Από την Ομάδα των Εργαζομένων της ΕΟΚΕ

Τώρα που γνωστοποιήθηκε η σύνθεση του νέου Σώματος των Επιτρόπων, οφείλουμε να επισημάνουμε ότι η θέση του Επιτρόπου για τα Κοινωνικά Δικαιώματα και την Απασχόληση έχει καταργηθεί. Στη θέση του, τώρα διαθέτουμε μια Επίτροπο αρμόδια για το χαρτοφυλάκιο «Άνθρωποι, Δεξιότητες και Ετοιμότητα». Η χρήση του όρου «Άνθρωποι» θέτει πολυάριθμα ερωτήματα. Σε τελική ανάλυση, δεν θα πρέπει σχεδόν όλα τα άλλα χαρτοφυλάκια να αφορούν επίσης τους ανθρώπους; Θα μπορούσαμε επίσης να διατυπώσουμε παρατηρήσεις σχετικά με τον υπερβολικά τεχνικό χαρακτήρα του όρου «Ετοιμότητα», ο οποίος περιλαμβάνεται και στον τίτλο ενός άλλου χαρτοφυλακίου.

Ωστόσο, το ζήτημα που τίθεται εν προκειμένω είναι το τι λείπει και το τι αφέθηκε στο περιθώριο. Η κοινωνική πολιτική και η απασχόληση πέρασαν σε δεύτερο πλάνο, όλα στο όνομα της ανταγωνιστικότητας. Η αινιγματική και ενίοτε επιτηδευμένη επιλογή λέξεων που χρησιμοποιούνται στους τίτλους χαρτοφυλακίων είναι πρόδηλη: από την «εφαρμογή και απλούστευση» στην «ευημερία» και την «ανθεκτικότητα των υδάτων», για να αναφέρουμε ορισμένα μόνο ενδεικτικά παραδείγματα.

Το χαρτοφυλάκιο για την Απασχόληση και την Κοινωνική Πολιτική υπάρχει από τη δεκαετία του 1970, αλλά, το 2019, μετονομάστηκε σε «Απασχόληση και Κοινωνικά Δικαιώματα». Περιλάμβανε βασικές πολιτικές, όπως ο ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων και οι μακρόπνοες πρωτοβουλίες του. Οι ποιοτικές θέσεις εργασίας, η ισότητα, ο κοινωνικός διάλογος και οι συνθήκες εργασίας και διαβίωσης παραμένουν θεμελιώδη ζητήματα για την ίδια την επιβίωση των δημοκρατιών μας.

Ωστόσο, αντί για μιλάμε για «απασχόληση», τώρα γίνεται πλέον λόγος για «δεξιότητες». Η ιδέα ότι πολλά από τα σημερινά μας προβλήματα οφείλονται σε ελλείψεις δεξιοτήτων φαίνεται να είναι ευρέως αποδεκτή σε ορισμένους κύκλους. Οι εταιρείες δυσκολεύονται να βρουν το ειδικευμένο εργατικό δυναμικό που χρειάζονται. Και αυτό δεν αποτελεί έκπληξη. Οι θέσεις πρώτης εργασίας απαιτούν πολυετή εργασιακή εμπειρία, και δεν είναι ασύνηθες να απαιτούνται διδακτορικοί τίτλοι, γνώσεις ξένων γλωσσών και ένας μακρύς κατάλογος πιστοποιήσεων δεξιοτήτων οι οποίες θα μπορούσαν να αποκτηθούν στη θέση εργασίας σε λίγους μόλις μήνες. Επιπλέον, πολύ συχνά οι προσφερόμενοι μισθοί μετά βίας καλύπτουν το κόστος διαβίωσης. Και αυτό ισχύει για θέσεις υψηλής εξειδίκευσης, οι οποίες επωφελούνται ήδη από καλύτερες απολαβές.

Είναι άκρως ανησυχητικό, όπως συχνά δηλώνει η ίδια η Επιτροπή, το να παρατηρούμε αυτή την αυθαίρετη χρήση τεχνικής ορολογίας σε συνδυασμό με ένα αφήγημα στο οποίο κυριαρχεί σαφώς η ανταγωνιστικότητα. Φαίνεται να υποδηλώνει ότι η εξασφάλιση ευημερίας, ποιοτικών θέσεων εργασίας και αξιοπρεπών μισθών έχει ήδη ολοκληρωθεί, και ότι τώρα, το μόνο ζήτημα που απομένει είναι να γεφυρωθεί το χάσμα δεξιοτήτων. Ωστόσο, το χάσμα αυτό φαίνεται να υπάρχει πρωτίστως στο νέο Σώμα των Επιτρόπων, το οποίο δεν είναι σε θέση να κατανοήσει την τρέχουσα κατάσταση, να τη θέσει σε προοπτική και να προσφέρει ρεαλιστικές λύσεις. Ας ελπίσουμε ότι πέρα από την αρχική κατανομή των χαρτοφυλακίων και εάν εμβαθύνουμε ακόμη περισσότερο, θα μπορέσουμε να βρούμε αξιόπιστες προτάσεις για την ενίσχυση των κοινωνικών και εργασιακών δικαιωμάτων, της δημοκρατίας και της καταπολέμησης της κλιματικής αλλαγής.