EESC Info: Wat is de impact van de energietransitie op de werkgelegenheid in de regio’s die de transitie doormaken en wat zijn de voorstellen van het EESC in dit verband?

Maria del Carmen Barrera Chamorro: Tot nu toe lopen de ervaringen sterk uiteen, met enkele successen en tal van mislukkingen. Maar voor de werkgelegenheid is een succesvolle energietransitie van het allergrootste belang. Europa heeft alleen een concurrerende en gezonde toekomst als er wordt gezorgd voor duurzame werkgelegenheid en sociale bescherming en als bedrijven steun krijgen voor de transitie.

Het EESC vindt dat territoriale energietransitieplannen vergezeld moeten gaan van passende regelingen of overeenkomsten voor eerlijk sociaal overleg, waarbij het creëren, behouden en waarborgen van duurzame kwaliteitsbanen en steun voor mensen vaste voorwaarden zijn bij de uitwerking, uitvoering en evaluatie van de geplande maatregelen. Hieronder vallen ook de middelen die worden ontvangen ter bevordering van de energietransitie.

Ook moet het arbeidsmarktbeleid beter worden ingebed in wetgeving en beleid op het gebied van milieu en energie, met stimulansen voor duurzame kwaliteitsbanen. Er zullen middelen nodig zijn om de kosten te delen van tijdelijke of permanente herstructureringsprocessen en omscholingsprogramma’s, die mensen beter inzetbaar moeten maken in een koolstofarme economie.

Een en ander moet worden geflankeerd door sociaal welzijnsbeleid, zoals garanties voor een universele toegang tot energiediensten, een vervangingsinkomen en een toereikend minimuminkomen. De integratie van dit beleid, als onderdeel van het ontwikkelingsplan van de Europese pijler van sociale rechten, moet altijd via sociale dialoog en collectieve onderhandelingen gebeuren.

Een krachtiger beleid voor publieke en private investeringen en voor maatschappelijke compensatie is ook van cruciaal belang, gezien de negatieve gevolgen voor het concurrentievermogen van het bedrijfsleven en het mkb in de EU en voor de meest kwetsbare huishoudens.

Ten slotte hebben we een vernieuwd cohesiebeleid nodig waarbij de dwarsverbanden tussen de energietransitie, de arbeidsmarkten en de regionale ontwikkeling voorop komen te staan. Om de rol van de lokale en regionale overheden en de sociale partners te versterken moeten er mechanismen komen voor het toezicht op en de evaluatie van het gebruik van de middelen.