προβλήματα: πρόσβαση σε πρώτες ύλες, εγκαταστάσεις έρευνας και ανάπτυξης (Ε&Α), διανοητική ιδιοκτησία και τεχνολογική τεχνογνωσία. καθώς και διαθεσιμότητα ειδικευμένου εργατικού δυναμικού. Αυτό απαιτεί σημαντικές επενδύσεις και στήριξη από τον δημόσιο τομέα. Η Επιτροπή προβλέπει να συγκεντρώσει 43 δισ. ευρώ τα επόμενα έτη. Ωστόσο, μεγάλο μέρος του προϋπολογισμού αυτού έχει ήδη δεσμευθεί για άλλα προγράμματα, όπως το Ορίζων Ευρώπη και η Ψηφιακή Ευρώπη, και απλώς θα ανακατανεμηθεί. 

«Πού είναι τα νέα κονδύλια για τον κλάδο;», διερωτάται ο Stoyan Tchoukanov, εισηγητής της γνωμοδότησης της ΕΟΚΕ με θέμα την Κοινή επιχείρηση για τα μικροκυκλώματα. «Συγκρίνετε τα ποσά με τις ΗΠΑ, που επενδύουν 52 δισ. δολάρια μεταξύ 2021 και 2026, και με την Κίνα, που σχεδιάζει να κινητοποιήσει 150 δισ. δολάρια έως το 2025. Ακόμα και μια μικρότερη χώρα όπως η Κορέα σχεδιάζει να επενδύσει 450 δισ. δολάρια έως το 2030». 

Η ΕΕ θα πρέπει να βρει επιπλέον δημόσιους πόρους, και η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να καταρτίσει νέα επενδυτικά σχέδια. Για τη συγκέντρωση των 43 δισ. ευρώ θα πρέπει επίσης να τονωθούν οι ιδιωτικές επενδύσεις. 

Η Επιτροπή επιτρέπει επίσης κρατικές ενισχύσεις ύψους μέχρι και 100% του χρηματοδοτικού κενού για «πρώτες στο είδος τους» εγκαταστάσεις παραγωγής, δηλαδή εγκαταστάσεις που δεν υπάρχουν ακόμα στην Ευρώπη, για τη στήριξη των τμημάτων έντασης τεχνολογίας που είναι ιδιαίτερα ευάλωτα λόγω γεωπολιτικών ανησυχιών ή λόγω της στρατηγικής σημασίας τους. 

«Όλοι συμφωνούμε πως αν στην Ευρώπη έχουμε ισχυρές εξαρτήσεις και έλλειψη ικανότητας σε τομείς όπου χρειαζόμαστε ισχύ, τα έργα θα πρέπει να χρηματοδοτηθούν και με δημόσιους πόρους», δηλώνουν οι τρεις εισηγητές, «ωστόσο η κρατική ενίσχυση ύψους 100% είναι ανησυχητική, γιατί τότε μπορεί να καταλήξουμε σε έργα που δεν είναι πραγματικά βιώσιμα». Πρέπει να υπάρξουν εγγυήσεις για την οικονομική βιωσιμότητα των εν λόγω εγκαταστάσεων, τουλάχιστον μεσοπρόθεσμα, χωρίς αγώνα δρόμου για επιδοτήσεις, δημιουργία πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας ή στρεβλώσεις της αγοράς.