Má táthar chun deireadh a chur leis an mbochtaineacht i measc leanaí san Eoraip, is gá cur chuige a shaothrú a chuimseoidh gach cuid den tsochaí

Sna tionscnaimh is déanaí ón gCoimisiún maidir le cearta leanaí, iarrtar ar lucht déanta beartas san Aontas Eorpach agus sna Ballstáit oibriú ar son leas coiteann na leanaí uile atá ag fás aníos san Aontas. Cur chuige uaillmhianach misniúil atá á chur chun cinn leis an dá thionscnamh sa mhéid is go bhféachann siad lena chinntiú go mbeidh saol saor ó leithcheal ag gach uile leanbh agus tá formheas CESE faighte ag na tionscnaimh sin freisin.

Thug Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE) a thacaíocht do Straitéis an Aontais Eorpaigh maidir le Cearta an Linbh agus don togra le haghaidh Moladh ón gComhairle lena mbunaítear an Ráthaíocht Eorpach do Leanaí atá ceangailteach ó thaobh dlí. Tá CESE den bharúil go gcuirfeadh cur chun feidhme na dtionscnamh sin le hiarrachtaí ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta folláine leanaí a chur chun cinn agus bochtaineacht leanaí a laghdú.

Sa tuairim uaidh maidir leis an Ráthaíocht Eorpach do Leanaí, a glacadh ag an seisiún iomlánach i mí Iúil, chuir CESE in iúl go láidir gur ghá cur chuige comhordaithe ar leibhéal na hEorpa agus na sochaí ina hiomláine sa chomhrac in aghaidh na bochtaineachta, an idirdhealaithe, na díothachta agus an eisiaimh shóisialta, d’fhonn a chinntiú go ndéanfaí cearta an linbh a phríomhshruthú i mbeartais éagsúla agus go mbeadh éifeachtaí fadtéarmacha acu ar shláinte agus ar fholláine leanaí.

Bhí an méid seo a leanas le rá ag Kinga Joó, rapóirtéir na tuairime: ‘Ní fhéadaimid cur suas leis go bhfuil duine as gach ceathrar leanaí atá ag fás aníos san Eoraip i mbaol bochtaineachta. Tá beartais agus creataí dlíthiúla láidre de dhíth orainn chun timthriall an mhíbhuntáiste a bhriseadh, ar timthriall é a leanann ar aghaidh ó ghlúin go chéile go minic, agus chun a mhalairt de threocht a chur ina háit. Ní mór dúinn sprioc uaillmhianach a chur romhainn atá dírithe ar gach leanbh a thógáil ón mbochtaineacht faoi 2030, seachas leor a ghabháil le cúig mhilliún leanbh a shaoradh, arb é sin an sprioc faoi Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta’.

Is éard a dúirt Maria del Carmen Barrera Chamorro, comhrapóirtéir na tuairime: ‘Ní foláir do leibhéil uile na sochaí a n-aird a dhíriú ar leanaí na hEorpa. Ba cheart é a bheith de thosaíocht ag an Aontas a gcearta siúd a chomhdhlúthú. Chuige sin, tá gá le straitéis chuimsitheach chothrománach thrasnach, agus le fíorbheartas atá bunaithe ar chothromas, chun comhdheiseanna agus an cuimsiú sóisialta a áirithiú do gach leanbh, beag beann ar a gcúinsí pearsanta’.

De réir sonraí ó Eurostat do 2019, bhí 18 milliún leanbh (22.2 %) ag fás aníos agus iad i mbaol bochtaineachta agus eisiaimh shóisialta san Aontas. Dar le CESE, tá an bhochtaineacht dhigiteach agus fuinnimh chomh díobhálach céanna do leanaí agus ba cheart aghaidh a thabhairt air sin freisin mar chuid den Ráthaíocht Eorpach do Leanaí. I gcás 5.4 % de na leanaí san Eoraip atá in aois scoile, tá cónaí orthu i dteaghlaigh nach acmhainn dóibh ríomhaire ná nasc idirlín a bheith acu. Tá thart ar 25 % de mhuintir na hEorpa ina gcónaí i dteaghlaigh atá bocht ó thaobh fuinnimh de, agus bíonn tionchar aige sin freisin ar chaighdeán saoil agus sláinte leanaí.

D’fhonn leanaí Eorpacha a thógáil ón mbochtaineacht, molann CESE do na Ballstáit uile 5 % ar a laghad de chistiú CSE+ a leithdháileadh chun na críche sin. De réir an rialacháin nua, ní cheanglaítear ach ar na Ballstáit sin inar mó leibhéal na bochtaineachta leanaí ná meánleibhéal an Aontais, mar atá 23.4 %, an céatadán céanna dá n-acmhainní airgeadais CSE+ a chur in áirithe chun dul i ngleic leis an bhfadhb. Go nuige seo, ní dhearna ach 11 thír amhlaidh. (ll)