door Biljana Spasovska,

Balkan Civil Society Development Network

Tot nu toe verliep de weg naar toetreding tot de EU voor Noord-Macedonië niet zonder slag of stoot. Als gevolg van onopgeloste bilaterale geschillen en afnemende publieke steun waren er veel tegenslagen en vertragingen. Het land is nu op een kritiek punt aanbeland. Ondanks alle obstakels blijft de belofte van economische welvaart en regionale stabiliteit de drijvende kracht achter de wens van dit land om lid te worden van de EU.

De opiniepeilingen hebben een zorgwekkende trend aan het licht gebracht: de steun voor het EU-lidmaatschap is de afgelopen jaren afgenomen. Deze daling weerspiegelt de algemene teleurstelling over de trage vooruitgang en het vermeende gebrek aan inzet van de EU-lidstaten.

De weg naar toetreding tot de EU was bezaaid met complexe problemen die verder reiken dan de landsgrenzen. De crisis in de democratie en de politieke instabiliteit binnen de regio en tussen de EU-lidstaten vormen, samen met de opkomst van rechts nationalisme, een groot probleem voor het integratieproces. Ondanks deze uitdagingen is er nog ruimte voor optimisme en hernieuwde hoop, aangezien veel mensen de integratie in de EU zien als een manier om in de toekomst meer welvaart en een hogere levensstandaard te creëren. Bovendien is de wetgeving van het land al vrij goed afgestemd op de EU-wetgeving, wat ook veelbelovend is.

Noord-Macedonië moet nu prioriteit geven aan vooruitgang op het gebied van hervormingen en onderhandelingshoofdstukken op kritieke gebieden als de rechtsstaat, justitie, democratie en verbetering van het openbaar bestuur. Het toetredingsproces kan concrete vooruitgang op deze gebieden aansturen, wat ook de publieke steun voor de EU zou versterken. Inzet voor democratische waarden, regionale samenwerking en het streven naar een gemeenschappelijke Europese toekomst zullen van cruciaal belang zijn bij het bewandelen van het hobbelige pad naar toetreding.

Terwijl Noord-Macedonië politieke volwassenheid aan de dag moet leggen en de nodige hervormingen moet doorvoeren, moet de EU van haar kant de burgers van dit land laten zien dat het toetredingsproces eerlijk verloopt, op verdiensten gebaseerd is en dat er vooruitgang wordt geboekt. Net als bij Oekraïne moet de EU ook nu haar politieke wil tonen om verder te gaan met de toetreding. Ze moet vooruitgang belonen en maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat beide partijen voldoende capaciteit hebben om dit proces voort te zetten.

Tot slot moet duidelijk zijn dat er voor alle partijen geen beter alternatief is dan dat Noord-Macedonië en de regio als geheel tot de EU toetreden. Noord-Macedonië mag dan klein zijn, maar zijn rijke culturele erfgoed, strategische ligging en inzet voor democratische waarden zouden stabiliteit brengen in de regio en uitzicht bieden op economische groei, en daarmee de diversiteit en cohesie van de EU bevorderen.