Από την Ομάδα των Εργαζομένων της ΕΟΚΕ 

Σήμερα υπάρχουν πάνω από 1200 ευρωπαϊκά συμβούλια εργαζομένων (ΕΣΕ) σε μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες. Τα όργανα αυτά αποτελούν σημαντικό εργαλείο για τη διασφάλιση της δημοκρατίας στον εργασιακό χώρο, καθώς έχουν το δικαίωμα να λαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με διακρατικά θέματα από την κεντρική διοίκηση της επιχείρησης και να διατυπώνουν τη γνώμη τους. Στα θέματα αυτά περιλαμβάνονται η τρέχουσα οικονομική και χρηματοπιστωτική κατάσταση και οι πιθανές εξελίξεις όσον αφορά τις θέσεις εργασίας, τις επενδύσεις ή τις νέες μεθόδους εργασίας. Τα ΕΣΕ δεν έχουν το δικαίωμα να διαπραγματεύονται συμφωνίες. 

Δεδομένου ότι οι εταιρικές αποφάσεις λαμβάνονται κατά κύριο λόγο στην έδρα της επιχείρησης αλλά εφαρμόζονται στο σύνολο των θυγατρικών της εταιρειών, τα εν λόγω όργανα αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία. Τα ΕΣΕ βοηθούν τους εκπροσώπους των εργαζομένων να κατανοούν καλύτερα τις αποφάσεις των επιχειρήσεων. Ταυτόχρονα, η σωστή ενημέρωση και διαβούλευση μπορεί να βοηθήσει τη διοίκηση να διαμορφώσει τις αποφάσεις της, ώστε αυτές να μπορούν να εφαρμοστούν ομαλά σε όλες τις χώρες. 

Ωστόσο, τα στοιχεία δείχνουν ότι υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις στην ισχύουσα οδηγία για τα ΕΣΕ (η οποία χρονολογείται από το 2009) και στην εφαρμογή της. Το σημαντικότερο είναι ότι πολλά ΕΣΕ δεν έχουν τη δυνατότητα να προσφύγουν στο δικαστήριο σε περίπτωση παραβίασης των δικαιωμάτων τους. Από την ανάλυση προηγούμενων δικαστικών διαδικασιών και αποφάσεων προκύπτει ότι υπάρχουν νομικές αβεβαιότητες, ιδίως όσον αφορά τους ορισμούς των εννοιών «ενημέρωση», «διαβούλευση», «διακρατικός» και «εμπιστευτικότητα», καθώς και το δικαίωμα ενός ΕΣΕ να ζητεί τη συνδρομή εμπειρογνωμόνων (π.χ. νομική συνδρομή ή εκπρόσωποι των συνδικαλιστικών οργανώσεων). Επιπλέον, υπάρχουν διάφορες παρωχημένες διατάξεις που πρέπει να προσαρμοστούν στην τρέχουσα κατάσταση σε παγκόσμιο επίπεδο. 

Οι επιχειρήσεις και οι εργαζόμενοί τους αντιμετωπίζουν πολύπλευρες προκλήσεις: ψηφιοποίηση, μέτρα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, δημογραφία, δεξιότητες. Οι αλλαγές αυτές μπορεί να προκαλέσουν δυσλειτουργίες και να έχουν αντίκτυπο στην ανταγωνιστικότητα μιας επιχείρησης, καθώς και στην κοινωνική ασφάλιση και στην παραγωγικότητα των εργαζομένων. Η επιστημονική έρευνα αποδεικνύει ότι η αποτελεσματική άσκηση των δικαιωμάτων ενημέρωσης, διαβούλευσης και/ή συμμετοχής των εργαζομένων ενισχύει τη βιωσιμότητα των αποφάσεων των επιχειρήσεων και την ανταγωνιστικότητά τους, στοιχείο το οποίο, με τη σειρά του, υποδεικνύει ότι τα ΕΣΕ μπορούν να διαδραματίσουν καίριο ρόλο στην υλοποίηση της δίκαιης μετάβασης. 

Ως εκ τούτου, η αναθεώρηση της οδηγίας είναι αναγκαία, προκειμένου να διασφαλιστούν η ασφάλεια δικαίου και η ορθή λειτουργία των ΕΣΕ. Με την ταχεία και ομαλή εφαρμογή της αναθεώρησης της οδηγίας θα πρέπει να αντιμετωπιστούν οι υφιστάμενες ελλείψεις και να καταστούν τα ΕΣΕ κατάλληλα για το μέλλον. Η γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ αξιολογεί την πρόταση της Επιτροπής και υποβάλλει μια σειρά συγκεκριμένων προτάσεων στους νομοθέτες σχετικά με τρόπους περαιτέρω βελτίωσης της οδηγίας.