Allereerst wil ik uiting geven aan mijn verdriet over het onverwachte overlijden van de voorzitter van het Europees Parlement, David Sassoli. In mei 2020 wees voorzitter Sassoli erop dat de pandemie ons had laten zien dat de pandemie duidelijk heeft gemaakt dat de grote kracht van de EU gelegen is in haar burgers. We zullen hem hard missen.

Het is nu twee jaar geleden dat we voor het eerst berichten kregen over COVID-19. Na de eerste meldingen van een nieuw virus dat de potentie had om uit te groeien tot een wereldwijde pandemie, hadden we zeker niet verwacht dat we er in 2022 nog steeds niet vanaf zouden zijn.

Wij zijn nu aan een nieuw jaar begonnen en proberen opnieuw de energie te vinden om de toekomst met optimisme en hoop tegemoet te zien.

Het motto van het Franse voorzitterschap van de Raad is treffend: “herstel, kracht, saamhorigheid”. Voorzitter Macron heeft de drie pijlers van het voorzitterschap gepresenteerd en zijn ideeën uiteengezet over een meer soeverein Europa, een Europees groeimodel en een Europa waarin de mens centraal staat.

We kijken ernaar uit de pandemie eindelijk achter ons te kunnen laten, maar de uitdagingen die ons allen te wachten staan, zijn aanzienlijk en zullen hoe dan ook moeten worden aangepakt, welke richting COVID ook inslaat.

Er zal meer nadruk worden gelegd op een Europese defensie, nu spanningen in de wereld, zowel dichtbij als verder weg, deze problematiek in de schijnwerpers zetten.

Samenwerking zal van essentieel belang zijn, bijvoorbeeld tijdens de conferentie over de Westelijke Balkan die in juni zal worden gehouden.

Volgende maand zal Frankrijk samen met de voorzitters Charles Michel en Ursula von der Leyen een top organiseren waarop de leiders van de Europese Unie en de Afrikaanse Unie bijeenkomen. Het doel van deze top is om een economische en financiële New Deal met Afrika tot stand te brengen. Het Franse voorzitterschap wil op het gebied van onderwijs, gezondheid en klimaat een agenda opstellen die is opgewassen tegen de uitdagingen waarvoor Afrika staat.

Dit jaar is uitgeroepen tot Europees Jaar van de Jeugd, en het leiderschap dat jongeren hebben laten zien als het gaat om klimaatkwesties heeft aangetoond welke kracht een geëngageerde groep mensen kan hebben. De jongerenbeweging heeft de groene agenda bovenaan de lijst van politieke prioriteiten doen belanden. Dit jaar zal in een reeks wetgevingsvoorstellen worden uiteengezet hoe we tegen 2050 koolstofneutraliteit kunnen bereiken. Het zal een hele opgave zijn en de maatregelen zullen ontwrichtende gevolgen hebben, maar het is ook de enige optie die ons rest na jaren van uitgestelde actie op het gebied van klimaat en emissies. Er moet dringend actie worden ondernomen en de ontwrichting moet worden aanvaard, maar ook in goede banen worden geleid, om ervoor te zorgen dat de impact eerlijk wordt gespreid en de juiste steun wordt verleend om de meest kwetsbaren in de samenleving te beschermen. Deze zienswijze is gemeengoed geworden in de loop van de wereldwijde pandemie, die een verhoogde bedreiging vormt voor het leven van bepaalde kwetsbare groepen. 

Tot slot zullen dit jaar de conclusies van de Conferentie over de toekomst van Europa worden gepresenteerd. Bij het EESC hebben we evenementen en raadplegingen georganiseerd en ernaar gestreefd om als spreekbuis te fungeren en de stem van burgers en gemeenschappen in heel Europa te laten horen. Het is van essentieel belang dat de EU een persoonlijke aanpak vindt en aan al deze stemmen gehoor geeft. Het valt nog te bezien of de Conferentie over de toekomst van Europa hierin zal slagen, maar het EESC zal een verbindingspunt voor de burgers blijven en ervoor zorgen dat alle standpunten worden gehoord in de debatten over hoe wij onze toekomst samen kunnen vormgeven.

Cillian Lohan, vicevoorzitter van het EESC