Grupa Pracowników w EKES-ie 

W dużych przedsiębiorstwach międzynarodowych działa dziś ponad 1200 europejskich rad zakładowych. Organy te są ważnym narzędziem gwarantowania demokracji w miejscu pracy, ponieważ mają prawo otrzymywać od centralnego kierownictwa przedsiębiorstwa informacje o sprawach ponadnarodowych i wyrażać swoje zdanie. Sprawy te obejmują bieżącą sytuację gospodarczą i finansową czy też prawdopodobne zmiany dotyczące zatrudnienia, inwestycji lub metod pracy. Europejskie rady zakładowe nie mają prawa do negocjowania umów. 

Ponieważ decyzje przedsiębiorstw podejmuje się przeważnie w siedzibie głównej, lecz wdraża się we wszystkich obszarach działalności korporacji, znaczenie tych organów rośnie. Europejskie rady zakładowe pomagają przedstawicielom pracowników lepiej zrozumieć decyzje przedsiębiorstwa. Jednocześnie właściwe informowanie i konsultacje mogą pomóc kierownictwu tak kształtować decyzje, aby można je było sprawnie wprowadzać w życie we wszystkich krajach. 

Wiele wskazuje jednak na to, że w obecnej dyrektywie w sprawie europejskich rad zakładowych (przyjętej w roku 2009) i w jej wdrażaniu występują poważne niedociągnięcia. Najważniejsze polega na tym, że wiele europejskich rad zakładowych nie ma możliwości wniesienia sprawy do sądu w przypadku naruszenia swoich praw. Analiza dotychczasowych postępowań sądowych i orzeczeń pozwoliła stwierdzić niepewność prawa, zwłaszcza w przypadku definicji pojęć „informowanie”, „konsultowanie”, „ponadnarodowe” i „poufność”, a także prawa rad do powoływania ekspertów (np. pomocy prawnej lub przedstawicieli związków zawodowych). Są też pewne przestarzałe przepisy, które należy dostosować do współczesnej sytuacji na świecie. 

Przedsiębiorstwa i ich pracownicy stoją w obliczu wielorakich wyzwań, takich jak cyfryzacja, środki przeciwdziałania zmianie klimatu, demografia, umiejętności. Przemiany te mogą zakłócać działalność przedsiębiorstwa i wpływać na jego konkurencyjność, a także na zabezpieczenie społeczne i wydajność pracowników. Badania naukowe dowodzą, że skuteczne prawa do informowania pracowników i konsultowania się z nimi lub prawo pracowników do uczestnictwa zwiększają stabilność decyzji przedsiębiorstw i ich konkurencyjność, co z kolei sugeruje, że europejskie rady zakładowe mogą odgrywać centralną rolę w sprawiedliwej transformacji. 

Konieczna jest zatem zmiana dyrektywy, aby zagwarantować pewność prawa i właściwe funkcjonowanie rad. Dzięki szybkiemu i sprawnemu wdrożeniu zmienionej dyrektywy powinno się zaradzić obecnym niedociągnięciom i dopasować europejskie rady zakładowe do wymogów przyszłości. W opinii EKES-u dokonano oceny wniosku Komisji i przedstawiono ustawodawcom szereg konkretnych propozycji dotyczących sposobów dalszego udoskonalenia dyrektywy.