European Economic
and Social Committee
Διάσκεψη για το Μέλλον της Ευρώπης: ελπίδες και κίνδυνοι για ένα μέλλον που ενδέχεται να εκλείψει πολύ σύντομα
Από την Ομάδα των Εργαζομένων της ΕΟΚΕ
Η Διάσκεψη για το Μέλλον της Ευρώπης αποτελεί εξαιρετική ευκαιρία, πραγματικό σημείο καμπής για την πολυπόθητη δημιουργία μιας αμιγώς ευρωπαϊκής δημόσιας σφαίρας. Η απεύθυνση στους πολίτες και η συνεργασία με την κοινωνία των πολιτών, τις συνδικαλιστικές και τις επιχειρηματικές οργανώσεις είναι θεμελιώδους σημασίας για την επιτυχία της. Τα προς συζήτηση ζητήματα, που ποικίλλουν από την ευρωπαϊκή δημοκρατία έως την κοινωνική δικαιοσύνη, από τις θέσεις εργασίας έως το περιβάλλον, από τη μετανάστευση έως την κλιματική αλλαγή, αποτελούν βασικές προκλήσεις για το παρόν και το μέλλον της ηπείρου και των χωρών μας
Ένα τόσο φιλόδοξο θεματολόγιο εγείρει δικαίως προσδοκίες. Ωστόσο, η ελπίδα είναι δίκοπο μαχαίρι και αν αυτά τα μείζονα ζητήματα δεν μετουσιωθούν σε πραγματικές συζητήσεις και απτές προτάσεις, αν δεν επιτευχθεί η συμμετοχή των πολιτών πέραν της γυάλας των Βρυξελλών και η συνεργασία με πολίτες και εργαζόμενους από όλη την Ευρώπη, η ελπίδα μπορεί γρήγορα να δώσει τη θέση της στην απογοήτευση, εντείνοντας το κλίμα δυσαρέσκειας που αντικατοπτρίζει η άνοδος του εξτρεμισμού και του λαϊκισμού. Η πολιτική συζήτηση αποτελεί μακρά διαδικασία, ιδίως όταν οι απλοί πολίτες καλούνται να συζητήσουν εξαιρετικά περίπλοκα ζητήματα. Και παρότι η συγκυρία είναι, όπως είπαμε, πρόσφορη, ο περιορισμένος χρόνος που προβλέπεται για τη Διάσκεψη στο σύνολό της, καθώς και το ελάχιστο περιεχόμενο που έχει διατεθεί μέχρι στιγμής, και το οποίο περιορίζεται σε μια συνοπτική σκιαγράφησης της εναρκτήριας συνόδου ολομέλειας, αποτελεί σήμα κινδύνου για το ενδεχόμενο περάτωσης της διάσκεψης χωρίς τίποτε ουσιαστικότερο από μια σειρά γενικόλογων ιδεών και διακηρύξεων.
Θεμελιώδη συνιστώσα της Διάσκεψης αποτελούν οι επιτροπές πολιτών που θα στελεχωθούν τυχαία με επιλεγμένους πολίτες από όλα τα κράτη μέλη για να αποτελέσουν αντιπροσωπευτικό δείγμα των πολιτών της ΕΕ. Ωστόσο, παρότι η πρώτη επιτροπή πολιτών αναλαμβάνει δράση τον τρέχοντα μήνα, τον Σεπτέμβριο, εξακολουθεί να μην υπάρχει ενημέρωση σχετικά με το ακριβές περιεχόμενο των συζητήσεων, καθώς τα πορίσματα της πρώτης προσωρινής έκθεσης, την οποία εκπόνησε εξωτερικός ανάδοχος βάσει διαδικτυακών συμβολών, δεν έχουν δημοσιευθεί ακόμη. Κατ’ αυτόν τον τρόπο υπάρχει όντως δυνατότητα να εισαχθούν εξωτερικές ιδέες στην πολιτική συζήτηση, αλλά και συγχρόνως κίνδυνος να συζητηθούν υπερβολικά πολλά διάσπαρτα ζητήματα ή να παραμεληθούν θεμελιώδη ζητήματα, σε συνάρτηση με τη διαδικτυακή συμμετοχή των προηγούμενων μηνών και τα κριτήρια του εξωτερικού αναδόχου. Με την περάτωση της Διάσκεψης, η οποία έχει οριστεί για τον Μάρτιο, και με μόλις τρεις προγραμματισμένες συνεδριάσεις ανά επιτροπή πολιτών, ο κίνδυνος να εξανεμισθούν οι αρχικές προσδοκίες είναι απολύτως υπαρκτός. Άλλο ένα θεμελιώδες ζήτημα, ιδίως όσον αφορά την αντιπροσωπευτική διάσταση της πολιτικής διαδικασίας, είναι αυτό των ομάδων εργασίας της Ολομέλειας και των συνόδων ολομέλειας της Διάσκεψης, στις οποίες θα συμμετέχουν και μέλη της ΕΟΚΕ. Η ημερομηνία έναρξής τους πλησιάζει, χωρίς ωστόσο να είναι διαθέσιμη καμία άλλη πληροφορία πλην των τίτλων των ομάδων.
Για την πλήρη αξιοποίηση του δυναμικού της και για να έχει απήχηση πέραν της γυάλας των Βρυξελλών, η Διάσκεψη πρέπει να αναπτύξει συγκεκριμένες θέσεις και προτάσεις και να προωθήσει τόσο τη διεξαγωγή της διαδικασίας συζήτησης όσο και τη συνεργασία της αντιπροσωπευτικής και της συμμετοχικής πλευράς της δημοκρατίας. Ως συνδικαλιστές, θα καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια προς τούτο, καθώς και προκειμένου να εξασφαλίσουμε ότι θα δοθεί προτεραιότητα στους πολίτες και τους εργαζομένους· ωστόσο για την επιτυχία του εν λόγω εγχειρήματος χρειάζεται να ενισχυθεί η διαφάνεια της ροής πληροφοριών και να δοθεί ενδεχομένως περισσότερος χρόνος. (ppr)