Dul sa bhearna bhaoil

Agus iad bréan bailithe de na leithscéalta a dhéantaí ina thaobh, chinn trí eagraíocht neamhrialtasacha ón Eastóin – Gluaiseacht Ghlas na hEastóine, Ciste na hEastóine don Dúlra agus Ionad Dlí Comhshaoil na hEastóine – dul sa bhearna bhaoil agus geallsealbhóirí éagsúla a thabhairt le chéile le haghaidh díospóireacht faoin aistriú cóir a chur i gcrích i dtír a bhfuil ceann de na loirg charbóin is mó ar domhan aici. Sa tionscadal cumarsáide a chuir siad le chéile, leagadh béim ar an réigiún thoir thuaidh, áit a bhfuil an sceall ola fós ar an ábhar breosla is minice a úsáidtear agus áit a bhfuil formhór mór de phoist an réigiúin ag brath ar an tionscal scealla ola, óir ní mór deireadh a chur lena úsáid de réir a chéile. Níorbh aon dóithín é tús a chur leis an díospóireacht ach is ábhar misnigh torthaí an phlé sin.

CESE info: Cad ina thaobh ar chuir tú tús le do thionscadal nó tionscnamh?

Madis Vasser: Tá gluaiseachtaí comhshaoil na hEastóine ag iarraidh le blianta fada go gcuirfí deireadh de réir a chéile le breoslaí iontaise, ach ba mhinic na leithscéalta céanna á reic – cad faoi chaillteanas post? cad faoin ngeilleagar? is cúram ró-dheacair é agus cé a bheadh freagrach as? etc.
Mar sin, in 2018 chinn trí eagraíocht neamhrialtasacha comhthionscadal a sheoladh chun idirphlé fóinteach a chur ar siúl idir na geallsealbhóirí go léir, faoi aistriú cóir ón bpríomhbhreosla iontaise a úsáidimid, mar atá an sceall ola.

Cén glacadh a bhí le do thionscadal? An bhfuair tú aiseolas ó na daoine ar chuidigh tú leo? (Má fuair, an féidir leat sampla a thabhairt?)

Cuireadh fáilte roimhe – tháinig ionadaithe ón uile champa le chéile chun na saincheisteanna a phlé. Cuir i gcás, is éard a dúirt ionadaí amháin ó bhardas atá suite sa réigiún mianadóireachta scealla ola linn ina dhiaidh sin ná gur shíl sé nach mbeadh ann ach cruinniú comhshaoil eile gan mhaith, cé go raibh éifeacht mhór leis i ndáiríre.
Le linn an tionscadail agus ina dhiaidh, bhí dlúth-theagmháil againn le daoine áitiúla, le hionadaithe ón tionscal scealla ola agus le hoifigigh rialtais: is mar gheall ar an líonrú sin, cuid mhaith, a tharla an Eastóin a bheith ar cheann de na chéad Bhallstáit a thug a bplean críochach um aistriú cóir chun críche faoi chuimsiú an Chiste um Aistriú Cóir.

Conas a bhainfidh sibh úsáid as an gcistiú sonrach seo chun tuilleadh cabhrach a thabhairt don phobal? An bhfuil tionscadail eile beartaithe agaibh cheana féin?

Bainfimid úsáid as na cistí chun cur le cuid de na gníomhaíochtaí ón tionscadal tosaigh, amhail comhordú a dhéanamh ar líonra mór d’eagraíochtaí neamhrialtasacha atá ag obair ar son na haeráide agus a chothaíonn comhar idir eagraíochtaí áitiúla ar shaincheisteanna aeráide.
Úsáidtear an tacaíocht freisin chun tionscadail leantacha a fhorbairt, atá dírithe níos mó ar an leibhéal áitiúil anois.

Cén chomhairle a chuirfeá ar eagraíochtaí eile i dtreo go mbeadh rath orthu agus iad i mbun gníomhaíochtaí agus cláir den chineál seo?

Seo a leanas roinnt comhairle a tugadh le linn seisiún oiliúna amháin a reáchtáladh mar chuid de Thionscnamh Aeráide na hEorpa (EUKI): ‘téigh sa bhearna bhaoil’ agus ‘ná loic ón gcoimhlint’. Ciallaíonn sé sin nach ceart eagla a bheith ort dul i dteagmháil le geallsealbhóirí éagsúla, mar cá bhfios nach é an t-am ceart é agus go bhfuil siad ar aon intinn leat faoi na moltaí atá sa cheann agat.
San am céanna, ní mór cuimhneamh air, áfach, go mb’fhéidir nach mbeadh muinín ag roinnt geallsealbhóirí as a chéile ar dtús, nó go mbeadh tuiscint an-difriúil acu ar an gcaoi leis na torthaí is fearr a bhaint amach de thairbhe an chomhair seo. Ar an ábhar sin, bí san airdeall le heagla go mbeadh coimhlintí den chineál sin ann agus tabhair aghaidh orthu in ionad iad a sheachaint.

Cén dóchas ata agat go mbainfidh an tAontas Eorpach spriocanna an Chomhaontaithe Ghlais amach?

Sílim go mbeimid níos uaillmhianaí ná riamh sa deireadh óir tabharfaidh staid an chomhshaoil orainn an t-athrú sin a dhéanamh, agus go bhféachfaimid leis na spriocanna sin a bhaint amach ansin trí athruithe níos córasaí a dhéanamh ar ár stíleanna maireachtála agus ar ár bpatrúin tomhaltais, mar nach bhfuil aon bhealach indéanta eile ann chun na héifeachtaí is measa a bhaineann leis an ngéarchéim éiceolaíoch agus aeráide a mhaolú.