Fuinneamh

Is gné riachtanach í earnáil fuinnimh inbhuanaithe de phleananna an Aontais chun aeráidneodracht a bhaint amach faoi 2050, agus tá rún daingean ag an Aontas a bheith ar thús cadhnaíochta i bhforbairt teicneolaíochtaí agus acmhainneachtaí in-athnuaite. Mar sin féin, le blianta beaga anuas, baineadh úsáid as an bhfuinneamh mar arm geopholaitiúil agus tá tús áite bainte amach aige sa phlé beartais, ní hamháin maidir le dícharbónú agus inbhuanaitheacht, ach freisin mar phríomhghné de neamhspleáchas straitéiseach agus de shlándáil na hEorpa.

Cén ról atá ag CESE maidir le beartas fuinnimh an Aontais a mhúnlú? 

• Aghaidh a thabhairt ar thionchair shóisialta trí aird a tharraingt ar na saincheisteanna sóisialta a bhaineann le hathruithe ar tháirgeadh agus ar úsáid acmhainní fuinnimh.
• Tacú le haistriú iomaíoch agus cothrom trína chur ar a gcumas do ghnólachtaí leanúint de bheith iomaíoch agus deiseanna teicneolaíocha agus eacnamaíocha an aistrithe ísealcharbóin á dtapú acu agus béim á leagan ag an am céanna ar ábhair imní a bhaineann le praghsanna fuinnimh, saobhadh margaidh agus slándáil an tsoláthair.
• Ionadaíocht a dhéanamh ar leasanna na dtomhaltóirí trí rochtain ar fhuinneamh inacmhainne, iontaofa a chosaint, agus aird ar leith á tabhairt ar ghrúpaí leochaileacha atá i mbaol bochtaineachta fuinnimh, agus trína rannpháirtíocht ghníomhach i margaí fuinnimh a chur chun cinn.
• Ceapadh beartas rannpháirteach a chur chun cinn trína áirithiú go mbeidh saoránaigh rannpháirteach go gníomhach i ndearadh bheartas fuinnimh an Aontais.

Conas a bhaineann an Coiste na haidhmeanna seo amach?

Téann CESE i dteagmháil le beartais fuinnimh an Aontais trína thuairimí, a imeachtaí agus a mholtaí.

• Cuireann CESE neart tuairimí ar fáil mar fhreagairt ar thionscnaimh de chuid an Choimisiúin amhail an Pacáiste um na hEangacha Eorpacha agus an tuairim maidir leis an Straitéis nua um Imoibreoirí Modúlacha Beaga. Comhoibríonn ár gCoiste freisin le hUachtaránachtaí na Comhairle trí bhíthin tústuairimí a bhaineann le tosaíochtaí an tseimeastair – samplaí is ea ár dtuairim maidir le hIdirnascacht fuinnimh, eangacha leictreachais a d’iarr Uachtaránacht na Cipire agus ár dtuairim maidir le Pleanáil bonneagair fuinnimh trasteorann a forbraíodh i gcomhar le hAireacht Fuinnimh na Beilge.
• Ar a thionscnamh féin, is féidir le CESE tuairimí a tharraingt suas freisin maidir le hábhair shonracha spéise chun tacú le móiminteam polaitiúil a chruthú agus chun an tsochaí shibhialta a chur i gcroílár an phlé idirinstitiúidigh. In 2026, tá an Coiste ag díriú ar Stóráil Straitéiseach Fuinnimh don Aontas agus ar Fhuinneamh inacmhainne cobhsaí a áirithiú do thionscail dianfhuinnimh na hEorpa.
• Cuireann CESE Idirphlé Eorpach maidir le Fuinneamh chun cinn a bhfuil saineolaithe geallsealbhóirí agus lucht ceaptha beartas ó áiteanna ar fud na hEorpa páirteach ann. Trí réimse tionscnamh, lena n‑áirítear díospóireachtaí tráthúla ar phríomh-shaincheisteanna don earnáil fuinnimh amhail an Straitéis Infheistíochta um Fhuinneamh Glan, an t‑athbhreithniú ar CTA agus an Plean Gníomhaíochta um Leictriúchán, neartaíonn CESE an nasc idir an tsochaí shibhialta agus rialtóirí. Glacann ár gcomhaltaí páirt ghníomhach rialta in imeachtaí seachtracha freisin, cuir i gcás an tSeachtain bhliantúil um Fhuinneamh Inbhuanaithe, an Fóram Eorpach um Fhuinneamh Núicléach agus Fóram Fuinnimh na Saoránach.
• Is mór ag Rannóg TEN freisin saineolas na n‑eagraíochtaí óige in earnáil an fhuinnimh, agus ról á thabhairt dá n‑ionadaithe sa phróiseas dréachtaithe tuairimí trí Mheasúnú tionchair an Aontais ó thaobh na hóige de.  Ina theannta sin, tríd an Tionscnamh maidir le Comhaltaí as na Tíortha is Iarrthóirí, tá ionadaithe ón tsochaí shibhialta ó thíortha is iarrthóirí ar bhallraíocht san Aontas rannpháirteach go gníomhach in obair chomhairleach an Choiste. Leis an tionscadal seo, tá sé d’aidhm ag CESE naisc a neartú agus tacú lena gcomhtháthú de réir a chéile i gcóras fuinnimh agus i bpróiseas cinnteoireachta an Aontais.