Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) zaapelował o reformę systemów opieki zdrowotnej w całej UE, aby zapewnić kompleksowe podejście do zdrowia psychicznego w obliczu nagłego nasilenia się zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania wśród Europejczyków, zwłaszcza młodszego pokolenia.

W opinii sporządzonej na wniosek prezydencji hiszpańskiej w Radzie UE i przyjętej na lipcowej sesji plenarnej EKES stwierdził, że opieka w zakresie zdrowia psychicznego powinna kłaść nacisk na zapewnienie w odpowiednim czasie profilaktyki, wczesne wykrywanie i opiekę środowiskową.

Pilnie potrzebna jest reforma systemów opieki zdrowotnej w całej UE, aby zagwarantować, że nie będą one opierać się na okazjonalnych modelach opieki, lecz zapewniać zintegrowane i planowane długoterminowe interwencje oraz opiekę nie tylko w celu leczenia schorzeń, ale także zapobiegania im, z wykorzystaniem multidyscyplinarnych zespołów – powiedziała sprawozdawczyni opinii Milena Angełowa.

Musimy zmienić systemy opieki w zakresie zdrowia psychicznego. Potrzebnych jest więcej specjalistów i więcej wsparcia dla osób potrzebujących opieki – powiedział współsprawozdawca opinii Iwan Kokałow.
Młodzi ludzie, dzieci, kobiety, grupy w niekorzystnej sytuacji, a także osoby narażone na długotrwały stres są szczególnie zagrożeni zaburzeniami psychicznymi.

Po wybuchu pandemii COVID-19 stan zdrowia psychicznego jeszcze bardziej się pogorszył: około 20 % Europejczyków miało od poważnych po umiarkowane potrzeby wynikające z zaburzeń zdrowia psychicznego. Odbiło się to też również na życiu zawodowym i dochodach. Obecne szacunki pokazują, że zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania pochłaniają w UE rocznie około 4 % PKB.
Zaburzenia zdrowia psychicznego zbierają również śmiertelne żniwo i stanowią przyczynę około 4 % zgonów rocznie w Europie; są drugą najczęstszą przyczyną zgonów wśród młodych ludzi.

EKES wyraża uznanie dla niedawnego kompleksowego planu Komisji Europejskiej na rzecz zdrowia psychicznego i apeluje o szybkie przełożenie go na odpowiednio finansowaną strategię UE na rzecz zdrowia psychicznego. Strategia powinna mieć ramy czasowe, określać zakres odpowiedzialności i zawierać wymierne wskaźniki monitorowania postępów.

Zdaniem EKES-u systemy opieki w zakresie zdrowia psychicznego powinny opierać się na prawach, być skoncentrowane na człowieku, a także na pierwszym miejscu stawiać upodmiotowienie danej osoby i jej aktywny udział w powrocie do zdrowia.
Komitet zdecydowanie zaleca, by Komisja Europejska ogłosiła rok 2024 Europejskim Rokiem Zdrowia Psychicznego. Stanowiłoby to wyraźny sygnał i zachęciłoby do stworzenia silnego sojuszu na rzecz poprawy i promowania zdrowia psychicznego w całej UE.