Een sterk netwerk van maatschappelijke organisaties is een van de belangrijkste wapens in de strijd tegen desinformatie, samen met politiek bewustzijn, een solide wetgevingskader en onafhankelijke media.

Op 12 juni heeft het EESC, in de aanloop naar de Europese verkiezingen van 2024, de eerste van een reeks evenementen georganiseerd om het bewustzijn omtrent desinformatie te vergroten. Het evenement vond plaats in Sofia, naar aanleiding van het feit dat 55 % van de Bulgaren vindt dat ze vaak worden blootgesteld aan desinformatie en nepnieuws.

De discussies leidden onder meer tot de conclusie dat maatschappelijke organisaties, de overheid en onafhankelijke media de handen ineen moeten slaan en een “firewall” moeten optrekken tegen informatiemanipulatie, die steeds meer terrein wint als instrument van buitenlandse inmenging.

De verspreiding van desinformatie is een zorgwekkende trend, zeker met het oog op de komende Europese verkiezingen. “Desinformatie, dezer dagen ook aangevuld met oorlogspropaganda, wordt gebruikt om de realiteit te verhullen en verdeeldheid te zaaien, waardoor een objectief debat onmogelijk wordt”, aldus de voorzitter van het EESC, Oliver Röpke. “Volgend jaar vindt de grootste democratische exercitie in Europa plaats. Europese burgers hebben het recht om een keuze te maken op basis van feitelijke informatie en daarom moeten we allemaal een bijdrage leveren aan een campagne die afrekent met desinformatie en buitenlandse inmenging.”

Kiril Valchev, directeur-generaal van het Bulgaarse nieuwsagentschap BTA, zei dat informatie – en niet censuur – het beste wapen is in de strijd tegen desinformatie. “We moeten informatie vrijelijk laten circuleren en toegankelijk maken voor het publiek.”

Alice Stollmeyer, oprichter en uitvoerend directeur van de ngo “Defend Democracy” voegde daaraan toe: ”Het maatschappelijk middenveld kan desinformatie niet in zijn eentje verslaan. Wat het wel kan doen, is actie ondernemen en op de barricaden klimmen om de grote techbedrijven achter socialemediaplatforms hun verantwoordelijkheid te laten nemen.”

Tijdens de discussie werd er ook op gewezen dat onafhankelijke media een cruciale rol spelen in het ontkrachten van desinformatie. De onafhankelijke Russische journalist Tichon Dzjadko, hoofdredacteur van TV Rain, zei dat onafhankelijke media hun best doen om Russen te voorzien van eerlijke en op feiten gebaseerde informatie in de strijd tegen Russische propaganda. “De Russische regering wil niet dat mensen de waarheid kennen.” (at)