De EU-lidstaten moeten bij alle aspecten van het beheer van radioactief afval zorg dragen voor een grotere inclusieve participatie, openheid en transparantie ten aanzien van het maatschappelijk middenveld. Dit beginsel moet gelden voor zowel bestaande als potentiële locaties waar radioactief afval wordt opgeslagen, temeer daar er in de komende tien jaar en daarna steeds meer radioactief afval zal worden geproduceerd.

In een tijdens de oktoberzitting goedgekeurd advies neemt het EESC hierover een duidelijk standpunt in. De beschikbare fondsen moeten worden gebruikt om groepen uit het maatschappelijk middenveld, en in het bijzonder lokale gemeenschappen in de omgeving van nucleaire installaties, beter in staat te stellen onafhankelijk deel te nemen aan projecten en studies ter beoordeling van de inspraak in en transparantie van het beheer van radioactief afval.

Het EESC beveelt de lidstaten aan verslag uit te brengen over de praktijk van inspraak van het publiek bij de besluitvorming over het beheer van radioactief afval en over de manier waarop transparantie wordt gewaarborgd. “Het Comité roept de lidstaten op om maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat de toestand van het milieu en de volksgezondheid, evenals de toestand van de sociaaleconomische ontwikkeling, met betrekking tot het beheer van radioactief afval wordt gemonitord, en om die gegevens regelmatig openbaar te maken”, legt rapporteur Alena Mastantuono uit.

De lidstaten moeten hun volle verantwoordelijkheid nemen en ervoor zorgen dat de verwerking van kernafval — ongeacht het type, de halveringstijd of het risiconiveau ervan — geen last vormt voor toekomstige generaties.

Aangezien een groot deel van de verbruikte splijtstof kan worden opgewerkt, moet splijtbaar materiaal worden gerecycled, waardoor er minder natuurlijk uranium nodig is om kernreactoren te laten draaien. Door strategieën voor een circulaire economie toe te passen, kunnen de lidstaten de hoeveelheid te verwerken afval tot een minimum beperken.

“De lidstaten moeten ervoor zorgen dat bij de kostenramingen voor de ontmanteling van nucleaire installaties en het beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval rekening wordt gehouden met kostenstijgingen in de loop van de tijd en dat het budget toereikend is om de werkelijke kosten te dekken,” aldus corapporteur Christophe Quarez. (mp)