W czasach przyspieszonych przemian jesteśmy świadkami tego, jak krucha może być nasza demokracja, nasze społeczeństwa i nasza planeta. 

Objąłem funkcję przewodniczącego w kwietniu 2018 r., uważając, że musimy odkryć na nowo humanistycznego ducha renesansu, aby przyspieszyć naszą podróż ku zrównoważonej Europie. Było to na fali brexitu i przed wyborami europejskimi; wiedziałem, że społeczeństwo obywatelskie ma do odegrania kluczową rolę w transformacji w kierunku zrównoważonego i bardziej inteligentnego modelu gospodarczego.

Kończąc w tym miesiącu moją kadencję, mogę powiedzieć, że Europa raz jeszcze potwierdziła swoją odporność. W wyborach europejskich pokonani zostali nacjonaliści i eurosceptycy, a pandemia COVID-19 zdecydowanie osłabiła ich fałszywą narrację. UE podjęła bezprecedensowe działania i w ciągu kilku miesięcy obaliła tabu, które wydawało się nienaruszalne, chroniąc naszych obywateli i społeczności oraz inwestując w solidną strategię na rzecz przyszłości przy niespotykanym dotąd konsensusie.

Dzisiaj jestem tym bardziej przekonany, że trzy priorytety, które wybrałem jako przewodniczący – zrównoważony rozwój, pokój i kultura – pozostają w centrum tego europejskiego odrodzenia.

Pandemia może być ostrzeżeniem, ale już teraz odczuwamy zmianę klimatu i skrajne zjawiska pogodowe. Unijny plan odbudowy przyjęty w związku z pandemią COVID-19 jest wyjątkową okazją, by uniknąć apokalipsy i uczynić Europę światowym liderem zrównoważonego rozwoju. 

Społeczeństwo obywatelskie może tu wskazać drogę. Byliśmy pierwszą instytucją UE, która wysłuchała Grety Thunberg i młodych działaczy na rzecz klimatu, którzy wychodzą na ulice, by domagać się natychmiastowych zmian. EKES jako pierwszy pracował nad modelami gospodarki o obiegu zamkniętym i zrównoważonego rozwoju. Nasze struktury lokalne, wraz z samorządami, będą nadal na pierwszej linii w realizacji planu odbudowy po pandemii, dążąc do zażegnania chaosu. Wkrótce zacznie się konferencja w sprawie przyszłości Europy, która jest okazją, by wspólnie iść ku nowej Europie. 

Robert Schuman powiedział w swojej deklaracji 70 lat temu, że pokoju na świecie nie da się zapewnić bez twórczych wysiłków proporcjonalnych do zagrożeń. Nigdy w historii, w żadnej części świata, ludzie nie doświadczyli tak długiego okresu pokoju, stabilności i dobrobytu gospodarczego; nigdy nie istniała taka gwarancja swobód i praw, jak obecnie w Europie. Ale, jak wszyscy wiemy, nie wolno nam spoczywać na laurach.

Europa przeżywa czas próby ze względu na liczne kryzysy – zwłaszcza teraz, wobec nieoczekiwanej i bezprecedensowej pandemii. Jestem jednak pewien, że mamy dość energii i kreatywności, aby – wspólnymi siłami – wyjść wzmocnieni również z tej próby. Nadszedł czas, by ponownie podjąć wyzwanie. 

Nasz Komitet, dom europejskiego społeczeństwa obywatelskiego, który niedawno obchodził 60. rocznicę powstania, ma do odegrania rolę w czasach, gdy ponownie mamy możliwość skupienia się na tym, co naprawdę ważne, dzięki większej otwartości na zmiany i proponowaniu sposobów budowania Europy „przez konkretne realizacje, tworząc najpierw rzeczywistą solidarność”, jak powiedział Robert Schuman. 

Projekt „rEUnaissance” urzeczywistni się dzięki tym, którzy mają odwagę być nowatorscy, marzyć, angażować się, ryzykować i kultywować wspólne poczucie odpowiedzialności, badając w rozsądny sposób nowe ścieżki z entuzjazmem i światłym realizmem.

Luca Jahier

Przewodniczący EKES-u