European Economic
and Social Committee
Η κλιματική διπλωματία πρέπει να καταστεί εμβληματική δράση της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ
Από τον Stefano Mallia, πρόεδρο της Ομάδας των Εργοδοτών
Δασικές πυρκαγιές ξέσπασαν φέτος το καλοκαίρι σε πολλές χώρες της νότιας Ευρώπης, καταστρέφοντας σπίτια και παράκτια θέρετρα και μετατρέποντας τεράστιες δασικές περιοχές σε στάχτες και αποκαΐδια, ενώ πλημμύρες έπληξαν τη Σλοβενία. Τα κλιματικά συμβάντα δεν αποτελούν καινούριο φαινόμενο στην Ευρώπη, αλλά η έντασή τους έχει αυξηθεί τόσο στην Ευρώπη όσο και αλλού. Δεν χωράει αμφιβολία ότι η κλιματική αλλαγή καθιστά τα φαινόμενα αυτά συχνότερα και πιο ακραία.
Λόγω της πανδημίας COVID-19, του πολέμου στην Ουκρανία και της επακόλουθης ενεργειακής κρίσης, οι προσπάθειες που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και στην απαρχή μιας πραγματικής πράσινης μετάβασης στην Ευρώπη έχουν κάπως παρακωλυθεί.
Ορισμένα κράτη μέλη ενέκριναν σειρά μέτρων που καθυστερούν εκ των πραγμάτων τη σταδιακή κατάργηση των εξορυκτικών δραστηριοτήτων ή επενδύουν ακόμη και σε νέες συναφείς δραστηριότητες για την κάλυψη των ενεργειακών τους αναγκών. Αυτή η στάση στέλνει συγκεχυμένα μηνύματα, όχι μόνο στους πολίτες της Ευρώπης αλλά και στις τρίτες χώρες που θα μπορούσαν να την χρησιμοποιήσουν ως επιχείρημα για να δικαιολογήσουν τυχόν καθυστερήσεις στη δική τους μετάβαση. Όλα όσα προαναφέρθηκαν θα μπορούσαν να θέσουν σαφώς σε κίνδυνο τη φετινή 28η διάσκεψη των μερών για την κλιματική αλλαγή (COP28), κατά την οποία οι χώρες θα πρέπει να καταλήξουν σε συμφωνία για τη σταδιακή κατάργηση της χρήσης ορυκτών καυσίμων που εκπέμπουν CO2.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ΕΕ πρέπει να διατηρήσει συνεκτική και συνεπή προσέγγιση απέναντι στην πολιτική για το κλίμα. Πρέπει να κάνουμε πράξη τα όσα κηρύττουμε! Πρόσφατα, η ΕΕ ενέτεινε τις εργασίες της στον τομέα της κλιματικής διπλωματίας, η επιτυχία της οποίας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό τόσο από τις αποφάσεις εσωτερικής πολιτικής για το κλίμα που λαμβάνει η ΕΕ όσο και από την αποτελεσματική εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας. Παρά τις επιταχυνόμενες νέες γεωπολιτικές προκλήσεις, η ΕΕ πρέπει να αποκτήσει ενδελεχέστερη εικόνα των γεωπολιτικών πτυχών της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας. Προς το σκοπό αυτό απαιτείται μια ανανεωμένη, ισχυρή και αξιόπιστη στρατηγική για την προσαρμογή της κλιματικής διπλωματίας της ΕΕ στο σημερινό γεωπολιτικό τοπίο.
Ποιο πρέπει να είναι το σημείο εκκίνησής μας; Στην ΕΟΚΕ, πιστεύουμε ότι θα πρέπει να εμπλουτίσουμε την εργαλειοθήκη της κλιματικής διπλωματίας με πρωτοβουλίες που αποσκοπούν όχι μόνο στην ενίσχυση των κλιματικών φιλοδοξιών, αλλά και στη μετάδοση της εμπειρίας της ΕΕ και στην αντιμετώπιση των κινδύνων που σχετίζονται με το κλίμα.
Για να καταστήσουμε λειτουργική την κλιματική διπλωματία, θα πρέπει να αξιοποιήσουμε τον πολυμερή χαρακτήρα της. Σημείο εκκίνησης θα μπορούσε να αποτελέσει η δημιουργία ενός δικτύου διπλωματίας της κοινωνίας των πολιτών.
Καθώς περνάει ο καιρός, δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο εάν θέλουμε να αποφύγουμε την πρόκληση ανεπανόρθωτης ζημίας. Η κλιματική διπλωματία συνιστά προληπτική διπλωματία. Γι’ αυτό λοιπόν υπάρχει σαφής επείγουσα ανάγκη αναβάθμισης της κλιματικής διπλωματίας, καθιστώντας την εμβληματική δράση των εξωτερικών υποθέσεων και της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ.