Είσοδος στο παιχνίδι

Έχοντας κουραστεί να ακούν τις ίδιες δικαιολογίες, τρεις εσθονικές ΜΚΟ —το Εσθονικό Οικολογικό Κίνημα, το Εσθονικό Ταμείο για τη Φύση και το Εσθονικό Κέντρο Περιβαλλοντικού Δικαίου― αποφάσισαν να κάνουν την είσοδό τους στο παιχνίδι και να φέρουν διάφορα ενδιαφερόμενα μέρη στο τραπέζι μιας συζήτησης σχετικά με τη δίκαιη μετάβαση, σε μια χώρα που εμφανίζει ένα από τα υψηλότερα αποτυπώματα άνθρακα στην ΕΕ στον κόσμο. Το επικοινωνιακό τους σχέδιο επικεντρώθηκε στη βορειοανατολική Εσθονία όπου ο πετρελαιούχος σχιστόλιθος παραμένει ο βασιλιάς των καυσίμων και οι περισσότερες θέσεις εργασίας εξαρτώνται από την εξόρυξή του, η οποία θα πρέπει σταδιακά να καταργηθεί. Δεν επρόκειτο για εύκολη συζήτηση, αλλά τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά.

ΕΟΚΕ info: Τι σας ώθησε να δρομολογήσετε το έργο ή την πρωτοβουλία σας;

Madis Vasser: Τα εσθονικά περιβαλλοντικά κινήματα ζητούν τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων εδώ και δεκαετίες, αλλά τα αιτήματά τους προσέκρουαν πάντα στις ίδιες δικαιολογίες —«Τι θα γίνει με τις θέσεις εργασίας;», «Τι θα συμβεί με την οικονομία;», «Είναι υπερβολικά δύσκολο εγχείρημα», «Ποιος θα αναλάβει την ευθύνη;» κλπ.
Έτσι λοιπόν, το 2018, τρεις ΜΚΟ αποφάσισαν να δρομολογήσουν ένα κοινό έργο για να ηγηθούν ουσιαστικού διαλόγου μεταξύ όλων των ενδιαφερόμενων μερών σχετικά με τη δίκαιη μετάβαση από το βασικό ορυκτό μας καύσιμο, τον πετρελαιούχο σχιστόλιθο.

Ποιας υποδοχής έτυχε το έργο σας; Έχετε λάβει ενημέρωση από τα άτομα που βοηθήσατε; (Εάν ναι, μπορείτε να μας δώσετε ένα παράδειγμα;)

Η υποδοχή ήταν καλή ― εκπρόσωποι όλων των πλευρών συναντήθηκαν για να εξετάσουν τα προβλήματα. Όπως δήλωσε αργότερα, ο εκπρόσωπος ενός δήμου από την περιοχή εξόρυξης πετρελαιούχου σχιστόλιθου ανέμενε άλλη μια ανώφελη περιβαλλοντική συνάντηση, αλλά η συζήτηση υπήρξε πραγματικά εποικοδομητική.
Κατά τη διάρκεια του έργου, αλλά και μετέπειτα, είχαμε στενές επαφές με τον τοπικό πληθυσμό, εκπροσώπους του κλάδου και κυβερνητικούς αξιωματούχους —μάλιστα, λόγω εν μέρει αυτής της δικτύωσης, η Εσθονία ήταν ένα από τα πρώτα κράτη μέλη που οριστικοποίησαν το εδαφικό τους σχέδιο δίκαιης μετάβασης για το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης.

Πώς σκοπεύετε να χρησιμοποιήσετε τη συγκεκριμένη χρηματοδότηση για να βοηθήσετε περισσότερο την κοινότητα στην οποία απευθύνεστε; Σχεδιάζετε ήδη νέα έργα;

Θα χρησιμοποιήσουμε τους χρηματοδοτικούς πόρους για να επεκτείνουμε ορισμένες από τις δραστηριότητες του αρχικού έργου, όπως ο συντονισμός ενός εκτεταμένου δικτύου ΜΚΟ για το κλίμα που προωθεί τη συνεργασία μεταξύ τοπικών οργανώσεων σχετικά με κλιματικά ζητήματα.
Η οικονομική στήριξη θα χρησιμοποιηθεί επίσης για την ανάπτυξη έργων παρακολούθησης, περισσότερο εστιασμένων πλέον στο τοπικό επίπεδο.

Ποια συμβουλή θα δίνατε σε άλλες οργανώσεις για την επίτευξη αποτελεσμάτων με αντίστοιχες δραστηριότητες και προγράμματα;

Όπως επισημάνθηκε εύστοχα σε συνεδρία κατάρτισης στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για το κλίμα (European Climate Initiative/EUKI): «Μπείτε στο παιχνίδι» και «Συγκρουστείτε». Αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να φοβάστε να προσεγγίσετε διάφορα ενδιαφερόμενα μέρη διότι μπορεί τώρα ακριβώς να είναι η στιγμή που σκέφτονται με τον ίδιο τρόπο μ’ εσάς.
Ταυτόχρονα, όμως, πρέπει να θυμάστε ότι ορισμένα ενδιαφερόμενα μέρη ενδέχεται να μην εμπιστεύονται στην αρχή το ένα το άλλο ή να έχουν πολύ διαφορετικές απόψεις σχετικά με τα βέλτιστα προσδοκώμενα αποτελέσματα αυτής της συνεργασίας, οπότε προετοιμαστείτε για τέτοιες συγκρούσεις και, αντί να τις αποφύγετε, χρησιμοποιήστε τες.

Πόσο αισιόδοξος είστε σχετικά με τις προοπτικές της ΕΕ να επιτύχει τους στόχους της Πράσινης Συμφωνίας;

Πιστεύω ότι, εν τέλει, η κατάσταση του περιβάλλοντος θα μας κάνει αρχικά ακόμη πιο φιλόδοξους από ό,τι τώρα και στη συνέχεια θα μας ωθήσει να επιτύχουμε αυτούς τους στόχους μέσω συστηματικότερης αλλαγής του τρόπου ζωής και των καταναλωτικών προτύπων μας, καθώς δεν υπάρχει κανένας άλλος εφικτός τρόπος άμβλυνσης των χειρότερων επιπτώσεων της οικολογικής και της κλιματικής κρίσης.