της Ομάδας των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ

Στις 8 Απριλίου, το Ευρωπαϊκό Δίκτυο κατά της Φτώχειας (EAPN) δρομολόγησε την πιο πρόσφατη Αναφορά του για τη φτώχεια με τίτλο «Μια συστημική προσέγγιση της κοινωνικής προστασίας».

Στην αναφορά, η οποία παρουσιάστηκε για πρώτη φορά σε εκδήλωση με συνδιοργανώτρια την Ομάδα των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ στις Βρυξέλλες, εξετάζονται οι δυσκολίες που πρέπει να ξεπεραστούν για τη διασφάλιση ισχυρών και ανθεκτικών συστημάτων κοινωνικής προστασίας. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στη σημερινή συγκυρία, καθώς το κράτος πρόνοιας ανά την ΕΕ υφίσταται αυξανόμενους οικονομικούς περιορισμούς εξαιτίας της περιστολής των εθνικών δαπανών και της αύξησης των δαπανών στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας.

Η αναφορά, με βάση τα πορίσματα 19 εθνικών οργανώσεων-μελών του Ευρωπαϊκού Δικτύου κατά της Φτώχειας, καταδεικνύει ότι η συστημική προσέγγιση της ολοκληρωμένης και αποτελεσματικής κοινωνικής προστασίας προϋποθέτει την ενσωμάτωση των συναφών μορφών πολιτικής σε ολοκληρωμένες και μακροπρόθεσμες στρατηγικές που συνδυάζουν τις οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές διαστάσεις. Οι πολιτικές αυτές πρέπει να βασίζονται σε αξιόπιστα στοιχεία και δεδομένα, καθώς και στην ουσιαστική συμμετοχή των ατόμων που βιώνουν τη φτώχεια.

Τα εθνικά δίκτυα του Ευρωπαϊκού Δικτύου κατά της Φτώχειας εκφράζουν την ανησυχία τους για περικοπές των κοινωνικών δαπανών. Συν τοις άλλοις, δείκτες όπως τα υψηλά επίπεδα μη απορρόφησης των κοινωνικών παροχών εξακολουθούν να εγείρουν ανησυχίες σχετικές με την αποτελεσματικότητα των πολιτικών που δεν προσεγγίζουν όσους τις έχουν ανάγκη και είναι επιλέξιμοι για κοινωνικές παροχές.

Σύμφωνα με την αναφορά, είναι ανεπαρκής η απάντηση που δίνεται σε έναν ταχέως μεταβαλλόμενο κόσμο που χαρακτηρίζεται από την ψηφιοποίηση, πολέμους, γήρανση του πληθυσμού και την κλιματική αλλαγή, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη επαναφοράς της συστημικής προσέγγισης των κοινωνικών πολιτικών.

«Η ΕΕ πρέπει να προστατεύσει το κράτος πρόνοιας και να δώσει προτεραιότητα στις κοινωνικές δαπάνες», δήλωσε η κ. Juliana Wahlgren, διευθύντρια του Ευρωπαϊκού Δικτύου κατά της Φτώχειας, επισημαίνοντας τον επείγοντα χαρακτήρα του θέματος και συμπλήρωσε: «Για τον σκοπό αυτό, η Αναφορά για τη φτώχεια περιλαμβάνει συστάσεις σχετικές ―μεταξύ άλλων― με το ελάχιστο εισόδημα, τη στεγαστική κρίση και την ενεργειακή μετάβαση. Η αποτελεσματικότητα και η επάρκεια είναι ουσιώδη ζητούμενα. Το επόμενο έτος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα δρομολογήσει τη «Στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση της φτώχειας», η οποία μπορεί να επιτύχει μόνο εάν τα κράτη μέλη προσεγγίσουν την κοινωνική προστασία με τρόπο πραγματικά συστημικό. Δεδομένου ότι πάνω από το 20 % του πληθυσμού της ΕΕ διατρέχει τον κίνδυνο της φτώχειας, δεν έχουμε την πολυτέλεια να συνεχίσουμε να ασκούμε κατακερματισμένες πολιτικές — η κοινωνική προστασία πρέπει να είναι ισχυρή, συντονισμένη και αποτελεσματική.»

Από την πλευρά του, ο κ. Séamus Boland, πρόεδρος της Ομάδας των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών, δήλωσε τα εξής: «Προϋπόθεση της εξάλειψης της φτώχειας είναι η αδιάκοπη δράση όλων των κρατών μελών. Μεγάλο μέρος της φτώχειας που υφίσταται στην ΕΕ αφορά όλες τις γενεές και μπορεί να είναι ιδιαίτερα σκληρή για τη διαβίωση τόσο των παιδιών όσο και των ηλικιωμένων. Στα της εκπαίδευσης, της στέγασης και της υψηλού κόστους ενέργειας, πρέπει να ληφθούν ειδικά μέτρα για τη διόρθωση των αδυναμιών του συστήματος. Ειδάλλως, η ΕΕ ως πολιτική οντότητα θα προσπαθήσει να δυσκολευτεί διατηρήσει την εμπιστοσύνη των πολιτών της.»

Ο δε κ. Krzysztof Balon, αντιπρόεδρος της Ομάδας των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών και εισηγητής της γνωμοδότησης της ΕΟΚΕ με θέμα την πρώτη Στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση της φτώχειας, η οποία ανακοινώθηκε στις Πολιτικές κατευθύνσεις για την επόμενη Ευρωπαϊκή Επιτροπή 2024-2029, παρατήρησε τα ακόλουθα: «Μια αποτελεσματική στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση της φτώχειας πρέπει να βασίζεται στις εμπειρίες των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν τη φτώχεια και να ανταποκρίνεται στις ανάγκες τους. Θα πρέπει επίσης να επικουρεί τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και να τις καθιστά συμμέτοχες στον σχεδιασμό και την υλοποίηση κατάλληλων έργων και μέτρων για την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού.»

Η γνωμοδότηση θα παρουσιαστεί κατά την προγραμματισμένη για τις 16 και 17 Ιουλίου σύνοδο ολομέλειας της ΕΟΚΕ.