Het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) pleit voor bevordering van een doeltreffende sociale dialoog in de lidstaten van de EU omdat deze een sleutelrol speelt bij het uitstippelen van economisch, werkgelegenheids- en sociaal beleid dat zorgt voor betere levens- en arbeidsomstandigheden in de hele EU. Deze dialoog is noodzakelijk om economische duurzaamheid te bevorderen en te verwezenlijken.

In zijn advies over Sociale dialoog als belangrijke pijler van economische duurzaamheid en veerkrachtige economieën, rekening houdend met het belang van levendige publieke debatten in de EU-lidstaten geeft het EESC een overzicht van de nationale praktijken op het gebied van de sociale dialoog en neemt het deze in de context van eerdere crises onder de loep. Het onderzoekt tevens hoe het concept van sociale dialoog, en met name de tripartiete vorm ervan, waarbij de overheid betrokken is, verder kan gaan dan collectieve onderhandelingen en hoe de sociale dialoog een belangrijk instrument is voor de goede governance van elk veranderingsproces.

Het advies is op verzoek van het Duitse EU-voorzitterschap opgesteld door voormalig EESC-lid Vladimíra Drbalová en huidig lid Cinzia Del Rio.

Landen met gevestigde mechanismen voor sociale dialoog reageren beter en sneller op crises, ook op crises van mondiale omvang zoals de COVID-19-pandemie. Toch blijkt uit het advies dat de sociale dialoog in veel landen nog steeds versnipperd is en slechts af en toe plaatsvindt of aan kracht inboet, met een ondermijning van de autonomie van de sociale partners tot gevolg.

In het advies worden verschillende aanbevelingen gedaan voor een goed beheer van de sociale dialoog in de nabije toekomst, na de pandemie. Doel is actieve betrokkenheid van de sociale partners bij het opstellen en uitvoeren van nationale herstelplannen te waarborgen en goed ondernemingsbestuur op basis van sociale dialoog en collectieve onderhandelingen te stimuleren.

Voor een doeltreffende sociale dialoog moet echter ook kunnen worden gerekend op representatieve en legitieme sociale partners en regeringen die zich verbinden tot deelname aan de sociale dialoog. Evenzeer is het van essentieel belang dat de autonomie van de sociale partners en de vrijheid van vereniging en het recht op collectieve onderhandelingen worden gerespecteerd.

De Europese sociale dialoog is verankerd in de EU-Verdragen, waarvan de Europese sociale partners alle betreffende mogelijkheden moeten benutten.

Zij moeten worden betrokken bij het Europees Semester voor economische governance en met name bij de ontwikkeling en tenuitvoerlegging van hervormingen en beleid op werkgelegenheids-, sociaal en, waar nodig, economisch gebied.

"We hebben in het Europees Semester een bindend raadplegingsmechanisme voor de sociale partners nodig. Gezien de economische en sociale gevolgen van de pandemie is het nu belangrijker dan ooit om de sociale partners te betrekken bij het opstellen van plannen voor herstel en veerkracht, met inbegrip van instrumenten voor rapportage door de overheid", aldus mevrouw Del Rio. (ll)