EESC pleit voor open en veilig Schengengebied

De oorlog in Oekraïne, die heeft geleid tot een ongekende stroom vluchtelingen die onderdak zoeken in de EU, laat zien dat er dringend behoefte is aan doeltreffende, humane en humanitaire gemeenschappelijke Europese regels inzake migratie en asiel, in een open maar ook veilig Schengengebied, zo staat te lezen in een advies dat het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) tijdens zijn zitting van mei heeft goedgekeurd.

“De Russische militaire agressie tegen Oekraïne heeft de situatie in de wereld volledig veranderd. Historisch gezien vormt deze ontwikkeling de grootste bedreiging voor de werking van het Schengengebied en de veiligheid van de EU. De verschrikkelijke gebeurtenissen in Oekraïne onderstrepen eens te meer het belang van de veiligheid aan de buitengrenzen en de stabiliteit van het Schengengebied, als voorwaarde voor de binnenlandse veiligheid in Europa”, zo zei Krzysztof Balon, rapporteur voor het advies over het Pakket veiligheidsunie / Schengenpakket.

Hij zei dat het EESC net als de Commissie van mening is dat alle reisbeperkingen tussen Schengenlanden van tijdelijke aard moeten zijn.

In het advies, waarin het EESC zich buigt over het recente pakket van de Commissie waarmee de Schengenregels worden bijgewerkt, wordt gesteld dat de veiligheidsproblemen van de lidstaten beter kunnen worden aangepakt door meer en intensievere samenwerking tussen de rechtshandhavingsautoriteiten dan door de herinvoering van controles aan de binnengrenzen.

Het EESC benadrukt met klem dat de EU en haar lidstaten bij het uitvoeren van het beleid inzake grensbeheer, migratie en asiel te allen tijde het Handvest van de grondrechten moeten naleven, met name de vrijheid van verkeer en van verblijf alsook het recht op asiel en het beginsel van non-refoulement. Hetzelfde geldt voor de politiële en justitiële samenwerking tussen lidstaten.

Het EESC dringt erop aan dat de lidstaten het solidariteitsmechanisme proactief ondersteunen en gezamenlijk de verantwoordelijkheid nemen voor het migratiebeheer, overeenkomstig de bepalingen van het nieuwe pact inzake asiel en migratie.

Het EESC is er zeer mee ingenomen dat de Richtlijn inzake tijdelijke bescherming is geactiveerd in de context van de Russische agressie tegen Oekraïne; op grond hiervan zouden solidariteitsmechanismen tussen de lidstaten kunnen worden ontwikkeld. De Commissie zou moeten overwegen deze richtlijn in geval van ernstige en urgente crisissituaties ook te laten gelden voor onderdanen van derde landen.

Ook spreekt het EESC nogmaals zijn bezorgdheid uit over het feit dat Roemenië, Bulgarije en Kroatië en Cyprus nog steeds zijn uitgesloten van het Schengengebied, en dringt het net als de Commissie aan op een snel en doortastend optreden van de Raad om hier verandering in te brengen. (ll)