Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή προέτρεψε τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να επιδεικνύουν μηδενική ανοχή στη στάση και στις πρακτικές των κρατών μελών που παρεμποδίζουν το έργο της κοινωνίας των πολιτών και συρρικνώνουν τον χώρο της στην Ευρώπη.

Για την αποτροπή τέτοιων εξελίξεων, η ΕΟΚΕ καλεί την ΕΕ να λάβει ορισμένα μέτρα, όπως η αναστολή της χορήγησης ενωσιακών κονδυλίων σε όσα κράτη μέλη δεν σέβονται τις αρχές της ΕΕ. Τούτο δε με μέλημα τόσο την πλήρη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών σε όλες τις φάσεις της χάραξης πολιτικής όσο και την κατοχύρωση της συμμετοχικής δημοκρατίας στην Ευρώπη.

Στη γνωμοδότηση με θέμα Ο ρόλος των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών ως θεματοφυλάκων του κοινού συμφέροντος στη μεταπανδημική ανάκαμψη, η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι η κοινωνία των πολιτών της Ευρώπης εξακολουθεί να αντιμετωπίζει πολλά και μείζονα εμπόδια και ότι το πεδίο δράσης της έχει συρρικνωθεί δραστικά σε ορισμένα μέρη της ΕΕ. Τούτο δε μολονότι η κοινωνία των πολιτών έχει συμβάλει καθοριστικά στον μετριασμό των συνεπειών της πανδημίας και παρά το γεγονός ότι ο τρόπος με τον οποίο συνέτρεξε τους Ουκρανούς πρόσφυγες ήταν υποδειγματικός από την πρώτη κιόλας ημέρα της ρωσικής εισβολής.

«Η κοινωνία των πολιτών έχει βοηθήσει καταλυτικά την κοινωνία μας να αντεπεξέλθει στην πανδημία COVID-19 και τώρα η ουκρανική κρίση καταδεικνύει σαφώς την αξία και τη σημασία της για τη δημοκρατία μας», επισήμανε ο εισηγητής της γνωμοδότησης Ιωάννης Βαρδακαστάνης.

Σήμερα που η κοινωνία των πολιτών πρόκειται να συμβάλει καθοριστικά στην ανασυγκρότηση από τις καταστροφικές επιπτώσεις της κρίσης COVID-19, κάτι που συνεπάγεται τη συμμετοχή ολόκληρης της κοινωνίας, η ΕΕ πρέπει να μεριμνήσει για τη διεξαγωγή διαλόγου μεταξύ της κοινωνίας των πολιτών και των υπευθύνων χάραξης πολιτικής, καθότι η έλλειψη αυτού του διαλόγου αποτελεί ένα από τα κύρια εμπόδια που αντιμετωπίζει η κοινωνία των πολιτών σε όλα τα επίπεδα.

Ένα άλλο εμπόδιο είναι η απουσία ουσιαστικής συμμετοχής της κοινωνίας των πολιτών στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων που έχουν να κάνουν με σημαντικές πολιτικές και με τη νομοθεσία.

Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ θα πρέπει να επιδεικνύουν μηδενική ανοχή σε αυτή τη στάση και να αντιδράσουν «σθεναρά και χωρίς συμβιβασμούς», καθότι η συμπερίληψη της κοινωνίας των πολιτών στη διαδικασία χάραξης πολιτικής είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τις αρχές και τις Συνθήκες της ΕΕ. Για την εξάλειψη τέτοιων πρακτικών, θα πρέπει να θεσπιστούν νομικές ρυθμίσεις σε ενωσιακό και σε εθνικό επίπεδο.

Οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών πρέπει να λαμβάνουν οικονομική και τεχνική υποστήριξη για να μπορούν να αναπτύξουν τον ρόλο τους, χωρίς ωστόσο να διακυβεύεται η ανεξαρτησία τους. (ll)