του Andrej Matišák

Καλώς ορίσατε στη Σλοβακία! Καλώς ορίσατε στη χώρα των ευρωπαϊκών ρεκόρ.

Όχι, δεν αναφέρομαι στα πολυάριθμα κάστρα, στα πολυτελή ιαματικά λουτρά ή στα εντυπωσιακά βουνά. Εννοώ τα πολιτικά ρεκόρ της Σλοβακίας. Και, δυστυχώς, βρισκόμαστε στον πάτο της κατάταξης.

Οι Σλοβάκοι ψήφισαν για πρώτη φορά στις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το 2004. Από τότε η χώρα μου είχε πάντα τα χαμηλότερα ποσοστά συμμετοχής. Πάντα.

Το 2014 ήταν μόλις 13,05%. Την εποχή εκείνη, ήμουν τόσο σίγουρος ότι το ποσοστό συμμετοχής θα ήταν κάτω του 15 % που σχεδόν σκεφτόμουν να πάρω δάνειο και να δημιουργήσω κόμμα. Ακόμη και τώρα πιστεύω ότι θα είχα καταφέρει να εκλεγώ ευρωβουλευτής.

Ας σοβαρευτούμε, όμως: πώς αντιλαμβάνονται σήμερα οι Σλοβάκοι την Ευρωπαϊκή Ένωση; Ως κουμπαρά από τον οποίο μπορούν να παίρνουν χρήματα; Ασφαλώς, αλλά το πρόβλημα είναι ότι η Σλοβακία δεν μπορεί καν να χρησιμοποιήσει αποτελεσματικά τα κονδύλια της ΕΕ. Είμαστε από τους χειρότερους και σε αυτόν τον τομέα.

Το αφήγημα ότι τα πάντα γίνονται καθ’ υπόδειξη των Βρυξελλών είναι εξαιρετικά διαδεδομένο. Βέβαια, αυτά λέγονται το δίχως άλλο παντού. Ωστόσο, οι Σλοβάκοι πολιτικοί το έχουν αναγάγει σε υψηλή τέχνη. Αν συμβεί κάτι καλό, είναι δικό τους έργο. Αν συμβεί κάτι κακό, είναι άλλη μια «αποτυχία των Βρυξελλών», και πολύ λίγοι πολιτικοί αντιστέκονται σε αυτό το αφήγημα.

Ωστόσο, τα μέσα ενημέρωσης είναι επίσης μέρος του προβλήματος. Η κάλυψη των ευρωπαϊκών θεμάτων είναι συχνά εντελώς επιφανειακή. Οι δημοσιογράφοι αποφεύγουν τα θέματα της ΕΕ επειδή κατά δήλωσή τους είναι βαρετά, με αποτέλεσμα όταν τα καλύπτουν να εστιάζουν κυρίως σε (πραγματικά ή μη) προβληματικά ζητήματα.

Ας κοιτάξουμε λίγο τον επιχειρηματικό τομέα. Οι επιχειρηματίες σπανίως μιλούν δημόσια για τα πλεονεκτήματα της ΕΕ. Προτιμούν επίσης να παραπονιούνται για τις διαταγές και τους κανονισμούς από τις Βρυξέλλες.

Όλα αυτά μαζί είχαν ως αποτέλεσμα, σύμφωνα με έρευνες, να κάνουν τους Σλοβάκους όλο και περισσότερο ευρωσκεπτικιστές. Εάν προσθέσουμε την ευρεία παραπληροφόρηση, μεταξύ άλλων από τη Ρωσία, την οποία οι σημερινοί κυβερνώντες πολιτικοί αρέσκονται να χρησιμοποιούν για τους σκοπούς τους, καταλήγουμε με ένα εκρηκτικό μείγμα αδιαφορίας και θυμού.

Όχι, το Slovakxit δεν φαίνεται ακόμη στον ορίζοντα. Όμως, μπορεί να αρχίσει να ακούγεται περισσότερο όταν η Σλοβακία καταλήξει τελικά να μην δικαιούται πλέον κονδύλια της ΕΕ.

Εάν θέλουμε να αποφύγουμε αυτήν τη δυσοίωνη εξέλιξη, οι πολιτικοί ηγέτες στη Σλοβακία πρέπει επιτέλους να ενστερνιστούν την ΕΕ ως απαραίτητη συνιστώσα για τη λειτουργία της χώρας και να συμπεριφερθούν αναλόγως. Δυστυχώς, είναι ήδη σαφές ότι αρκετά μέλη της σημερινής σλοβακικής πολιτικής τάξης προτιμούν να αντιπαρατίθενται με την ΕΕ για να προστατέψουν τα δικά τους συμφέροντα, ό,τι και να γίνει.

Αυτό σημαίνει ότι κάθε ψηφοφόρος που ενδιαφέρεται για την ΕΕ πρέπει να λέει στους συγγενείς, στους φίλους του, ακόμη και σε ξένους, πόσο σημαντική είναι. Ίσως αυτή να είναι μια υπερβολική απαίτηση, με κάθε άλλο παρά σίγουρα αποτελέσματα. Ωστόσο, είναι καλύτερη από κάθε άλλη εναλλακτική.