Πολλοί Ευρωπαίοι δεν είναι ακόμη ψηφιακά εγγράμματοι και οι περισσότερες εθνικές διοικήσεις δεν έχουν ακόμη εφαρμόσει ψηφιακές λύσεις. Εάν η πρόσβαση σε ορισμένες υπηρεσίες κοινής ωφέλειας συνδεόταν με την υποχρεωτική ύπαρξη ψηφιακής ταυτότητας, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια κατάσταση στην οποία κανείς δεν θα αναδεικνυόταν νικητής, καθώς μεγάλος αριθμός Ευρωπαίων θα κινδύνευε να στερηθεί το δικαίωμα πρόσβασης σε αυτές τις υπηρεσίες.

Η γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ που εγκρίθηκε στη σύνοδο ολομέλειας του Ιουλίου και συντάχθηκε από τον Dumitru Fornea κρούει τον κώδωνα του κινδύνου. Τα νέα εργαλεία διακυβέρνησης που εισήγαγε η ψηφιακή και βιομηχανική επανάσταση δεν πρέπει να είναι καταπιεστικά και να υποτάσσουν την καθημερινή ζωή των πολιτών στην προσκόλληση σε μη δημοκρατικά ελεγχόμενα ψηφιακά τεχνολογικά συστήματα.

«Τα πλεονεκτήματα των λύσεων ψηφιακής τεχνολογίας είναι προφανή», είπε ο κ. Fornea. «Ωστόσο, η ταχεία εφαρμογή τους, ειδικά για υπηρεσίες κοινής ωφελείας όπως η ψηφιακή ταυτότητα, θα μπορούσε να οδηγήσει στον αποκλεισμό σημαντικού αριθμού Ευρωπαίων. Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι οι άνθρωποι θα διατηρήσουν την εξουσία, με δημοκρατικό έλεγχο και με τη συμμετοχή των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών».

Σύμφωνα με την ΕΟΚΕ, οι λύσεις ψηφιακής τεχνολογίας όπως η ψηφιακή ταυτότητα, τα ψηφιακά μέσα πληρωμής και η ενσωμάτωση σε πλατφόρμες εικονικής και επαυξημένης πραγματικότητας θα πρέπει να παραμείνουν συμπληρωματικά εργαλεία και να μην αντικαταστήσουν πλήρως και άδικα άλλες πρακτικές που έχουν αναπτυχθεί και τελειοποιηθεί από τον άνθρωπο εδώ και χιλιάδες χρόνια. 

Η ΕΟΚΕ ήταν το πρώτο ευρωπαϊκό θεσμικό όργανο που ζήτησε μια προσέγγιση «άσκησης ελέγχου από τον άνθρωπο» στη διαχείριση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης και επαναλαμβάνει ότι είναι υψίστης σημασίας να έχουν οι άνθρωποι τον τελευταίο λόγο και τον πλήρη έλεγχο των διαδικασιών λήψης αποφάσεων όσον αφορά τα επιτεύγματα των μηχανών. (mp)