Ο πόλεμος στην Ουκρανία, ο οποίος έχει προκαλέσει πρωτοφανή ροή προσφύγων που αναζητούν καταφύγιο στην ΕΕ, καταδεικνύει την επείγουσα ανάγκη για αποτελεσματικούς, ανθρώπινους και ανθρωπιστικούς κοινούς ευρωπαϊκούς κανονισμούς για τη μετανάστευση και το άσυλο σε έναν ανοικτό αλλά εξίσου ασφαλή χώρο Σένγκεν. Αυτό επισημαίνει η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) σε γνωμοδότησή της που εγκρίθηκε κατά τη σύνοδο ολομέλειας του Μαΐου.

«Η ρωσική στρατιωτική επίθεση κατά της Ουκρανίας άλλαξε τα δεδομένα με μη προβλέψιμο τρόπο. Ιστορικά, αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή που υπήρξε ποτέ για τη λειτουργία του χώρου Σένγκεν και την ασφάλεια της ΕΕ. Τα τρομερά γεγονότα στην Ουκρανία αναδεικνύουν για άλλη μια φορά την τεράστια σημασία της ασφάλειας των εξωτερικών συνόρων και της σταθερότητας του χώρου Σένγκεν, ως προϋπόθεσης της εσωτερικής ασφάλειας της Ευρώπης», δήλωσε ο εισηγητής της γνωμοδότησης με θέμα Δέσμη μέτρων για την Ένωση Ασφάλειας / Δέσμη μέτρων Σένγκεν, Krzysztof Balon.

Ο κ. Balon επιβεβαίωσε ότι η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τη θέση της Επιτροπής σύμφωνα με την οποία οποιοδήποτε κλείσιμο των συνόρων μεταξύ των χωρών του χώρου Σένγκεν θα πρέπει να είναι μόνο προσωρινό.

Στη γνωμοδότηση, η οποία αξιολογεί την πρόσφατη δέσμη μέτρων που υπέβαλε η Επιτροπή για την επικαιροποίηση των κανόνων που διέπουν τον χώρο Σένγκεν, η ΕΟΚΕ τόνισε ότι οι ανησυχίες των κρατών μελών όσον αφορά την ασφάλεια αντιμετωπίζονται καλύτερα με αυξημένη και ενισχυμένη συνεργασία και συντονισμό μεταξύ των αρχών επιβολής του νόμου παρά με επανεισαγωγή ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα.

Η γνωμοδότηση δίνει ιδιαίτερη έμφαση στο να διασφαλιστεί ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη, κατά τη διαχείριση των συνόρων, της μετανάστευσης και του ασύλου, σέβονται πάντοτε τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, ειδικότερα την ελευθερία κυκλοφορίας και διαμονής, καθώς και το δικαίωμα ασύλου και την αρχή της μη επαναπροώθησης. Το ίδιο ισχύει σε όλες τις περιπτώσεις για την αστυνομική και δικαστική συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών.

Η ΕΟΚΕ καλεί τα κράτη μέλη να υποστηρίξουν προδραστικά τον προτεινόμενο μηχανισμό αλληλεγγύης και να αναλάβουν κοινή ευθύνη για τη διαχείριση της μετανάστευσης, σύμφωνα με τις διατάξεις του νέου συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο.

Θα μπορούσαν να αναπτυχθούν μηχανισμοί αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών βάσει της οδηγίας σχετικά με την παροχή προσωρινής προστασίας, η οποία ενεργοποιήθηκε μόλις πρόσφατα στο πλαίσιο της ρωσικής επίθεσης κατά της Ουκρανίας, πρωτοβουλία την οποία εκτιμά ιδιαιτέρως η ΕΟΚΕ. Η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει την εφαρμογή της οδηγίας σχετικά με την παροχή προσωρινής προστασίας σε υπηκόους τρίτων χωρών σε μελλοντικές σοβαρές και επείγουσες καταστάσεις κρίσης.

Η ΕΟΚΕ επανέλαβε επίσης την ανησυχία της για τη συνεχιζόμενη εξαίρεση της Ρουμανίας, της Βουλγαρίας και της Κροατίας από τον χώρο Σένγκεν και συμμερίζεται την έκκληση της Επιτροπής για ανάληψη ταχείας και αποφασιστικής δράσης από το Συμβούλιο προκειμένου να διορθωθεί αυτή η κατάσταση. (ll)