Περισσότεροι από 800 συμμετέχοντες προερχόμενοι από οργανώσεις πολιτών και ενδιαφερόμενους φορείς ανά την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένων οργανώσεων νεολαίας, ΜΚΟ και δημοσιογράφων, έλαβαν μέρος στην Εβδομάδα της κοινωνίας των πολιτών που διοργανώθηκε από την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή από τις 17 έως τις 20 Μαρτίου 2025. Κατά την εναρκτήρια συνεδρία προβλήθηκε η προστασία του χώρου της κοινωνίας των πολιτών μέσω προσφυγής στη δικαιοσύνη, με την επιβεβαίωση του καθοριστικού ρόλου που επιτελούν οι κοινωνίες των πολιτών: να καθιστούν την εξουσία υπόλογη, να χτίζουν γέφυρες, να υποστηρίζουν την κοινωνική ανθεκτικότητα και να εκφράζουν τις απόψεις εκείνων που αγνοούνται υπερβολικά συχνά.

Το θέμα της διοργάνωσης της Εβδομάδας της κοινωνίας των πολιτών του 2025 ήταν η «Ενίσχυση της συνοχής και της συμμετοχής σε πολωμένες κοινωνίες». Με τις τρεις μείζονες πρωτοβουλίες της, δηλαδή τις ομάδες συζήτησης της ομάδας συνδέσμου, την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών και το Βραβείο της κοινωνίας των πολιτών, η εκδήλωση είχε ως στόχο:

• την αντιμετώπιση της εντεινόμενης πόλωσης που τροφοδοτήθηκε κατά τα τελευταία χρόνια από τις επιπτώσεις της χρηματοπιστωτικής κρίσης, την κλιματική αλλαγή και την αυξανόμενη εισοδηματική ανισότητα·
• την προβολή του καθοριστικού ρόλου που μπορεί να διαδραματίσει η κοινωνία των πολιτών στην προκειμένη περίπτωση·
• τη συγκέντρωση των προκρινόμενων λύσεων και των αιτημάτων της κοινωνίας των πολιτών και τη διαβίβασή τους στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής της ΕΕ, προκειμένου να συμβάλουν στην μείωση της πόλωσης στην Ευρώπη με την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και της δημοκρατικής συμμετοχής σε τομείς ζωτικής σημασίας για την κοινωνία.

Στην εναρκτήρια ομιλία του, ο Πρόεδρος της ΕΟΚΕ Oliver Röpke τόνισε: «Η κοινωνία των πολιτών οφείλει να αρθεί στο ύψος της πρόκλησης. Η συμμετοχή, ο διάλογος και η αλληλεγγύη δεν αποτελούν απλά ιδανικά, αλλά τα θεμέλια μιας ανθεκτικής και ενωμένης Ευρώπης. Καθώς συναθροιζόμαστε για την Εβδομάδα της κοινωνίας των πολιτών, ας επαναβεβαιώσουμε την προσήλωσή μας στην ένταξη και την ενεργό συμμετοχή στα κοινά. Μια ισχυρή δημοκρατία δεν εξαρτάται μόνο από τους θεσμούς, αλλά και από τη συμμετοχή όλων των πολιτών της».

Η Albena Azmanova, καθηγήτρια Πολιτικών και Κοινωνικών Επιστημών στο πανεπιστήμιο City Saint George's, University of London, στην κεντρική ομιλία της αναφέρθηκε στην αυξανόμενη οικονομική ανασφάλεια που βιώνει η πλειονότητα των ανθρώπων, φαινόμενο το οποίο αποκάλεσε «επιδημία της επισφάλειας», και εξήγησε για ποιο λόγο η κοινωνία των πολιτών κρατάει στα χέρια της το κλειδί μιας σημαντικής εξέλιξης σε περιόδους γενικευμένης ανασφάλειας.

«Η γενικευμένη οικονομική ανασφάλεια στέρησε από τους περισσότερους ανθρώπους τη βούληση να αγωνιστούν, αλλά η κοινωνία των πολιτών διαθέτει ακόμη αυτή τη βούληση. Οι ακτιβιστές της κοινωνίας των πολιτών ενεργούν με γνώμονα μια αίσθηση σκοπού υποκινούμενη από ένα συγκεκριμένο παράπονο και αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της δημοκρατίας», δήλωσε η κ. Azmanova.

Όπως επεσήμανε ο Younous Omarjee, αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, «Σε αυτή τη συγκυρία έξαρσης του ατομικισμού, χρειαζόμαστε την κοινωνία των πολιτών ως συνδετικό ιστό των πολιτών και ως προπύργιο ενάντια στις ακροδεξιές ιδεολογίες που εξαπλώνονται».

Ο καθοριστικός ρόλος των ΜΚΟ στην κοινωνική ανθεκτικότητα και η υποστήριξή τους σε ευάλωτες και περιθωριοποιημένες ομάδες προβλήθηκε από την Adriana Porowska, υπουργό Κοινωνίας των Πολιτών εξ ονόματος της πολωνικής Προεδρίας της ΕΕ, η οποία μοιράστηκε επίσης την πολωνική εμπειρία όσον αφορά την κοινωνία των πολιτών που διασφαλίζει την ανθεκτικότητα σε εθνικό επίπεδο.

Η Brikena Xhomaqi, συμπρόεδρος της ομάδας συνδέσμου της ΕΟΚΕ με τις ευρωπαϊκές οργανώσεις και τα δίκτυα της κοινωνίας των πολιτών, τόνισε ότι η «ενότητα στην πολυμορφία», το υπερήφανο σύνθημα της ΕΕ, καλλιεργείται σε επίπεδο βάσης. Ωστόσο, η κ. Xhomaqi ανέφερε ότι οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και οι ΜΚΟ δέχονται επιθέσεις, ενώ η χρηματοδότηση και ο ρόλος τους τίθενται υπό αμφισβήτηση. «Χωρίς πόρους, οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών δεν μπορούν να λειτουργήσουν. Χρειαζόμαστε τους θεσμούς για την προστασία της κοινωνίας των πολιτών· χρειαζόμαστε νομική προστασία του χώρου των πολιτών για να διατηρήσουμε την κοινωνία μας αρραγή και ενωμένη στην πολυμορφία».