Praworządność jest również w dużym stopniu związana z gospodarką!

Pogłębia się kryzys UE związany z praworządnością. Stał się on bardzo upolityczniony i wywołał spory prawne, które podważają fundamenty Unii Europejskiej. Chociaż polityczne i prawne aspekty debaty o praworządności są w dużym stopniu obecne w dyskursie publicznym, nie docenia się aspektu gospodarczego. Moim zdaniem jest to błąd, ponieważ praworządność ma duży wpływ na stabilność społeczną i gospodarczą.

Poszanowanie praworządności sprzyja wzrostowi, gdyż dzięki temu przyciąga się inwestorów, którzy cenią bezpieczeństwo i przejrzystość. Dla inwestorów ważne są też stabilne warunki oferowane przez uczciwe i etyczne rządy, a także sprawiedliwe i niezależne sądownictwo. Z tego względu poszanowanie praworządności ma zasadnicze znaczenie dla inwestycji i handlu.

Osobiście uważam, że zasada praworządności powinna odgrywać większą rolę na rynku wewnętrznym. Nie możemy mieć uczciwej konkurencji, jeżeli w coraz większej liczbie państw UE stosowane są środki dyskryminujące (takie jak dodatkowa biurokracja i podatki, które mają zastosowanie wyłącznie do inwestorów zagranicznych). Niektóre prawa, takie jak prawo do własności i swoboda prowadzenia działalności, muszą być lepiej egzekwowane.

Gospodarczy aspekt praworządności jest szczególnie dobrze widoczny w kontekście rozszerzenia. Dla krajów kandydujących i potencjalnych krajów kandydujących perspektywa przystąpienia do UE stanowi największą zachętę do przeprowadzenia reform gospodarczych i wzmocnienia praworządności. UE musi dawać przykład, aby kraje te pozostały na drodze do przystąpienia i nadal rozwijały swoje demokracje w stylu europejskim. To szczególnie ważne teraz, gdy inne kraje, np. na Bałkanach Zachodnich, intensyfikują wysiłki na rzecz zwiększenia swojego wpływu.

To tylko niektóre z przyczyn, dla których należy zwiększyć monitorowanie ekonomicznych aspektów praworządności. Musimy położyć większy nacisk na tę kwestię. To zadanie dla nas, EKES-u, podczas naszych obecnych misji informacyjnych poświęconych praworządności. Osobiście zachęcam Komisję Europejską, by włączyła do sprawozdania na temat praworządności z 2022 r. odrębny rozdziału poświęcony jej wymiarowi gospodarczemu. Temat ten z pewnością wart jest pogłębionej refleksji i zaangażowania.

Christa Schweng
Przewodnicząca EKES-u