EKES zwrócił się do hiszpańskiej prezydencji w Radzie UE o dokonanie postępów w pracach nad propozycją, która ma uczynić protokół w sprawie postępu społecznego wiążącym instrumentem prawnym, tak by przyczynić się do wzmocnienia i ochrony praw socjalnych w Europie.

Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) wyraził poparcie dla zgłoszonych niedawno propozycji, by włączyć do Traktatów UE protokół w sprawie postępu społecznego jako instrument stawiający – w razie konfliktu – podstawowe prawa socjalne przed swobodami gospodarczymi w ramach unijnych strategii politycznych. Zagwarantowałoby to pewność prawa i równe traktowanie pracowników we wszystkich państwach członkowskich.

W opinii rozpoznawczej sporządzonej na wniosek hiszpańskiej prezydencji EKES stwierdził, że wspomniany protokół zagwarantuje postęp społeczny poprzez propagowanie i ochronę najwyższych standardów w zakresie praw socjalnych we wszystkich strategiach politycznych UE i poprzez zapobieganie regresowi.

Opinia została przyjęta na sesji plenarnej EKES-u w dniu 15 czerwca stosunkiem głosów 132 do 102, 7 osób wstrzymało się od głosu. Nie uzyskała jednak poparcia Grupy Pracodawców w EKES-ie, która przedstawiła kontropinię sprzeciwiającą się włączeniu protokołu w sprawie postępu społecznego do prawa pierwotnego UE. Kontropinię odrzucono, ale uzyskała więcej niż jedną czwartą oddanych głosów i w związku z tym została dołączona do głównej opinii.

Sprawozdawczyni opinii Maria del Carmen Barrera Chamorro powiedziała: Protokół wprowadziłby zasadę, zgodnie z którą w kwestii standardów społecznych regres nie jest możliwy. Zapobiegłby przyjmowaniu strategii politycznych wbrew interesom ludzi, jak miało to miejsce w przypadku polityki oszczędności.

Współsprawozdawca Diego Dutto zauważył: Musimy być czujni bardziej niż kiedykolwiek, by bronić praw socjalnych i obywatelskich oraz ich jednolitego stosowania w całej UE. Należy je traktować jako ważniejsze niż wolny rynek, zwłaszcza w przypadkach spornych.

EKES stwierdził, że prezydencja hiszpańska jest doskonałą okazją, by posunąć naprzód prace nad tą propozycją. Zachęcił prezydencję do zorganizowania posiedzenia Rady ds. Społecznych, która uzgodniłaby wspólny wniosek i zaplanowała specjalny szczyt UE w celu jego przyjęcia.

Propozycję protokołu w sprawie postępu społecznego jako pierwsza wysunęła w 2008 r. Europejska Konfederacja Związków Zawodowych (ETUC) w reakcji na orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości przychylne dla swobód gospodarczych. Apel ten został ponownie podjęty we wnioskach z Konferencji w sprawie przyszłości Europy, a Parlament Europejski przyjął rezolucję wzywającą do włączenia tego protokołu do Traktatów UE.

Grupa Pracodawców w EKES-ie wyraziła pogląd, że prawa socjalne i gospodarcze powinny być chronione w takim samym stopniu, a protokół w sprawie postępu społecznego niesie z sobą poważne ryzyko naruszenia podstaw tego postępu. (ll)