Jože Smole: "We zijn verenigd en sterker uit de crisis gekomen"

We werden geconfronteerd met een situatie die we nog nooit eerder hadden meegemaakt. Het virus was er ineens en verspreidde zich heel snel, waardoor het hele land in volledige lockdown werd geplaatst. Omdat de situatie ongekend was, hadden we geen idee wat de meest efficiënte manier was om ermee om te gaan. Wat nu, vroegen we ons af. Aanvankelijk waren we bang en hulpeloos. In het bedrijfsleven werden alle plannen voor het lopende jaar (2020) op stel en sprong ingetrokken, en als gevolg van de onzekere situatie zijn ook alle toekomstplannen op losse schroeven komen te staan.

We stelden ons allemaal dezelfde vraag: wat nu? Hoe moeten we reageren op deze nieuwe situatie: de quarantaine, het volledige isolement en niet weten wanneer het voorbij zal zijn? De grootste angsten en bezorgdheid worden altijd veroorzaakt door het onvermogen om te voorspellen wat er zal gebeuren. Ook bedrijven reageerden in eerste instantie op dezelfde manier. Ze wilden allemaal dat wij hen zouden vertellen hoe lang deze situatie nog zou duren, wat de reactie van de overheid zou zijn en op wat voor soort hulp zij konden rekenen. Al in een heel vroeg stadium werd duidelijk dat niet alle sectoren zich in dezelfde positie bevonden: voor sommige economische sectoren, zoals het toerisme en de logistiek, betekende de crisis een catastrofe, terwijl ze voor andere, zoals de IT-sector en de levensmiddelenindustrie, nieuwe kansen en uitdagingen met zich meebracht.

We hadden het geluk dat onze regering, hoewel zij nog maar net gevormd was, snel en adequaat heeft gereageerd, zodat we samen actieprogramma's, steunmaatregelen, stimulansen enz. konden opstellen. Daartoe onderhielden we voortdurend rechtstreeks contact met een groot aantal van onze leden uit verschillende sectoren, om zo goed mogelijk op de hoogte te zijn van de situatie in de afzonderlijke branches, om zoveel mogelijk ideeën te verzamelen over welke vorm van steun het meest efficiënt zou zijn, en om informatie te verstrekken aan de vertegenwoordigers van de overheid.

Wat ik het meeste mis zijn face-to-face communicatie en directe contacten. Er wordt gedurende deze periode zo veel mogelijk online gecommuniceerd en de face-to-face communicatie is grotendeels verdwenen. De enorme digitaliseringssprong in de elektronische communicatie tussen bedrijven onderling en tussen de staat en het bedrijfsleven, maar ook met het publiek en de gebruikers, kan als een van de grootste baten van de COVID-19-pandemie worden beschouwd.

Gebleken is dat een goede organisatie en discipline van alle burgers bij het accepteren en respecteren van de instructies en maatregelen het belangrijkst is, omdat alleen zo de juiste oplossingen kunnen worden gevonden.

Vaststaat dat COVID-19 op veel terreinen veranderingen teweeg zal brengen. Maar we weten niet eens hoe lang de COVID-19-pandemie zal duren, en we weten ook niet hoeveel tijd er zal verstrijken tussen de ene golf van COVID-19 en de volgende golf, zolang we het virus niet permanent kunnen uitroeien. De crisis heeft zich op alle gebieden laten zien, van onderwijs en gezondheidszorg tot de financiële en economische sectoren, om er maar een paar te noemen. We weten niet hoe de situatie zal zijn als de crisis eenmaal voorbij is of hoe ernstig de economie zal zijn getroffen.

Het is onbekend wat er nog allemaal zal veranderen; daarom is het verkeerd ons af te vragen welke banen zullen verdwijnen. We moeten er alles aan doen om ervoor te zorgen dat wanneer de crisis voorbij is, onze bedrijven en dus onze banen zo concurrerend mogelijk zijn. We zullen dit niet alleen bereiken met behulp van staatssteun, maar hebben daarvoor ook permanente bij- en nascholing op alle niveaus nodig.

De periode van isolement heeft ons duidelijk gemaakt dat digitale communicatie het face-to-face contact niet volledig kan vervangen, of het nu gaat om scholen, het zakenleven of andere activiteiten. Ons doel is dus om terug te keren naar face-to-face-communicatie, zowel binnen onze organisatie als met alle mensen met wie we momenteel louter via online-instrumenten communiceren.