Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) wzywa Parlament Europejski (PE), Radę UE i państwa członkowskie do pilnej zmiany Aktu wyborczego z 1976 r. w taki sposób, aby zagwarantować wszystkim obywatelom UE z niepełnosprawnościami rzeczywiste prawo do głosowania w wyborach do PE w 2024 r.

W przyjętej 2 grudnia opinii w sprawie „Konieczność zagwarantowania rzeczywistych praw osób z niepełnosprawnościami do głosowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego” Komitet zwrócił się o doprecyzowanie w tekście Aktu zasad powszechności, tajności i bezpośredniości wyborów.

Pozwoliłoby to położyć kres dyskryminacji wyborczyń i wyborców z niepełnosprawnościami wynikającej z obowiązujących przepisów lub ustaleń, które różnią się znacznie w zależności od państwa członkowskiego. Umożliwiłoby również usunięcie istniejących obecnie w całej Europie barier prawnych i technicznych pozbawiających miliony osób prawa do głosowania.

Opinia została opracowana w ślad za raportem informacyjnym EKES-u, w którym stwierdzono, że ze względu na te bariery w żadnym kraju UE nie jest w pełni gwarantowana możliwość uczestnictwa w wyborach.

Ustalenia zawarte w raporcie – opublikowanym dwa miesiące przed wyborami do PE w 2019 r. – zostały następnie potwierdzone w sprawozdaniach z wyborów sporządzonych przez media i organizacje społeczeństwa obywatelskiego.

EKES uważa, że taka dyskryminacja jest nie do przyjęcia i pozostaje w sprzeczności z podstawowymi wartościami UE, traktatami oraz najważniejszymi międzynarodowymi aktami prawnymi i politycznymi – powiedział Krzysztof Pater, sprawozdawca zarówno raportu, jak i opinii.

Nasze postulaty wynikają z zasady równych praw dla wszystkich. Jak to możliwe, by w XXI wieku miliony obywateli UE z niepełnosprawnościami nie mogły korzystać z przysługującego im prawa do głosowania, a decydenci nie robili prawie nic, by tę sytuację zmienić? To kwestia o kluczowym znaczeniu dla unijnej demokracji. A nade wszystko, to kwestia ludzkiej godności – podkreślił Krzysztof Pater.

Zdaniem EKES-u można szybko wyeliminować stosowane praktyki dyskryminujące obywateli UE z niepełnosprawnościami, zmieniając Akt wyborczy tak, by zobowiązywał państwa członkowskie do wdrożenia norm gwarantujących tym osobom rzeczywiste prawo do głosowania.

Normy te powinny zawierać stwierdzenie, że żaden obywatel UE nie może na podstawie przepisów krajowych zostać pozbawiony prawa do głosowania w wyborach do PE z powodu swojej niepełnosprawności lub stanu zdrowia.

Dzięki uściśleniu zasad bezpośredniości i tajności wszystkie osoby z niepełnosprawnością, niezależnie od jej rodzaju, będą mogły głosować bez pomocy innych osób i w sposób tajny. (ll)