Του Michal Pintér, αντιπροσώπου της Συμβουλευτικής Επιτροπής Βιομηχανικών Αλλαγών (CCMI) της ΕΟΚΕ

Η πρόσφατα παρουσιασθείσα συμφωνία για καθαρή βιομηχανία (Clean Industrial Deal) αναγνωρίζει τη στρατηγική σημασία των ενεργειοβόρων βιομηχανιών για την οικονομία της ΕΕ και προσδιορίζει σωστά τις βασικές προκλήσεις με τις οποίες αυτές βρίσκονται αντιμέτωπες. Αν και η συμφωνία περιλαμβάνει αξιόλογες ιδέες, όπως οι πράσινες πρωτοπόρες αγορές, η στήριξη της κυκλικής οικονομίας και η χρηματοδότηση της απανθρακοποίησης, τα προτεινόμενα μέτρα δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τον επείγοντα χαρακτήρα της κατάστασης και στερούνται της απαραίτητης τόλμης προκειμένου να αντιστραφεί η παρακμή των ενεργειοβόρων βιομηχανιών της Ευρώπης.

Στην πρόσφατα εγκριθείσα γνωμοδότησή της με θέμα Το μέλλον των ενεργειοβόρων βιομηχανιών της ΕΕ υπό το πρίσμα των υψηλών τιμών ενέργειας και του κόστους μετάβασης, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αναγνωρίζει το αξιοσημείωτο χάσμα ανταγωνιστικότητας που αντιμετωπίζουν οι ενεργειοβόρες βιομηχανίες στην ΕΕ σε σύγκριση με τους παγκόσμιους ανταγωνιστές τους. Η Επιτροπή ορθώς κατονόμασε τις τιμές της ενέργειας ως τον κύριο υπαίτιο. Ωστόσο, η συμφωνία και το σχέδιο δράσης για οικονομικά προσιτή ενέργεια δεν προτείνουν καμία μεταρρύθμιση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Η οριακή τιμολόγηση λειτούργησε όσο η ΕΕ επωφελούνταν από τη σχετικά φθηνή και σταθερή παροχή φυσικού αερίου μέσω αγωγών από τη Ρωσία. Δυστυχώς, η πραγματικότητα έχει αλλάξει, καθώς είμαστε πλέον εκτεθειμένοι σε ακριβές και ασταθείς προμήθειες υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ), και πιθανότατα αυτό θα συνεχιστεί τα επόμενα έτη. Παρά το αυξανόμενο μερίδιο της ηλεκτρικής ενέργειας χαμηλού κόστους χωρίς ορυκτά καύσιμα στο ενεργειακό μείγμα της ΕΕ, οι τιμές των ορυκτών καυσίμων εξακολουθούν να καθορίζουν τη διαμόρφωση των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας.

Οι προσπάθειες πολιτικής για αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας είναι ευπρόσδεκτες, αλλά δεν μειώνουν τους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας εξαιτίας του υφιστάμενου σχεδιασμού της αγοράς. Απαιτούνται άμεσα μέτρα για τη μεταφορά των οικονομικών οφελών που αποφέρει η ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές στις βιομηχανίες και την αξιολόγηση όλων των επιλογών μετριασμού των τιμών, συμπεριλαμβανομένης της αποσύνδεσης των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας.

Η συμφωνία αναγνωρίζει επίσης τις ελλείψεις στον μηχανισμό συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (απουσία λύσης για τις εξαγωγές, ανακατανομή των πόρων και καταστρατήγηση) και στα μέσα προστασίας του εμπορίου. Ωστόσο —και δυστυχώς— η συμφωνία εστιάζει ελάχιστα στο πώς θα προστατευθεί η αγορά της ΕΕ, αφήνοντας τις ενεργειοβόρες βιομηχανίες σε αβεβαιότητα σε ένα πλαίσιο παγκόσμιου εμπορικού πολέμου.

Η ΕΟΚΕ καλεί τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να εφαρμόσουν αποφασιστικά μέτρα στα τομεακά σχέδια δράσης, προκειμένου να αποτραπεί η περαιτέρω αποβιομηχάνιση και να διατηρηθεί η ικανότητα της ΕΕ για βιομηχανικό μετασχηματισμό.