Το κράτος δικαίου αφορά επίσης σε πολύ μεγάλο βαθμό την οικονομία!

Η κρίση του κράτους δικαίου στην ΕΕ επιδεινώνεται. Έχει λάβει έντονη πολιτική χροιά και πυροδότησε νομικές διαμάχες που υποσκάπτουν τα ίδια τα θεμέλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ενώ οι πολιτικές και οι νομικές πτυχές της συζήτησης σχετικά με το κράτος δικαίου είναι εξαιρετικά παρούσες στον δημόσιο λόγο, η οικονομική διάσταση εξακολουθεί να υποτιμάται. Αυτό είναι λάθος, κατά τη γνώμη μου, δεδομένου ότι η κοινωνική και οικονομική σταθερότητα επηρεάζεται σοβαρά από το κράτος δικαίου.

Ο σεβασμός του κράτους δικαίου τονώνει την ανάπτυξη με την προσέλκυση επενδυτών που αποδίδουν σημασία στην ασφάλεια, την προστασία και τη διαφάνεια. Οι επενδυτές εκτιμούν επίσης τις συνθήκες σταθερότητας που προσφέρουν οι δίκαιες και ηθικές κυβερνήσεις, καθώς και μια δίκαιη και ανεξάρτητη Δικαιοσύνη. Κατά συνέπεια, ο σεβασμός του κράτους δικαίου είναι μείζονος σημασίας για τις επενδύσεις και το εμπόριο.

Προσωπικά, πιστεύω ότι η αρχή του κράτους δικαίου θα πρέπει να έχει ισχυρότερο ρόλο στην εσωτερική αγορά. Δεν μπορούμε να διασφαλίσουμε θεμιτό ανταγωνισμό εάν σε όλο και περισσότερες χώρες της ΕΕ εφαρμόζονται μέτρα που εισάγουν διακρίσεις (όπως πρόσθετη γραφειοκρατία και φόροι που ισχύουν μόνο για τους ξένους επενδυτές). Ορισμένα δικαιώματα, όπως το δικαίωμα ιδιοκτησίας και η επιχειρηματική ελευθερία, πρέπει να εφαρμόζονται καλύτερα.

Η οικονομική πτυχή του κράτους δικαίου καθίσταται ιδιαίτερα προφανής όσον αφορά τη διεύρυνση. Για τις υποψήφιες και τις δυνάμει υποψήφιες χώρες, η προοπτική ένταξης στην ΕΕ αποτελεί το μεγαλύτερο κίνητρο για την πραγματοποίηση οικονομικών μεταρρυθμίσεων και την ενίσχυση του κράτους δικαίου. Η ΕΕ πρέπει να δώσει το καλό παράδειγμα προκειμένου οι χώρες αυτές να παραμείνουν σε ενταξιακή πορεία και να συνεχίσουν να αναπτύσσουν τις δημοκρατίες τους κατά το ευρωπαϊκό πρότυπο, πράγμα που καθίσταται ιδιαίτερα σημαντικό στην παρούσα χρονική στιγμή κατά την οποία άλλες χώρες εντείνουν τις προσπάθειές τους για την απόκτηση επιρροής, π.χ. στα Δυτικά Βαλκάνια.

Αυτοί είναι μόνο μερικοί από τους λόγους για τους οποίους πρέπει να επιταθεί η παρακολούθηση των οικονομικών πτυχών του κράτους δικαίου και να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην οικονομική του διάσταση. Αυτός πρέπει να είναι ο δικός μας ρόλος ―ο ρόλος της ΕΟΚΕ― κατά τις εν εξελίξει διερευνητικές αποστολές μας σχετικά με το κράτος δικαίου. Προσωπικά, συνιστώ θερμά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συμπεριλάβει στην έκθεσή της του 2022 ξεχωριστό κεφάλαιο για το κράτος δικαίου, με εστίαση στην οικονομική διάσταση. Το θέμα αξίζει αναμφίβολα να αποτελέσει αντικείμενο μακροπρόθεσμου προβληματισμού και επενδύσεων.

Christa Schweng
Πρόεδρος της ΕΟΚΕ