Toegang tot de rechter in milieuzaken essentieel voor de uitvoering van de Green Deal

Het EESC laat zich in een recent advies lovend uit over het voorstel van de Commissie om de Aarhus-verordening aan te passen en de toegang tot administratieve en rechterlijke toetsing op EU-niveau te verbeteren voor burgers en ngo’s, maar vindt dat de gewijzigde verordening niet ver genoeg gaat.

Hoewel de Europese Unie sinds 2005 partij is bij het Verdrag van Aarhus, voldoet zij nog steeds niet volledig aan de daarin opgenomen bepalingen inzake “toegang tot de rechter”.

De door de Commissie voorgestelde nieuwe verordening is een stap vooruit en een essentieel instrument voor de uitvoering van de Europese Green Deal, aldus het EESC, dat de voorgestelde wijzigingen in een in januari uitgebracht advies merendeels toejuicht.

Rapporteur Arnaud Schwartz heeft echter gewezen op mazen in de nieuwe verordening, die door EU-instellingen kunnen worden gebruikt om niet ter verantwoording te worden geroepen.

Het EESC kan zich bijvoorbeeld niet vinden in het voorstel van de Commissie om handelingen van de Unie die “nationale uitvoeringsmaatregelen” met zich meebrengen, uit te sluiten, omdat de kans reëel is dat deze uitsluiting de verordening krachteloos maakt of afzwakt.

Daarnaast maakt het EESC zich zorgen over de hervorming van het “mechanisme voor interne toetsing”, dat in de oorspronkelijke Aarhus-verordening bepaalde milieu-ngo's de mogelijkheid bood om bestuurlijke maatregelen en nalatigheden van de EU aan te vechten. Als maatschappelijke organisaties pas om toetsing kunnen verzoeken nadat de uitvoeringsmaatregelen zijn goedgekeurd, zou dit ertoe kunnen leiden dat vele, zo niet de meeste handelingen en nalatigheden van de EU bij een interne toetsing buiten beschouwing blijven.

Het EESC verzoekt de Commissie ook om de toegang tot de rechter voor alle maatschappelijke organisaties te verbeteren.

De sociale partners spelen een sleutelrol in milieukwesties, en zij moeten expliciet worden erkend als het gaat om toegang tot de rechter", benadrukte Isabel Caño Aguilar, corapporteur van het EESC. “Om rechterlijke toetsing in de praktijk toegankelijk te maken, mogen maatschappelijke organisaties niet worden geconfronteerd met extra lasten, zoals bijkomende kosten en administratieve rompslomp”, aldus mevrouw Caño. (mr)